مرمت و شستشوی فرش

رنگبرداری و رنگ گذاری فرش دستباف

محمد حسین سیف

رنگ برداری و رنگ گذاری فرش دستباف یکی از شغل های مرتبط با عملیات تکمیلی فرش است که امروزه به یک حرفه ی مجزا و تخصصی تبدیل شده.

فرش دستباف در طول استفاده گاه دستخوش آسیب هایی همچون ریختن مواد چسبنده از قبیل قیر، چسب، رنگ های شیمیایی، رنگ های جوهری و روغنی ، چایی ،قهوه و نوشابه و ...می گردد که زدودن آنها را از روی فرش، لکه گیری می گویند. ذیلاً چگونگی پاک کردن و لکه گیری موارد فوق هر کدام با مواد مخصوص و ترکیبات مشخص صورت خواهد گرفت و نیاز به تخصص خاص خود دارد.

رنگبرداری حرفه ایست که نیاز به تخصص بسیار زیادی دارد و مطالبی که درباره رنگبرداری و  به اشتراک گذاشته میشه صرفا جهت آشنایی شما با این شغل هست و توصیه میشه که به هیچ وجه بدون مشورت و کسب تجربه این عملیات رو انجام ندید.

موارد بسیار زیادی  در زیر مجموعه لکه برداری،رنگبرداری و رنگ گذاری وجود داره که سعی خواهد داشت در هفته های آتی به آنها بپردازیم.

امروز به بخشی از رنگبرداری روی فرش و برداشتن رنگ های دویده روی فرش می پردازیم.

گاهی اوقات هنگام رنگرزی فرش،رنگ ها به صورت یکنواخت حاصل نمیشوند و ممکن است نتیجه کار به نحوی پرنگتر و دارای غلظت رنگ بیشتری باشد و یا روشنتر و کمرنگتر شوند که اگر مطابق سلیقه خریدار واقع نشود با استفاده از مواد یکنواخت کننده این تعادل را برقرار خواهد شد‌.

گاهی هم شاهد هستیم که فرش پس عملیات پایانی و سرویس رنگ های آن خیلی بی روح و آنطور که فکر میکردیم نیست.

البته بحث رنگ گذاری کاری کاملا غیر اصولی و شاید غیر منطقی باشد اما در حال حاضر مرسوم شده و گاهی اوقات به داد سلامت و یا رخ یک فرش در هنگام فروش می رسد.


قلم مو ها و نیش قلم های مورد استفاده در رنگبرداری و رنگ گذاری فرش


مداد و ماژیک و صابون که گاهی برای تغییر رنگ جزئی در قسمت های کم و روی رنگ های خاص استفاده می شود.

باز هم تاکید می کنم که عملیات رنگ گذاری کاملا غیر علمی و غیر اصولی و فقط در برخی موارد  استفاده از آن جایز است.
رنگ‌برداری و رنگ گذاری دو بحث کاملا جدای از هم هستند و مطمئنا رنگ برداری کاربردی و کارآمدتر از عملیات رنگ گذاری است.

در این تصویر رنگ کرم دور قاب بادمجانی رنگ ، بی روح به نظر میاد و صاحب این فرش گفته آن را برایم طلایی  کنید تا جلوه ی بهتری داشته باشد.

برای رنگ کردن قسمت های کرم دور قاب ها یک ترکیب رنگ طلایی شبیه به زعفران رقیق ساخته شد.

این شیوه رنگ گذاری معمولا در پشت و روی فرش انجام می شود.

رنگ طلایی که بصورت پودر با آب حل شده و به این رنگ تبدیل شده.
با اضافه کردن آب و یا اضافه کردن رنگ ،میتوان درصد غلظت و یا رقیق بودن آن را تغییر داد.

ظرف رنگ‌ را در سطل بزرگتری قرار می دهیم.
این کار از ریختن مستقیم رنگ روی فرش  جلوگیری می کند.

با قلم موی باریک متناسب با ظرافت قسمت های مختلف فرش این رنگ‌گذاری را انجام می دهیم.

باید دقت شود که هنگام استفاده از قلم مو  ، رنگ به قسمت های دیگر برخورد نکند.


قبل از عملیات رنگ گذاری


بعد از عملیات رنگ گذاری

بحث رنگ گذاری کاری کاملا غیر اصولی و شاید غیر منطقی باشد اما در حال حاضر مرسوم شده و گاهی اوقات به داد سلامت و یا رخ یک فرش در هنگام فروش می رسد.

معمولا برای این کار از ماژیک های ضد آب استفاده میکنن که در شور رنگ پس نمیده.
و همچین از مداد رنگی های روغنی استفاده میشه که جذب خوبی به سطح و پشت فرش داره اما در شستشو پاک میشه.


Before


After


فرش ابریشم .تصویر پشت فرش

روی فرش
که عملیات رنگ گذاری روی آن انجام شده.

لازم هست این نکته رو یادآور بشم‌که این رنگ ها کاملا ثابت هستند و در شستشو پاک نخواهند شد 
به جز دو رنگ لاکی و سورمه ای که میانه خوبی با هیدرو سولفیت ندارند ،بقیه رنگ ها ثابت هستند.


به دو رنگی و رگه های زمینه این فرش نگاه کنید

آبی آسمانی زمینه فرش چندین  رنگ آبی کم رنگ و پر رنگ به رصوت رگه دیده می شود.

این حاکی از عدم یکنواختی در رنگرزی ابریشم این فرش و یا استفاده بافنده از چند رنگ آبی آسمانی نزدیک به هم ؛در این فرش است.


تصویری دیگر از وضعیت دورنگی این فرش.

در حال حاضر برای اصلاح این فرش با این وسعت تغییر رنگ، آیا گزینه مرمت و تعویض ابریشم آن قسمت مناسب است با هزینه بالا و یا با رنگ گذاری و هزینه کم؟

یک فرش ابریشم که بر اثر شور غیر اصولی و یا استفاده غیر صحیح دچار آسیب آب افتادگی شده

منبع : محمد حسین سیف