مواد و مصالح

شناخت پشم گوسفندان ایران قسمت ششم و آخر

سید عباس سجادی مدیر کارگاه رنگرزی گلستان

پشم گوسفندان
اقلیم فارس خاصه رجشمارهای پائین است
به نظرم پشم سنجابی و کرمانشاهی با نمره چهار و سه و نیم برای رنگرزی طبیعی عالیست .میتوان این نخ را با سیستم سمی ورستد با کیفیت عالی تولید کرد

شستشوی لیف طبق فرمول گفته شده در قبل

اگر تمام نخ قالی را از سفید یک تهیه کردید نمای قالیتان عالی میشود

روناسی قلب قالی و رنگ شاخص است

میتوان شصت تا صد در صد کالا روناس را دمگذاری کرد پیشدندانه زاج تا 12 درصد و اسید استیک تا 7 درصد
بهترین اسید در حمام رنگرزی لاکتیک اسید و خاصه نوع طبیعی آن قارای تازه است

سرخ ترین روناسی را قارا میدهد و شفافترین را اگزالیک دارد
این در نوع انتخاب اسید بود
اما در دندانه ها مسلما قلع شفافترین است

رنگرزی الیاف کرمانشاهی خاصه نمره نخ های سه و نیم تا چهار قدری راحت تر است و میتوان از دمای 40 تا 45 کالا را به حمام رنگرزی وارد کرد

رنگ قرمز روی لیف کرمانشاهی در نخ سمی ورستد زیباترین قرمز روناسی را تولید میکند که حتی سفید سیرجان و زابل به پای آن نمیرسد
رنگرزی را تا دمای نزدیک جوش ادامه و در همین دما تا 90 دقیقه ادامه سپس دیگ را پوشانده و عایق کرده تا ده ساعت دمگذاری کنید
هرچه دیگ حرارت کمتری از دست بدهد فام عمیق تر و به زبانی دیگر رمق کشی کامل تر است
آبی سیر
آبی ها دنیایی برای خود دارند .هر اقلیم فرشی برای خود یک آبی تعریف کرده و من شخصا دو سه تم آبی را میپسندم
آبی نائین
آبی شهر کرد
آبی فارس

آبی فارس یک آبی ابرش و هوشمندانه است .نوع یکنواخت آن با این نسخه قابل دستیابی است
نخ کرمانشاهی
نیل حدود نیم درصد و سود بهمین میزان و هیدرو مجموع آن دو.

دمای دیگ 50c و نیازی به حل کردن نیل در ظرفی غیر حمام رنگرزی نیست
نخست هیدرو و سود را به حمام ریخته و نیل (مواظب باشید در ظرف سربسته نگهداری شده باشد) را به آرامی به حمام اضافه کنید
نیم ساعت زمان بدهید
آرام حمام را با چوب زیر و رو کنید و کلاف های شسته و آبگیر شده را به حمام وارد کرده هموار کنید .

اگر حمام خوب رسیده باشد با نیم ساعت هموار کردن آبی خیلی شفاف و یکنواختی خواهید داشت
قهوه ای
گردو با دندانه کروم عالیست
زرد ها
جاشیر و گندل ارزان و دم دست

سبز ها
سبز ها اگر ابرش باید باشند یا برای گل و برگند اول فاز زرد رنگرزی سپس فاز آبی و چنانچه باید یکنواخت باشند فاز آبی اول و فاز زرد دوم باید باشد
طلائی ها هم با روناس و جاشیر و هم با گندل و جاشیر میشود رنگرزی شوند
بطور عام نمای رنگبندی خطه فارس با رنگرزی روی پشم کرمانشاه و سنجابی و حتی ایذه عالی است
اما در فرش اراک شاهرود بیرجند کرمان و هرجا رجشمار حدود سی و پنج تا چهل و اندکی بالاتر است پشم انتخابی اگر مخلوطی از سیرجان و زابل باشد عالیست .میتوان برای رنگرزی طبیعی حتی از سیرجان خالص استفاده کرد.سیرجان اگر چه کمی از زابل خالص زرد تر است اما ذات لیف درخشانتر است و در رنگرزی طبیعی خاصه اگر فامهای ترکیبی داشته باشیم رنگپذیری فوق العاده ای دارد

برای فامهای تیره میتوان از پشم های تیره از همان نژاد استفاده کرد
مثلا میتوان برای زمینه سفید سیرجان را استفاده کرد و از خال های تیره و سفید های دو بصورت ترکیبی از نژاد زابل قهوه ای و بوردکس را رنگرزی کرد
برای رجشمار حدود 40 استفاده از سیستم وولن اشتباه است

در این رجشمار گاهی نخ سیرجان یا زابل بعنوان نخ گل و برگ و برای رنگ زمینه از مرینو (مرینوس)استفاده میشود و بعد از مدتی فرش بواسطه اختلاف در خواص ارتجاع و میزان لختگی (به فتح لام) نمای دوگانه ای را تجربه میکند .لطفا با فرش این کار را نکنید
در رنگرزی طبیعی سفید گری جنایت است زیرا تنها فامیست که به سرعت برگشت کیفیت میکند و فرش دو نما خواهد شد بجای سفید گری میتوان از دندانه های شفاف کننده استفاده کرد

یک نسخه برای کرم زمینه در قالی با رنگرزی طبیعی

کالا را خوب بشوئید

با ده درصد زاج سفید و پنج درصد اسید اگزالیک در دمای 85 بمدت 60 دقیقه کالا را اعمال کنید سپس کالا را فقط با آب سرد آبکشی کنید

و در آفتاب ملایم خشک کنید

این فام بواسطه اشباع لیف از آلوم خاک بخود جذب نمیکند و همیشه براق میماند

اسید اگزالیک خیلی خیلی سمی است از دستکش و ماسک استفاده کنید

 

قسمت پنجم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13635

قسمت چهارم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13576

قسمت سوم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13524

قسمت دوم:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13469

قسمت اول:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/13468

منبع : سید عباس سجادی مدیر کارگاه رنگرزی گلستان