در حاشیه

قالی ایران و وظیفه خطیر ایرانیان (2)

بخش قابل توجهی از تولید قالی در ایران بصورت مشارکتی انجام میگیرد. این روش اگرچه در سالهای قبل از انقلاب نیز رایج بوده است و بافندگان قالی در برخی مناطق بصورت مناصفه قالی را برای برخی اشخاص حقیقی وحقوقی بافته اند.


این اشخاص مواد اولیه ونقشه ودار و ابزار را در اختیار بافنده قرار داده وبافنده هم یک تخته فرش برای خود می بافت ویک تخته برای ایشان ! بعد از انقلاب و در چهار چوب بخش تعاون تشکلهای مختلفی ایجاد شد که هدف عمده مشارکت قالیبافان در تولید بود. بخشی از این تشکلها به معنای واقعی روح تعاون داشته و گروهی از بافندگان عضو واقعی مجموعه بوده و در سود وزیان آن شریک بودند. اما غالب تعاونیهای تولیدی فرش که از طرف وزارت تعاون وقت ایجاد شده اند فاقد روح تعاون وبصورت صوری بوده میزان تولید بصورت مشارکتی در دهه 70 به سرعت افزایش یافت وبسیاری از کارگاههای قالیبافی خویش فرما به این تشکلها پیوست اما متاسفانه تشکلهای تعاونی ومشارکتی به دلایل مختلف نتوانستند به اهداف مورد نظر برسند برخی ار آنان دچار همان فله بافی شده وبرخی دیگر ورشکسته ومدیران هم متواری شدند تنها بخش اندکی ازاین تشکلها به فعالیت خود ادامه میدهند در میان سازمانهای دولتی وشبه دولتی هم میتوان تشکلهایی را یافت که به تولید قالی بصورت مشارکتی می پردازند.

کمیته امداد امام خمینی یکی از سازمانهایی است که در دهه اخیر بخش قابل توجهی از خانواده های تحت پوشش خود را به بافت قالی تشویق نموده است. این نهاد مواد اولیه ، طرح ونقشه، دار و ابزار را بصورت نسیه در اختیار قالیباف قرار داده سپس قالی را از بافنده تحویل گرفته و از طریق فروشگاهی به همین منظوردر تهران دارد به فروش رسانده سپس از کسر نهایی قیمت تولید مابقی قیمت فرش فروش رفته به بافنده پرداخت میگردد. اگرچه کمیته امداد در پرداخت دستمزد بصورت عادلانه تری عمل‌ می‌نماید اما این نهاد نیز به دلیل دولتی بودن، تغییر مدیریت وفقر نیروی تخصصی فرش و انگیزه کم کارکنان (همانند‌بخش‌دولتی) نتوانسته برندی در فرش باشد.

عبدالله احراری مشاور فرهنگی سایت قالیکده(انجمن فرش ایران)

منبع :