رنگ و رنگرزی

رنگ همانندی در رنگرزی خامه قالی قسمت چهارم

سید عباس سجادی مدیر رنگرزی گلستان

گفتیم که کلاف های مورد استفاده در آزمایشگاه حتما باید کارگاهی شسته بشوند .کلاف را وزن میکنید و یادداشت میکنید.شستشو که انجام شد خشک میکنید و وزن کرده یاداشت میکنید کسر مواد بدست می آید

حال نمونه های دو گرمی را با دقت یکصدم گرم توزین کنید

محلول ها را آماده میکنیم

هر چه محلول ما در صد رنگ کمتری داشته باشد احتمال رسوب کمتر است و هرچه ترازوی ما دقیقتر امکان توفیق رنگ همانندی و حصول نتیجه بهتر قطعی است .لذا استفاده از ترازوی یک هزارم مینیم ده بار دقیق تر از یک صدم مینیم است .

ترازو کالیبره باشد و دما حدود بیست تا بیست و پنج و گردش هوا در توزین ممنوع

معمولا برای ساخت محلول مادر از آب نرم استفاده میکنیم

این آب مجموع TDS زیر 50 دارد

لذا ماندگاری محلول را در محیط آزمایشگاه بیشتر میکند

ما نیاز به پیپت و بالن در حجم های مختلف داریم و همانطور که استاد اربابی گفتند این وسائل را با رده و کلاس A تهیه کنید

محلول را سعی کنید چندین ساعت قبل از آزمایش تهیه کنید تا هیچگونه رنگ ناهمگون در بالن نباشد

اگر رنگزایی در حین تکان دادن بالن کف کرد برای برداشتن مایع از بالن بطور دقیق به مشکل بر خواهید خورد و خصوصا اگر فام درخواستی دارای عمقی کمتر از یک دهم در صد باشد قطعا رنگ همانندی شکست خورده تلقی میشود

لذا محلول را بعد از تکان دادن کمی بحال خود رها کرده سپس بعد از فرو نشستن کف- پیپت را وارد کنید

میتوانید مقداری از محلول را بعد از تکان دادن شدید در یک استوانه مدرج دهان گشاد بریزید تا حتی امکان استفاده از پیپت های 30 تا 50 هم مهیا شود

حال دو راه داریم

یا استفاده از سه رنگ اصلی از یک خانواده رنگزا برای رنگ همانندی است

یا استفاده از سبد رنگی از یک گروه رنگزاست

در روش اول سه رنگ R B Y قرمز و آبی و زرد را داریم .یعنی رنگهای اصلی

و در روش دوم با رنگهای فرعی و اصلی

در حقیقت روش اول هم خالص نیست چون رنگهای موجود در بازار همه شان بصورت ترکیبی با یک رنگ یا دو رنگ دیگر وجود دارند

قرمز ته زرد #قرمز ته آبی #زرد ته سبز #زرد ته سرخ#آبی ته سبز #آبی ته سرخ (orange RG)#(red 5R)

مجبورید تجربه کنید

در مرحله اول برای شناخت هر رنگزا با آن نمونه هایی از یک دهم درصد تا سه درصد بزنید

و در آرشیو نگه دارید

نمونه ی درخواستی را در نور روز یا در کابینت نور ارزیابی کنید

مسلما چیزی بذهن شما در مرحله اول خواهد رسید .و اگر آرشیو دارید چه بهتر .ارزیابی کنید هم در عمق هم در نوع رنگزا

اگر فام براق و شفاف است میتوان از گروه راکتیو ها استفاده کرد و اگر کدر است متال کمپلکس 1:2 رنگزای مناسبی است

رنگ همانندی در رنگرزی طبیعی تابع تجربه و کار آزمایشگاهی است لذا از موضع بحث ما خارج است

باید این نکته را همیشه نصب العین خود کنیم که برای رنگ همانندی همانطور که تشخیص گروه رنگزا مهم است همانطور بستر رنگرزی که لیف و نخ است هم مهم است

لذا باید نوع نخ نمونه از سفیدی و تاب و غیره مورد لحاظ باشد

حال بر میگردیم به آزمایشگاه کوچکمان

میشود فامها را دسته بندی کرد

مثلا صورتی ها و آبی ها ی خیلی روشن .مسی های روشن .نقره ای ها

این گروه را با راکتیو ها کار کنید

مثلا نقره ای خود از رنگ خالص مشکی مثل Lanasol Noir R بدست می آید

این رنگ راکتیو در ph حدود 5 تا 5/5 رمق کشی 100 درصد میشود و ثبات نوری و مالشی و شستشویی عالی دارد

البته در بازار موجود نیست!!!!

در صورتی ها از خالص Red B تا ترکیب این قرمز با orange RG میتوان استفاده کرد

در الماسی و آبی های روشن هم میتوان از( blue G)و(blue R) استفاده کنید

یادمان باشد راکتیو ها با متال ها در رنگرزی از یزد تا افغانستان فاصله دارند

زمانی که حمام به دمای نزدیک جوش میرسد دیگر رنگزای متال در دیگ نمی ماند اما راکتیو تازه شروع به رمق کشی میکند

در رنگرزی راکتیو ها زمانی حمام به تعادل میرسد که ph از 5 یا کمتر به نزدیک 6.5 الی 7رسیده و حمام بعد از دوره جوش شروع به سرد شدن کند این افت دما گاهی لازم است تا حدود 75 الی 80 باشد

در مسی های عمیق بید مشکی ها سبز ها آبی ها و حتی فیروزه ای ها میتوان از رنگزای متال بهره برد و این بعلت ارزانتر بودن نسبی در مقایسه با راکتیو هاست

انتخاب من اگر رنگزا ی راکتیو موجود باشد و فرش هم تجاری نباشد 100 درصد راکتیو است. اما میتوان این نسخه را بکار برد

زمینه و رنگهای شاد راکتیو

فامهای واسطه مثل مسی ها و سبز ها و آبی ها متال1:2

مشکی و لاجوردی متال 1:1

 

 

قسمت سوم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13586

قسمت دوم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13542

قسمت اول:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13476

منبع : سید عباس سجادی مدیر رنگرزی گلستان