دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

آموزش بافت قالی جلسه اول

مهروز مرعشی

در این جلسه بناست درباره اولین مراحل کار بافت صحبت بشه.

خوب فلسفه آبگوشتی فرش یادتونه....
پس روی صحبتم با چکنم گوها و مجبور بودم گوها نیست به هیچ عنوان.

متشکرم.
پس به عنوان کسی که مسئولِ مستقیمِ خوبیِ کار خودم هستم، باید نکاتی رو از پیش از بافت و نکاتی برای حین بافت و حتی نکاتی هم از مراحل پس از بافت بلد باشم.
"بافنده ماهر باید به 3 دسته کلی کنترل کیفیت آشنایی داشته باشه: 
کنترل پیش از بافت
کنترل حین بافت
کنترل پس از بافت"

به عنوان نمونه برای کنترل کیفیت پیش از بافت؛ بافنده باید انتخاب دار خوب، ابزار خوب، مصالح خوب و نقشه خوب رو بلد باشه

که بیان ویژگیهای مصالح و نقشه و ابزار خوب به وقت ما نمیرسه اما بیان ویژگیهایی از دار خوب رو برای گفتن مطلب چله کشی، لازم میدونم.
چون اگر دار اشکال یا اشکالاتی داشته باشه هرچقدر هم در چله کشی دقت بشه باز هم عیب یا عیوبی برای فرش پیش میاد که دردسر ساز و اذیت کننده است.

ویژگیهای دار خوب:
1)ابعاد اون با فرش مورد نظر متناسب باشه

چقدر پیش اومده کمی از چله ها کم میکنیم برای اینکه روی دار جا نمیشه
چقدر پیش اومده یک حاشیه باریک یا حتی طره رو حذف کنیم
یادتون میاد هی گفتیم خو چکنیم دیگه نمیتونیم برای یک فرش انقدر هزینه کنیم برای 20 سانت که دارمون کوچیکه....

2)چهار چوب اصلی دار از هرجنسی که هست، کاملا عمود و قائمه باشه.
جوشها یا میخهایی که برای زوایای چهارچوب دار استفاده میشه، حتما باید قائمه باشه و یکذره کجی عیوب بزرگی رو موجب خواهد شد.

3) سردار و زیردار باید قطری متناسب با فشاری که تحمل میکنند، داشته باشند.
سردارهای ضعیف باعث خم شدگی و حتی شکستگی میشود.

4)پایه های دار از هرجنس که باشد باید اولا صاف بوده و ثانیا قدرت تحمل وزن دار را داشته باشد

5) پیچهای دار که برای تنظیم فاصله سردار و زیردار و شل و سفت کردن چله ها بکار میرود باید نرم و روان بوده و درضمن از استحکام کافی برخوردار باشد.

6) سرتاسر سردار و زیردار باید صاف و یکدست باشد و هیچگونه تیزی و ناصافی از جمله خالجوش یا زدگی یا ترک یا... نداشته باشد.

7)جنس دار با منطقه مورد استفاده همخونی داشته باشد.
مناطقی در آنها احتمال باد کردن چوب و بهم خوردن ابعاد و قطر اون وجود دارد، منطقا استفاده از دارهای فلزی بهتر و مطمئنتر خواهد بود....

پس از بیان این ویژگیها به اولین مرحله از چله کشی میرسیم که برخلاف معمول که به نظر میاد باید اولین کار دست به نخ شدن و رد کردن چله ها باشه، باید اول دست به کاعذ و قلم بشیم و تعداد و ابعاد چله های مورد نظر رو محاسبه کنیم

برای محاسبه دقیق باید ابتدا باید تعدا گره های لازم رو بدست بیاریم.
این تعداد شامل گره های متن+حاشیه+شیرازه+لوار و هر چیزدیگه ای که صاحب کار فکر میکند نیاز دارد برای آن گره در نظر گرفته شود

فقط این جمع زدنها در فرشهای با نقشه های یک دوم یا یکچهارم، نکته ای کوچک دارد که توجه عزیزان رو به اون جلب میکنم

برای این دسته از نقشه چون وسطیترین گره کشیده شده اما در بافت تکرار ندارد، باید تعداد گره ها را ضربدر 2، منهای یک کنیم.

مثلا نقشه ای گل وسط آن با 3 گره قرمز دیده میشود. در تکرار آن گره وسط تکرار نمیشود پس 3ضربدر2 منهای یک=5

این نکته رو بعدا اگر سوال داشتید بیشتر توضیح خواهم داد

برای محاسبه حاشیه و لوار و بقیه موارد ذکر شده خواست و نظر بافنده مهم است و میتوان مورد یا مواردی از آنرا حذف یا اضافه کرد.

پس از بدست آمدن تعداد کل گره ها باید آنها را در فرمول رجشمار گذاشته و عرض فرش را محاسبه کرد

دوستان توجه بفرمایید هنوز دست به نخ چله نزده ایم☺️

کسانی که خدایی نکرده اول چله میکشن بعد میخوان نکته های اون رو درست کنند حتما در دل خود حسابی به من غُرخواهند زد

منبع : مهروز مرعشی