دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

تکنیک و فن بافت فرشهای برجسته و سه بعدی جلسه چهارم

یاشار ملفوظی هنرمند و دانش آموخته فرش

دوستان امروز سعی خواهم کرد شرایط و محیط کارگاه برجسته رو معرفی کنم تا بتونیم درک درستی از شیوه صحیح اجرا ی برجسته کاری رو داشته باشیم

برجسته کاری چون بصورتی دستی انجام میگیرد بهداشت کار در این هنر بسیار مهم بوده و از نکات مهمی تشکیل میشود  که امشب به این نکات خواهیم پرداخت

از موارد اصلی در کارگاه برجسته زنی دستگاه این کار میباشد که با اسکلت فلزی کار شده و روی آن از صفحه نئوپان یا ام دی اف هم میتوان استفاده کرد

بطوری که این دستگاه با استاد کار زاویه ۳۵ الی ۴۵ درجه ایجاد کند

این به دلیل تسلط در کار در افراد تقریبا یکسان

و ارتفاع دستگاه از زمین در حدود ۴۰ الی ۶۰ سانتیمتر بسته به قد استاد کار متغییر  خواهد بود

در تصویر فوق واضح نشان داده شده است که زاویه دستگاه چگونه است

بعد از دستگاه  شیوه قرار گیری در مقابل فرش و طرز نشستن هست که بسیار مهم است

در فرشهای که بافت و گره ترکی یا همان متقارن دارند شروع کار از گوشه سمت چپ کار شروع به برجسته کاری میکنیم

در تصویر بالا به دو نوع از صندلیها اشاره شده است که در ارتفاع کوتاه و بلند هستند

در فرشهای با ابعاد بزرگ که امکان جابجایی فرش نیست استفاده از این صندلیها بسیار لازم خواهد بود

در صندلیها که بدون بازو پشتی هستند آزادی عمل زیادی برجسته کار خواهد داشت

فاصله فرش تا برجسته کار حدود۴۰ سانتیمتر است که باز با فیزیک جسمانی استاد کار متغیر خواهد بود

از دیگر موارد بسیار بسیار مهم در کارگاه برجسته زنی نور مناسب است

این امر به قدری در این کار مهم است که در کیفیت کار نهایی تاثیر بسیاری دارد

نور مناسب در این کار نوری خواهد بود که از بالا و زاویه دار بر روی کار بتابد تا ایرادات قیچی کاری را نمایان کند

زیرا در فرشهای که رنگ الوان دارند و تیره این ایرادات در کار فقط و فقط با نور قابل اصلاح خواهد بود

در تصویر بالا نمونه ای از کار برجسته کاری را میتوان  دید که با متن تیره بر روی دستگاه سوار است و از نور مخصوص برای رفع ایرادات استفاده شده است

از موارد دیگر در کارگاه میتوان به نحوه اتصال فرش به دستگاه اشاره کرد

فرشها در ابعاد و رج بافت های مختلف هستند که موردبرجسته کاری قرار میگیرند

فرشهای که در ابعاد کوچک تر هستند راحت و ساده  میتوان با چهار میخ که از نوع میخهای کفاشی در اندازه ۱ سانتیمتر استفاده میشود

و هر چه رج یافت فرش بالاتر برود از میخهای ریز تر با نوک تیز استفاده میشود  تا آسیبی بر فرش وارد نشود

در اتصال فرش به دستگاه باید بسیار دقت شود که در پشت فرش مورد نظر یا روی محل نصب فرش مواد زائد خارجی نباشد

زیرا از مواردی که در فرش باعث بریدگی میشود از این مورد است

در نصب فرش دقت شود فرش بصورت موازی با دستگاه نصب شده و از چهار گوشه بصورت محکم و کشیده شود که در فرش چین خوردگی  ایجاد نشود

و فرش بصورت صاف بر روی سطح صاف دستگاه نصب شود

در فرشهای ابعاد بزرگ باید حتما متناسب با دستگاه و اولویت محل برجسته کاری فرش را نصب کنیم

در این فرش ۶ متری که بر روی دار نصب شده است میتوان دید که فرش بصورت موازی دستگاه نصب شده و قسمتهای بالای فرش در بالای دستگاه منظم بصورت لوله شده جمع شده است

در نصب این گونه فرشها بسیار مهم است که چند نفر در نصب آن کمک کرده و از پاره شدن آن به علت ایجاد وزن در قسمتهای که میخهای اولیه نصب میشود جلو گیری شود

از سایر موارد در کارگاه برجسته کاری تهویه مناسب و متناسب با متراژ فضای موجود است

که بدون ایجاد بوران در فضای کارگاه که باعث ایجاد و پخش پرزها در هوا است استفاده شود

که این مورد از موارد و نکات بسیار مهم بهداشتی در این کار است که  آسیب فرکانس بر استاد کار برجسته ایجاد میکند

و باعث ایجاد مشکلات ریوی و تنفسی خواهد شد

استفاده از ماسک های یکبار مصرف بصورت روزانه توصیه میشود

از ابزار و وسایلی که در کار برجسته زنی مورد استفاده قرار میگیرد

در عکس بالا به آنها اشاره شده است

و کارگاه برجسته کاری

در کارگاه باید محل مناسبی برای جمع آوری پرزهای که قیچی کاری میشوند ایجاد کرد و آنها  حدالامکان  هر روز از کارگاه خارج نمود

زیرا محل مناسب برای رشد بید وسایر حشرات خواهد بود

 

 

 

قسمت اول:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/12350

قسمت دوم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/12482

قسمت سوم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/12545

منبع : یاشار ملفوظی هنرمند و دانش آموخته فرش