نقوش و طرح های فرش

طراحی و نقاشی فرش از نگاهی دیگر -قسمت اول

استاد علی فرد طراح و نقاش قالی قم

۱-سبک شاه عباسی

۱-شاه عباسی/که خود این سبک دارای چندزیر مجموعه میباشد .شاه عباسی لچک ترنج.تلفیق شکارگاه وحیوانات با شاه عباسی .گلدانی وشاه عباسی که حتما نقشه به صورت یک طرفه قدی زده میشود.شاه عباسی وگل فرنگ ....که میتوانیم درتمامی این سبک ها اژدر های متفاوت که چند نوع هستند را بکار ببریم.ضمنا ازمرسومترین انواع شاه عباسی اسلیمی میباشد که همان اسلامی هست که درتزیین اکثراماکن مذهبی وکاشی کاری های گنبدومحراب وسردرها ودیوارها دیده میشود.


شاه عباسی افشان کار خودم.


شاه عباسی ترنجی.


شاه عباسی گل فرنگ.


تلفیق شاه عباسی وگلفرنگ در فرش از راست دومی وچهارمی .کارخودم


کاربری گل فرنگ وشاه عباسی همراه ترنج طبیعت


کاربری شاه عباسی وگل فرنگ وترنج بدون لچک


تلفیق شاه عباسی وگل فرنگ


شاه عباسی کارشاگردم.

این سبک تنوع بسیارزیادی دارد ودر طراحی گلهای شاه عباسی در فرش بایدکمتر از گلهای مرسوم در تذهیب یا گلهای به اصطلاح پروانه ای استفاده کرد وجود لتوس های فردی وجمعی به زیبایی کار می افزاید

وجودبرگ لتوس در انتهای بند اصلی زیبا تر است

لتوس جمعی

زیباییه گلهای شاه عباسی که معمولا در سه آناتومی یاشکل کلی که عبارتند از گلهای بیضی شکل قدی.گلهای بیضی شکل عرضی وگلهای گرد ومدورمیباشد با اتصال متعلقات دیگر ولتوسها دوچندان میشود


بیضی قدی


همچنین


گل گرد


بیضی عرض


گلهایی که درنهایت این محدوده هارو پرکننداز راست گرد قدی عرضی

تمامی این فاکتورها را انشالله درکارطراحی وعملی نشان خواهم داد

۲-درختی

۲-درختی/این سبک معمولا تمام عرض وتمام قد طراحی میشود .ولی در گذشته درختی یک طرفه قدی مرسوم بوده .هم اکنون نیز بدلیل اینکه بایدعرض فرش مورد نظروقد کار را کامل کشیدواین هزینه صاحب کار را بالا میبرد استقبال کمتری میشود .البته درگذشته لچک ترنجی که در بوم یامتن آن یک یا دودرخت زده شود وجود داشت وکارمیشد .از درخت ودرختچه استفاده زیادی در طراحی میتوان نمود..میتوان درحاشیه پهن تا بالای کار یا نیمه کار درخت کشید .در ترنج کامل نیز میتوان درخت کشید در متن یک چهارم یا ربعی نیز میتوان درخت کشید وحتی درلچک نیز میتوان از درخت استفاده نمود به دو صورت لچک واگیره ۴۵ درجه ویا لچک کامل ..


درختی یک طرفه همراه محراب که به دیواره کار متصله


نوعی درختی


استفاده از درختچه در طرح منتظم یاهندسی


درختی غلط تلفیقی


درختی گل ریز کرمان استفاده از برکه وپرنده وآهو


درختی گل ریز راور کرمان .بینظیر


درختی حیوانات پرنده وبرکه


درختی محراب ستون.کارخودم


درختی لچک دار.کارخودم


درختی سروناز. کارخودم.


کاربری انواع درخت در جای جای فرش شکارگاه فرش غلط


استفاده از درخت دروسط وتنه درخت بجای حاشیه باریک استعاره ای از داربست .کارخودم


درختی .کارخودم

سبک درختی به چندین شیوه طراحی میشود درختی که یک نوع گل داشته باشد مثل عکسی که سروناز نام دارد وتماما گل رز به آن متصل است

یادرختی که چندین نوع گل به آن متصل استمثل عکس درختی لچک

یا درختی که حتی میوه های مختلف دارد که در سه دهه گذشته وماقبلش مرسوم بوده وبیشتر کرمان

درطراحی درختی هرچه از خشکی وبیحالتی درخت کم کنیم وبه آن پیچوتاب بدهیم زیباتراست ورعایت اندازه گلها بدین ترتیب که پس از طراحی تنه وشروع الصاق گلها از گلهای بزرگتر استفاده کنیم وهرچه به سمت بالا وطرفین ودربعضی از حالات حتی پایین که از هسته مرکزی دورترمیشود گلها وقطر شاخه وتنه به همان مقیاس باریکتر شود

۳-کومه

۳-کومه/به بته های کوتاه ویا درختچه مانندکه به صورت بزرگ وکوچک در متن فرش کشیده میشود که برای هردرختچه یک نوع گل   کامل یعنی ازیک نوع گل درمدت عمراز غنچه تا گل کامل وحتی در طراحی معدودی از نقاشان حرفه ای برگ مربوط به همان نوع گل نیز طراحی میشود.گاها دوستان نقاش دقت نکرده ومثلا گل نرگس را که به دونوع نرگس شیراز*نرگس هلندی .مرسوم است وتم رنگ طلایی از طلایی اوکروبرنزه تا طلایی زرد.زردهندی.  زرداخری.ویا زرد ونداگ .تا موزی ونهایتا کرم وسفید میباشد را با تم آبی .ویا بنفش رنگ آمیزی میکنند .که این کار بیننده را که مهمترینشان خریداران خارج از کشورمان هستندرا کمی گیج میکند ویا بداشتن فرش بی میل مینمایدوهمین ریزه کاری ها فرش وبازار فرش را ازرونق می اندازد .نمونه همین کار را در شکارگاه عرض خواهم نمود که خودشاهد این ماجرا بودم.درکومه میتوان یک درختچه با چندگل مختلف زد .استفاده گوزن وآهو وخرگوش .وپرنده در کومه رایج است.بعضی از دوستان با کشیدن برکه ومتعلقات ان ائم از اردک ومرغابی ولویی وسبزه وچمن به زیباییه کومه می افزایند.با استفاده ازتکنیک سرهم سوار ویا تکرار یک قسمت نقشه که انتهای نقشه به ابتدای آن به اصطلاح جفت شده میتوان کومه تکراری کشید که مثلا با چند درختچه وبته زده شده باشد .


نوعی از محرابی ستونی همراه کومه درمتن


استفاده از درختچه در طرح منتظم یاهندسی


کومه مدور یا دایره


کومه پر


به کومه که حیوانات نداشته باشد دسته گلی نیز میگویند


مثل این

منبع : استاد علی فرد طراح و نقاش قالی قم