دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

آموزش بافت قالی (بخش هفدهم)

بالاكشی خفت : چنانچه بافنده قالی درحین بافت ،گره ای را اشتباهاً بزند وباعث خرابی نقشه شود می تواند آن گره رابیرون آورد وازخرابی نقشه جلوگیری كند به این عمل بالاكشی خفت گفته می شود.

 

پوكی : وقتی ازگره جفتی استفاده كنیم این اتفاق می افتد یعنی به جای اینكه روی 2 تار 1 گره بزنیم روی 4 تار 1 گره می زنیم دراین صورت تراكم بافت كم می شود واصطلاحاً می گویند فرش پوك است. وزن این فرش سبك تراست.
شمشیری شدن : پائین فرش یك گودی خاصی پیدا می كند.
شكم دادگی : « تورفتگی » زمانی كه حاشیة فرش روی یك خط مستقیم قرارنگرفته باشد.
ته خواب شدن : وقتی كه فرش را پرداخت می كنند وقیچی می زنند آنقدركوتاه كنند كه شما گره های ته فرش را ببینید كه به آن ذرتی ولچكی هم می گویند.
ترنج دار شدن : ترنج در وسط قرارنگیرد.
كیسی وكیس خوردن : چین وچروك درسطح فرش یا كناره.
عمده ترین دلایل:

1)استفاده ازالیاف مصنوعی

2)زمانی كه فرش را تا می كنیم یك چیزی دروسط قرار گرفته باشد كه سبب كیس خوردن شود  

3) پائین كشی نا صحیح
لوچه شدن : كج شدن لبه های فرش را می گویند.
شكست : جابجا زدن پود ضخیم ونازك اگر فرش را به این صورت تا انتها ببافیم اگر فرش را تا كنیم پود پاره شده واصطلاحاً گفته می شود فرش شكست پیدا كرده است.
تركیدگی : یعنی چله ها ازهم گسیخته می شود.
جیرشدن : پود نازك ازپشت  فرش دیده شود.
ابرش شدن : عدم رنگرزی مناسب باعث ایجاد این عیب می شود

اگر بافت شما پایین زدگی داشت : اشكال كار شما یكی از موارد زیر:

دفه را بیش از حد و خیلی محكم می كوبید .

چله ها را بیش از حد استاندارد ( بوسیله پیچهای سردار ) سفت كرده اید .

تراكم چله ها ، كم است ( چله ها بازتر از حد استاندارد كشیده شده است . عرض كارتان بیش از اندازه خواسته شده می باشد)

القاج وپود نازك را به صورت مرتب در هر رج ، استفاده نمی كنید .

اگر بافت شما بالا زدگی داشت) : اشكال كار شما یكی از موارد زیر است )

دفه را آرام و كمتر از حد استاندارد می كوبید .

چله ها شل است می توانید بصورت یكنواخت ، آنرا از طریق پیچهای سردار سفت نمایید.

تراكم چله ها زیاد است عرض كار كمتر از اندازه خواسته شده می باشد

پود نازك را خیلی سفت و خشك می كشید .( در این صورت هر چقدر هم دفه بزنید رج بعدی پایین تر نخواهد رفت)

و یك نكته خیلی مهم دیگر ، در ارتباط با كنترل ابعاد و اندازه فرش

متاسفانه ، متاسفانه ، اكثر بافندگان عادت به اندازه گیری مرتب بافت ندارند و گاهی تا نیمه های فرش ، حتی یك بار هم ، آن را اندازه نم گیرند و بالفرض ، اگر در وسط كار متوجه شوند كه بافتشان ( مثلا ) پنج سانت كوتاه شده است ، سعی می كنند در نیمه دوم ، آن پنج سانت را هم جبران كنند. ( یعنی نیمه دوم را آنقدر بلند و با فاصله می بافند كه پنج سانت هم بیشتر از اندازه استاندارد باشد !!) و اینجاست كه اشتباهی بزرگتر از اشتباه اول را مرتكب می شوند !! چون در این صورت ، تمام فرش ( هم نیمه اول و هم نیمه دوم از نظر اندازه و ابعاد ، خراب شده است . بنابراین:

اگر مقداری از فرش را بافتید و بعدا متوجه شوید فرش بالا زدگی یا پایین زدگی دارد ،

لطفا باقیمانده فرش را مطابق اندازه های استاندارد جدول ببافید ! ( و به قسمتی كه دچار مشكل شده است ، كاری نداشته باشید)

همواره از گره های استاندارد با طول سه سانتیمتر (هر دو لای نخ با هم سه سانت !!) استفاده كنید چون در غیر این صورت با مشكل كسری نخ مواجه خواهید شد .

بسیاری از عیوب و مشكلات بوجود آمده در طول بافت ، بوسیله رفوگری و ... قابل رفع هستند اما متاسفانه گاهی برای تامین نخهای كسری

( بخصوص اگر تعداد آنها زیاد باشد یا در قسمتهای حساس نقشه باشند )

هیچ كاری نمی توان انجام داد ! تا جایی كا ممكن است نا چار شوید تا بافت خود را نیمه كاره رها كنید بنابراین لطفا این توصیه را كاملا جدی بگیرید

اكثر بافندگان وقتی با این پرسش مواجه می شوند كه

: << آیا طول گره هایتان بلند نیست ؟ >>

فورا جواب می دهند كه : خیر !! اتفاقا خیلی هم كوتاه است ! اما اگر چند گره از روی بافت را با قلاب شكافته و با خط كش اندازه بگیرید می بینید كه طول هر گره ۵/۳ یا ۴ سانتیمتر ( و بیشتر از مقدار نخ داده شده ) است ... بنابراین تا قبل از اندازگیری دقیق در این مورد قضاوت نكنید

بعد از بافت هر رج باید گره ها را (بوسیله دو انگشت دست ) سر كشی نمائید . تا گره ها بصورت كاملا صاف و كشیده در ساختمان فرش قرار بگیرند ،همچنین می توانید با استفاده از دفه ، گره ها را شانه كنید .شانه زدن بافت بوسیله دفه برای فرشهائی كه بعدا برجسته كاری می شوند یك كار ضروری و لازم است

نا همواری و سر كجی امتداد رجها

گاهی اتفاق می افتد كه پس از بافت مقداری از فرش ، امتداد رجها ، بتدریج از حالت كاملا صاف و افقی بودن خارج شده و ناهموار می شوند گاهی حتی بافت ، دچار سر كجی شدید می شود ( بطوریكه یك سمت بافت بالاتر و سمت دیگر پایین تر قرار می گیرد . )

دلایل بوجود آمدن اشكال ( ناهمواری یا سر كجی )

این مشكل ، دو دلیل عمده دارد كه هر دو مربوط به انجام ناصحیح چله كشی است .

یكنواخت نبودن كشش چله ها در عرض كار

در قسمتهایی كه چله ها سفت تر است ، رجها در اثر دفه زدن ، به سادگی پایین می روند ولی در قسمتهایی كه چله ها شل است ، هر چقدر هم دفه بزنید رجها پایین نمی روند ، بنابراین در امتداد رج ، پستی و بلندی ایجاد می شود.

تهیه و گرداوری:ذوالفقاری،احراری

پایان مطلب

منبع :