دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

آموزش بافت قالی (بخش پانزدهم)

 پایین كشی : پس از اینكه رج به رج قالی برابر روشهای بافت بافته شد و به اصطلاح بالا آمد، قالی نقش می گیرد و زمانی می رسد كه برای ادامه بافت، قالی باید پایین كشیده شود. در چنین حالتی طبق پایین كشی در دستگاههای تركی و یا دستگاههای فارسی قالی پایین كشیده شده بافنده مجدداً مشغول بافت می شود.

 

اگر عملیات بافت قالی مطابق نقشه ادامه یابد نقشه به طور كامل پیاده خواهد شد. حال مانند ابتدای قالی، گلیم بافی، ملیله بافی و زنجیره بافی قالی انجام شده، سپس لحظه ای فرا می رسد كه می بایست قالی از دار بریده شده پایین آورده شود.

پایین کشی یعنی پایین كشیدن قالی ازدار،‌هنگامی كه قالی به اندازة لازم، به طورمعمول نزدیك یك سوم «بالا آمد» اگردارثابت باشد نخهای تار را آزاد می كنند واگر نوردهای دار متحرك باشد گوه ها را شل می كنند وبخش بافته شده قالی با پیچاندن به دور زیردار پایین می كشند تا دنبالة كاردردسترس باشد وبافنده بتواند با تسلط به آخرین رج بافته شده به بافت قالی ادامه دهد. فرش را پس ازپایان بافت ازدار پایین می‌كشند،‌كه به آن نیز « پایین كشی » می گویند. 

بریدن و پایین آوردن قالی از دار

شیوه بریدن به این شكل است كه ابتدا بوسیله خط كش سرتاسر عرضی چله اضافه بالای قالی به فاصله 10 تا 15 سانت (برای منظور نمودن سر ریشه قالی) بالای زنجیره بافی را به صورت یك خط مستقیم علامت می زنند (در واقع محل بریدن را مشخص می نمایند) سپس كمی چله ها را شل نموده و به وسیله قیچی 5 سانتیمتر به 5 سانتیمتر چله ها را از كناره ها و وسط قالی به تناوب قیچی می نمایند تا همه چله ها به طور یكنواخت بریده شود. اگر در این كار دقت نشود ممكن است معایبی مثل سركجی در قالی بوجود آید.

در بریدن قالیهایی كه چله آنها در زیر دار به طناب پیچ دوخته شده و یا قالی در نیمه بافت در پایین كشی دوخت خورده است با دقت نخ دوخت را می شكافند تا قالی كاملاً آزاد شود. سپس قالی را از پشت پهن نموده و سر قیچی ها و تارهای اضافی چسبیده به قالی را جدا می كنند و آن را جارو می كنند و همین عمل را در روی قالی نیز انجام داده و آن را تمیز می نمایند.

بافندگان با سلیقه به خاطر جلوگیری از درآمدن پودهای گلیم و استحكام بیشتر قالی، سرریشه های پایین و بالای قالی را سه به سه در یك ردیف مانند گیس بهم بافته و اندازه طولی آنها را نیز یكنواخت می نمایند.

تهیه و گرداوری:ذوالفقاری،احراری

ادامه دارد...

 

منبع :