مرمت و شستشوی فرش

مرمت و چگونگی اتصال فرشهای بزرگ پارچه قسمت اول

محمد حسین سیف

در این جلسه در مورد فرشهای بزرگ پارچه صحبت می کنم ابتدا جهت آشنایی دوستان با فرشهای بزرگ پارچه مطرح جهان مختصری توضیح می دهم

از فرشهای بزرگ پارچه دستباف که تا کنون رکورد دار بزرگترین دست بافته های موجود در دنیا هستند

فرش مسجد شیخ زاید ابوظبی کشور امارات با ابعاد تقریبی ۶۰۰۰ متر مربع است

فرش مسجد سلطان قابوس شهر مسقط کشور پادشاهی عمان با ابعاد تقریبی ۵۰۰۰ متر مربع

فرش مسجد محمدالامین شهر مسقط کشور پادشاهی عمان با ابعاد تقریبی ۲۵۰۰ متر مربع

فرش ۶۰۰۰ متری در ۹ قطعه مجزا 
فرش ۵۰۰۰ متری در ۴۸ قطعه مجزا
و همچنین فرش ۲۵۰۰ متری در ۳ قطعه مجرا بافته شدند

فرشهای بزرگ پارچه معمولا در کارگاه ها و سوله های بزرگ که مجهز به دارهای مخصوص است در ابعاد ۵۰۰ تا ۱۲۰۰ متر مربع بافته می شود.

برای بافت این فرش ها هزاران بافنده همزمان در شیفت های کاری روزانه و شبانه فعالیت داشته اند و بافت هر یک از آنها پس از گذشت یکسال به اتمام رسیده است.

((مرحله دوم پس از بافت))

عملیات تکمیلی (بخش اول)

۱_ روگیری و پرداخت پرزهای سطح فرش (میزان آن بستگی به سلیقه مشتری)

۲_ کز دادن پشت فرش(سوزاندن الیاف و پشم های مرده پشت فرش)

۳_ رفوی جای دوخت(جای میخ های پایین کشی در حین بافت)

۴_ سرنخ(چیدن سرپودهای اضافی از روی فرش)

۵_ دارکشی(در صورت نیاز تنظیم و یکسان کردن ابعاد فرش جهت اتصال)

نکته:به دلیل اینکه امکان آب گیری و خشک کردن فرش های بزرگ پارچه وجود ندارد بنابراین شستشوی آن عقلانی و امکان پذیر نیست.

عملیات تکمیلی(بخش دوم)

عملیات تکمیلی بخش دوم در محل نصب قالی صورت می گیرد

که شامل:

۱_ رفوی اتصال قطعات به یکدیگر(رفوی چله به چله و گل به گل از پشت فرش)

۲_ شیرازه(کناره های طولی)

۳_ دوگره (سر چله های بالا و پایین)

۴_ پرداخت و روگیری مجدد محل اتصال قطعات(یکسان سازی سطح پرز در قسمت اتصال)

۵_ روشویی (شستشوی سطح پرز ها و خشک کردن همزمان توسط دستگاه ها و تجهیزات پیشترفته)

برای تنظیم و نصب قطعات کنار یکدیگر ابتدا بایستی تمام رج های لبه ی قطعه اول و دوم کاملا در کنار یکدیگر قرار گیرد.پس از آن با دوخت موقت و با فاصله ای مشخص کار اتصال نهایی که رج به رج است را با سهولت انجام میدهیم.

در صورتی که براثر اشتباه بافندگان در قسمتی از فرش در محل اتصال شکل گل یا پیچک ها با هم هم خوانی نداشت بایستی قبل اتصال دو قطعه در آن  قسمت کار اصلاح (بافت طبق نقشه اصلی) صورت پذیرد سپس کار اتصال را انجام دهیم.

تمام مراحل اتصال دو یا چند قطعه در کنار هم از پشت فرش و به روش مغزی انجام می شود

به استثنا کنار های ستون ها  که در فرش های بزرگ پارچه به علت سنگین بودن و عدم امکان جابجایی اتصال از پشت فرش مقدور نیست.و ناچارا اتصال قسمت های فوق از روی فرش به روش مغزی انجام می گیرد

شیرازه ی تمام قسمت های کناری در طول  از پشت فرش و دور ستون ها به علت عدم جابجایی از روی فرش انجام می شود.

بعد از اتصال تمام قطعات به یکدیگر  و عملیات تکمیلی مرحله دوم و نهایی شما شاهد یک فرش واحد و یکچارچه خواهید بود.

منبع : محمد حسین سیف