نقوش و طرح های فرش

طراحی و نقاشی فرش قسمت هفتم(گلدانی)

استاد علی فرد طراح نقشه قالی سبک قم

فرش هایی که شاه بیت والمان اصلی فرش گلدان است.ومتعلقات دیگر در نمایش وقدرت کمتری از گلدان طراحی شده اند.

همانطور که از اسم این سبک مشخصه کاربا کشیدن گلدان وگلهای چیده شده در گلدان نمایان میشود.وجود گلدان از جنس چوب فلز تلفیقی از هردو. سفالین وتلفیقی از چندچیز مرسوم است مثلا کشیدن گلدانی که گچ بری تداعی کنه یا کشیدن گلدانی که برگرفته از چندفاکتوراست مثل تلفیق بته کرمانی .اسلیمی.اژدر اسلیمی.شاخ گوزنی ویا بندقاجاریه.وووسبک های دیگر.درده های گذشته بیشترین نوع گلدان که زده میشد برگرفته از سفال یا میناکاری هفت رنگ بود که بعضا مخلوطی ازچندگل شاه عباسی نیز داشت .ولی پس از شروع بازار جدید دودهه گذشته مواردکاربردی در طراحی گلدان پیشرفت کرده وفیزیک گلدان ها متفاوت وزیبا شده که در این میان گلدان ها از نظر قدوحجم وشکل به اندازه فرش مذکور ویا مقدار گل طراحی شده برای این گلدانها متناسب شده واین در زیباتر شدن گلدانی ها تاثیر داشته است.


گلدانی کوچک وسه بعدی برای لچک .کارخودم

گلدانها درگذشته معمولا نصفه قدی زده میشد وپس ازبافت گلهای میان فرش که خط واگرایی وبقول معروف واگیره شده بودن همگی مصنوعی تداعی میشد واگرنقاش باسلیقه ای بود که تمام فاکتورهای قانونی طراحی وتناسب قد به عرض وتناسب پایه گلدان شکم گلدان گردن گلدان ودهنه گلدان وچینش گلها که نیاز به مهارت داشت وبایدابتدا چندبرگ ازدهانه گلدان زده میشد وبا گلهای بزرگ به لحاظ فیزیک وجنس گل از مطلع گلدان شروع میشد وکم کم پیش میرفت وبترتیب گلها کوچک میشدوهمه این نکات را رعایت میکرد ..ولی بدلیل واگیره شدن از وسط کار گلهایی که در راستای عمود وسط فرش بودن واگیره میشدند وشکل مصنوعی ونازیبایی به گلدان ما میداد وتمامی آن مسایل ورعایت حسن طراحی را تحت تخریب قرار میداد چون کشیدن گلها با رقص وطبیعی زیباست ومعمولا گلها یا به چپ یا به راست باید مایل میبودندتا طراوت وطبیعت شاد وزیبایی را به بیننده القا کند.وبا واگیره گلهای وسط همه آن زیبایی ها از بین میرفت.پس از ورود سیستم کامپیوتری به طراحی فرش به فکرافتادیم که گلدانی ها را بدون خط واگیره وسط بکشیم وچون کاربا دست وکشیدن تمام دوطرف گلدان باعث هزینه صاحب کارمیشد اجبارا نصفه کشیده میشد ولی کاربا کامپیوتر میتونست این عیب واجبارهزینه رو ازبین ببره وما نیمه گلدان وگلهارو کپی کرده وبه نیمه دیگر متصل کنیم وسپس مثلا ۱۰خانه از وسط کار را غیرقرینه بزنیم این کار غیراز اینکه هزینه را بالا نمیبرد باعث زیباییه کارنیز میشدوچون وسط قالی اولین منظر نگاه خریدار ویا کارشناس یا بیننده بودودیگرواگیره وسط فرش وجودنداشت کارها زیباتر دیده میشدند وتقریبا دلزدگی قبلی که راجع به فرش گلدانی بود ازبین رفت..پس از ابداع این تکنیک بفکرافتادیم تا گلدانها را به همان شکل مدوروحجیم که هستند به معرض نمایش بگذاریم وبقول معروف سه بعدی بکشیم در این امرهم وجود کامپیوتر کمک شایانی داشت وبا ساخت رنگهای هارمونی ویک خانواده واز یک R GBوطراحی مدوروسایه دارتوانستیم گلدانها را از حالت یک عکس مسطح به یک حجم برجسته تبدیل کنیم واین هم باعث اقبال عمومی شد وگلدانی مجدادا اوج بیشتری گرفت .


گلدانی که چند خانه وسط کار غیرقرینه است ومابقی تکرار.به برجسته بودن وسط گلدان دقت کنید.کارخودم


گلدانی تقریبا سه بعدی همراه با لاینر وقاب سه بعدی وسنگ فرش سه بعدی کف .کارخودم

گلهای یک طرح گلدانی میتواند از چندین نوع گل فرنگ وگل های متفاوت باشد که بنا به جای طراحی ووسعت کار ونوع سبک کار میشود گلهای مورد نظررا پیاده کرد وتصمیم به وجود چندگل از یک جنس گرفت مثل قرارداد کنیم که یک گل رز باز بزرگ ودوگل نیمه باز وسه گل غنچه یا غنچه شکفته وچند غنچه کوچک وبزرگ نشکفته میزنیم وچندین برگ مربوط به رز..وباهمین روش گل زنبق میزنیم یعنی به همین تعداد وبزرگی وکوچکی گل ویا چندروزه بودن گل ها وهمینطور نرگس وداوودی وپیچک ووورا میزنیم این نوع را گلدانی هزارگل مینامیم.ویا تمامی گلهای یک گلدان را با سه نوع گل میکشیم .ویا حتی میتوانیم گلدانمان را با یک نوع گل وغنچه وبرگ وبند بزنیم .پس یا هزارگل ویاباغ گل .یا گل فرنگ وحشی میزنیم ویا تک گل .


چینش گلهای گلدان هم از نظر اندازه وبزرگی هم درخشش رنگ در مرکز واستفاده از رنگهای سرد در اطراف.گلدان هم برجسته وسه بعدی فقط وسط کار غیرقرینه است.

کارفوق همان گلدانی است که نیمه کشیده شده وبه نیمه دیگرمتصل شده وتقریبا چندخانه وسط روغیرقرینه طراحی کردیم برای جلوگیری از بریده شدن ومصنوعی شدن گلها در واگیره.کارخودم

هرگلدانی متعلقات دیگری نیز دارد که با تبحر وسلیقه نقاش ویا خواست صاحب کار ویا مدروز طراحی وبازار فرش به وجود میاید وطراحی میشود .مثلا گلدان وسط کارباشد واطراف کار لچک بخورد.یا کارستونی ومحرابی باشد وگلدان وسط کار زده شود .یا گلدان وگلها زده شود واطراف کار با حاشیه ها بسته شود ویا با قاب بسته شود .واینها بستگی دارد به خواست بازار یا صاحب کار یا نقاش .


نوع چیدمان گلها وپرکردن ترنج ویکدست وموزون بودن گلها هم بلحاظ حجم گل هم بجهت رنگ .کارخودم

به عکس زیر دقت کنید کل یک گلدان با یک نوع گل یا یک خانواده طراحی شده واز نوع سبک تک گل میباشد که میتوانیم گلها را با روزهای عمرشان طبقه بندی کنیم یا با گلبرگها هرچه روزهای عمر یک گل بیشتر بود گلبرگهای بیشتر وبیشترین شکفتگی را خواهد داشت


به این گلها نگاه کنید همه از یک خانواده وفقط بزرگ وکوچک هستند


گلدان با یک خانواده گل واز یک نوع گل.گلدان طرح چوب وپایه شکم وگردن متناسب گل دان.کارخودم

درکل بدلیل وجودگلهای زیبا در زندگی بشروبه وجودآمدن ظرافتها وتکنیک های جدید عصرموجود این سبک طراحی جای کار زیادی دارد وروزبروزپیشرفت چشمگیری دارد ومیتوان کارهای زیبایی را طراحی کرد.


سه بعدی کامل هم در کلاف کار واسکلت هم در گلدانهای گوشه ولچک همدرکف پوش وجای پایه گلدان.کارخودم


روزشمار گل به لحاظ عمر یا گلبرگها یا بزرگ وکوچکی


گلدان تمام سه بعدی .هم به لحاظ فرم هم رنگ .کارخودم


گلدانی دیگر که تمام کار کشیده شده وقرینه ای وجود ندارد.کارخودم


گلدانی کوچک کارشده با اسلیم واژدر.کارشاگردم


گلدانی تخیلی که با دوسیمرغ سه ماهی دوکله گوزن دوخرگوش ودولک لک زده شده.کارخودم


پایه گلدان تخیلی.کارخودم


میتوانیم برای طراحی گلدان ها از عکسهای این چنینی استفاده کنیم فقط باید در نظر داشته باشیم که برای فرش طراحی کنیم ونوعی باشد که بتوانیم ببافیم

برای کشیدن یک فرش گلدانی زیبا باید به تناسب های طراحی دقیقا فکرکتیم وطرحی متناسب را بزنیم .درسته که تمام کارهای هنری تناسب نیازدارد ولی در طراحی فرش به همان اندازه که ابعاد لچک وترنج بایدمتناسب فرش باشد بزرگی وکوچکی گلدان وگلهای آن باید از یک تناسب ونظم چینش خاص وقوی پیروی کند.

هرچه در طراحی گلهای یک گلدان دید طبیعی داشته باشیم وفاکتورهای فرشمان را نزدیک به طبیعت بکشیم در زیبایی فرشمان تاثیربسزایی خواهد داشت به این ترتیب که گلهارا بغیراز بزرگ وکوچکی ورنگ متغیر ومتمایز که میکشیم سعی کنیم گل را از پشت گل ببینیم گل را وارونه ببینیم گل را نیمه باز باز پیر جوان وخلاصه هرچه را در طبیعت میبینیم در کارمان نیز ببینیم.

 

قسمت ششم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13324

قسمت پنجم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13259

قسمت چهارم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13204

قسمت سوم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13133

قسمت دوم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13091

قسمت اول:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13011

منبع : استاد علی فرد طراح نقشه قالی سبک قم