مرمت و شستشوی فرش

مرمت فرش قسمت سوم

سعید مرندیان فعال فرش تبریز

امروز سومین جلسه مباحثی در مورد ایرادات علل تعمیر و پیشگیری از معایب در فرش می پردازیم
چنانچه می دانید در دو جلسه پیشین به معایب پارگی و اختلاف اندازه و بید خوردگی پرداختیم و اینک سومین جلسه

ایرادات فرش به چند دسته تقسیم می شوند که در زیر بدان اشاره می شود
1-- پارگی بریدگی و یا پوسیدگی
2-- مور یا بید خوردگی
3-- اختلاف اندازه در درازا و پهنا ( سره )
4-- داشتن اختلاف رنگ ( ریه) بر وزن مزه
5-- از بین رفتن پرز فرش ( ذرتی شدن )
6-- نقصان در بافت از سوی بافنده و ناقص شدن و شکسته گی گلها و نقشه فرش
7-- پدید آمدن حالت مواج در قسمتهای مختلف فرش بویژه در دو سر آن
8-- برخورد هرگونه مواد به فرش مانند جوهر خودکار قیر نفتالین و غیره
9-- بیرون زدگی پودها از پرز فرش

شماره 4 
داشتن اختلاف رنگ( رگه )
اختلاف رنگ در فرش دلایلی چند دارد که در ذیر عرض می شود
1-- عدم خرید پشم رنگ شده برای بافت فرش که این مورد سبب شده مصالح فرش زودتر از موعد تمام شده و خرید بعدی مسلما با رنگ ابتدایی فرق کرده و باعث وجود رگه می گردد
2-- این ایراد ممکن است در رنگرزی نیز اتفاق افتد 
بطوریکه دوستان، بویژه متخصصین محترم رنگرزی در گروه می دانند پشمی که در خم اول رنگرزی رنگ خورده و بیرون می آید بایستی برای خم دوم دوباره رنگ و مواد تثبیت کننده به مقدار کافی به آن اضافه گردد که گاها دیده می شود که بر اثر اشتباهات چه عدم تعادل در اضافه کردن رنگ و چه تثبیت کننده می تواند باعث بروز رگه گردد
3-- ریختن مواد شیمیایی نیز می تواند باعث ایجاد رگه در فرش گردد
موادی مانند انواع اسیدها نفتالین و غیره می تواند باعث این نقیصه گردد 
4-- افتاب هم می تواند باعث ایجاد رگه در فرش شود و آن قسمت از فرش که در جلوی آفتاب باشد می تواند رنگ پریده تر گردد
5-- و در نهایت این نقیصه می تواند در قالیشویی نیز اتفاق افتد
بدین ترتیب که با بکار بستن اشتباه در مواد شیمیایی شستشوی فرش و تاثیر گذاردن در برخی نقاز فرش می تواند منجر به رگه گردد
استفاده از افراد کارکشته در هر یک از این موارد می تواند از بروز رگه جلوگیری کند

مورد شماره 5
از بین رفتن پرز فرش(ذرتی شدن)
این نقیصه می تواند دو دلیل داشته باشد 
استفاده بیش از حد از فرش
اشتباه پرداخت کننده فرش که با پرداخت بیش از حد پرز فرش موجب از بین رفتن خواب و ذرتی شدن آن می شود
در مورد اول می توان با ایجاد تعادل در مصرف فرش و جابجا نمودن نقاط پر مصرف و پا خور فرش با نقاط کم مصرف و کم پا خور فرش از این نقیصه جلوگیری کرد و در مورد دوم استفاده از نیروی کارآمد چاره کار است

مورد شماره شش 
نقصان در بافت و نقشه و شکستگی در اعضا و گلهای فرش
گاها دیده می شود که با وجود درست بودن رج شماری در فرش ، گل و یا یک قسمت از فرش کوچکتر از قسمت متقارن ان در سمت دیگر در آمده و یا شکسته به نظر می رسد 
بندرت این عیب به ایراد در طرح فرش بر می گردد زیرا اگر این مورد صدق داشت بایستی نقاط متقارن در فرش نیز دچار این نقصان شود
بلکه این نقصان بر اثر کم کاری و با کمال تاسف خیانت بافنده و بندرت در برخی مواقع بخاطر ناکارآمد بودن بافنده در فرش رخ داده و باعث وجود این نقیصه می گردد
در طی این مرحله بافنده به نیت زود تمام شدن فرش برخی از رج ها و لایه های مورد بافت را در نقشه رد شده و نمی بافد و به اصطلاح جهش می کند و این باعث نقصان در نقشه و ایجاد شکستگی در گلهای فرش می گردد

در تصویر زیر می توانید رد شدن از لایه فرش را بخوبی مشاهده فرمائید

این نقیصه می تواند بوسیله طراح فرش نیز انجام شود
بدین معنی که طراح نمی تواند بطور دقیق تقارن نقشه را در رج شماری فرش محاسبه نموده و باعث ناقص شدن نقشه بویژه در حاشیه فرش گردد

به تصاویر زیر دقت بفرمائید

کنج حاشیه کوچک فرش در یک سر

و کنج سر دیگر

و یا در تصویری دیگر می توانید دو سر حاشیه های کوچک فرش را متوجه بشوید

و سر دیگر

 

قسمت دوم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13437

قسمت اول:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13389

منبع : سعید مرندیان فعال فرش تبریز