رنگ و رنگرزی

گزارش جامع دوره رنگرزی پیشرفته اردبیل

سید عباس سجادی مدیر رنگرزی گلستان یزد

ابتدا تشکر ویژه داشته باشم از جناب اقای حسنی و جناب اقای سیدی مسئولین فرش استان اردبیل و هماهنگ کننده های نازنین این دوره که با شرائط خیلی بد جوی این دوره را برگزار کردند.از جناب مهندس قاسم نژاد و جناب استاد کریمشاهی هم تشکر میکنم خیلی زحمت کشیدند تا ابزار و محل دوره بخوبی تامین شود.و در آخر از سرکار خانم مهندس سارا نوری که همت کردند تا دوره پربارتر شود

اینها سرفصل های برنامه های دوره استان زیبای اردبیل بودند

ایندوره با مشارکت رنگرزانی از سراسر کشور برگزار شد و خوشبختانه تاثیر خوبی هم داشت

عنوان دوره بصورت عام؛ رنگرزی ابریشم با رنگزاهای شیمیایی و طبیعی و البته در چند فام خاص بود و استاد اربابی و بنده ترجیح دادیم کل رنگزاها را عنوان بندی کنیم .برای اینکار عموم رنگزاهای شیمیایی معرفی و محاسن و معایب تا جایی که سطح دانش دوستان اجازه میداد ،عنوان شد

مسلما در یک دوره سه روزه کاستی هایی وجود دارد و به آموزش لطمه خواهد زد اما همدلی مسئولان و همراهی دوستان این لطمات را به حداقل رساند

رنگرزی با گروه متال کمپلکس ۱به۲

تجربه ای شیرین برای کل رنگرزان ایندوره بود آنها هیچ وقت رمق کشی تجاری را تجربه نکرده بودند و این شاید نوید دست یازیدن دوستان رنگرز به رنگزاهای مرغوب باشد

رنگرزی با تک رنگزاهای راکتیو و سبد رنگزاها از دیگر فعالیت های رنگرزی ابریشم و مقایسه با رنگرزی خامه پشم بود .به وجد آمدن دوستان در بدست آوردن فامهایی با ثبات بالا دیدنی بود

رنگرزی با رنگزاهای اسیدی لولینگ و میلینگ هم انجام شد .و باید ها و نباید ها در حمام های رنگرزی این دو تشریح شد و گراف هایی برای بالابردن تجربه دوستان عملیاتی شد که دوستان با توجه به ارزانی این دو گروه و شایع بودن استفاده از این دو رنگزا در اکثر نقاط ایران از آن استقبال کردند

ابریشم با روناس و اسپرک

در ایندوره بدرخواست یکی از دوستان رنگرز ،حمامی با ترکیب رنگزاهای متال و راکتیو ،آماده و عملیاتی شد که نتیجه ای عالی داشت .این حمام روی ابریشم و با فام صورتی بود

فارغ از هر چیزی برای من لذت بخش ترین بخش کار گروهی دوستان و از آن مهمتر درخواست برای خرید رنگزاهای مرغوب از آنها بود

هرچند برگزاری دوره های رنگرزی در استانها برای برگزارکنندگان استانی یک مزیت است،اما به نظرم مرکزمحترم ملی فرش ایران باید پایگاهی با تمام تجهیزات و در حد استاندارد در مرکز کشور داشته باشد .شاید کاشان عالی باشد .سالنی با ۲۰۰ متر مجهز به دیگهای ۱و۲ و ۵ کیلویی اتوماتیک و دیگ بخار ۲۵۰ کیلویی و دستگاه فولارد کوچک و یک سری دیگ سنتی برای رنگرزی خمی و طبیعی

وجود کارگاه رنگرزی کوچکی باعث شد آنچه در کلاس و در حجم کوچک آموزش دادیم در ابعاد کلاف و کارگاهی هم انجام شود.در کارگاه با صلاحدید ؛رنگرزی به عهده خود دوستان چه خانمها و چه آقایان بود

آزمایشگاهی حدودا یکصد متری نیاز مرکز برای آموزش بهتر است.مجهز به وسائل و ابزار آزمایشگاهی و حتی اسپکترو فتومتر و دستگاههای سنجش مقاومت و ثبات

رنگرزی طبیعی را دوستان ،اکثرا تجربه نکرده بودند و مثلا رنگرزی با قرمز دانه برای حصول فام بنفش برایشان تجربه ای شیرین بود.مفاهیم اولیه و محاسبات در حد امکان آموزش داده شد .کل مجموعه به سه دسته تقسیم شدند و از هر دسته، افرادی توسط خود گروهها مامور محاسبه درصد مواد و شستشو و رنگرزی و... شده بودند

شاید بعضی این را سرابی دست نیافتنی تصور کنند اما جمع هزینه برای تاسیس اینچنین واحدی بیش از یک و نیم میلیارد تومان نیست.اما تاثیر شگرفی خواهد داشت

ساخت محلول مادر بخاطر ضیق وقت توسط استاد اربابی انجام شد اما روشها توسط ایشان بدقت مورد بررسی قرار گرفت

از دیگر حمام هایی که مورد نظر ما بود حمام مشکی طبیعی ابریشم بود.متاسفانه این حمام بخاطر تمام شدن دوره ،به فرجام نرسید و ما با تشکیل گروهی سعی به اتمام مباحث در تلگرام کردیم که خوشبختانه روند خوبی دارد

گزارش اول 
دهم بهمن ٩٦

دوره آموزش ارتقاي مهارت رنگرزان در سطح پيشرفته امروز در شهر اردبيل برگزار گرديد.

نوبت عصرِ روز اول با برگزاري كارگاه رنگرزي طبيعي با الياف ابريشم انجام شد .

حمام پيش دندانه براي ٢٧٠گرم كالاي ابريشم ...
 
٥٤گرم زاج سفيد 
به علاوه ١٣/٢گرم اسيد استيك 
حمام در اين مرحله  در دماي ٥٠درجه آماده و سپس اسيد و زاج به حمام اضافه گرديد
در اين مرحله كالا وارد حمام پيش دندانه شد به مدت ٦٠دقيقه كالا هموار و دما تا ٨٠درجه سانتيگراد كنترل گرديد.

حمام اول
براي ١٤٠گرم كالاي ابريشم 
مقدار ٢٠درصد روناس دم گذاري شد
در حمام ٢
براي ١٣٠گرم كالا ٤٠درصد اسپرك دم گذاري گرديد ...

هر دو حمام روناس و اسپرك بعد از رسيدن به دماي جوش تا روز بعد رها گرديدند.

نتايج اين آزمايش فردا به سمع و نظر عزيزان گروه #باغ ايراني خواهد رسيد.

گزارش دوم 
دهم بهمن ٩٦

دوره آموزش ارتقاي مهارت رنگرزان در سطح پيشرفته امروز در شهر اردبيل برگزار گرديد.
نوبت عصرِ روز اول با برگزاري كارگاه رنگرزي طبيعي با رنگزاي #اسپرك در سه حمام با  الياف ابريشم انجام شد .


حمام يك 
اسپرك 30%  —-كالا5gr—زاج 5% —اسيد5%
حمام دو 
اسپرك 40%—-كالا5gr___زاج5%___اسيد5%
حمام سه
اسپرك 40%___كالا5gr—زاج 10%___اسيد5%


در دماي 45درجه زاج و اسيد استيك هرسه نمونه به حمام اضافه ميشود  تا به دماي 85درجه سانتيگراد برسد و در اين دما به مدت يك ساعت  عمليات پيش دندانه انجام ميگردد.
هم زمان در سه بشر ،سه حمام بالا با مقدارهاي ذكر شده رنگزاي اسپركً دم گذاري مي شوند

بعد از اتمام مرحله ي پيش دندانه الياف ابريشم از حمام خارج شده و وارد بشرهايي با حجم  L:R ——40:1 مي شوند 
رنگزاي دم گذاري شده بعد از عبور از صافي وارد محلول گشته و الياف به آن اضافه ميگردند و در اين مرحله دما را تا  80درجه  افزايش مي دهيم  و پس از آن حمام ها را به مدت 12ساعت رها خواهيم كرد .
نتايج اين آزمايشات متعاقباً فردا در گروه قرار داده خواهد شد.

گزارش سوم 
يازده بهمن ٩٦.

در اين روز شركت كنندگان در سه گروه آغاز به كار كردند.
 
گروه اول 
حمام يك 
رنگرزي با قرمزدانه ١٠درصد
اسيد اگزاليك ٦درصد
كالاي ابريشمي ١٠گرمي 
L:R 1:45
در دماي ٤٠-٥٠درجه ابتدا اسيد را وارد كرده و بعد از آن  رنگزا و كالا  را وارد ميكنيم  و شيب دما در اين مرحله تا ٨٠ درجه بالا رفته و در اين دما به مدت ٤٥دقيقه كالا را نگه ميداريم .

دندانه در اين حمام به روش پس دندانه 
با مقدار زاج سفيد٢٠درصد
L:R   1:45
در دماي ٤٠تا٤٥كالا را وارد حمام دندانه كرده و تا دماي ٨٥افزايش داده و در اين دما به مدت ٤٥ دقيقه  صورت خواهد گرفت .

گروه دوم 

حمام دو 
قرمزدانه ٣درصد
اسيد اگزاليك ٦ درصد
كالا ١٠گرم پشم 

در دماي ٤٠-٥٠درجه ابتدا اسيد را وارد كرده و بعد از آن  رنگزا و كالا  را وارد ميكنيم  و شيب دما در اين مرحله تا ٨٥ درجه بالا رفته و در اين دما به مدت ٤٥دقيقه كالا را نگه ميداريم .

دندانه در اين حمام به روش پس دندانه 
با مقدار زاج سفيد٢٠درصد
L:R   1:45

در دماي ٤٠تا٤٥كالا را وارد حمام دندانه كرده و تا دما ٩٥ افزايش  داده و در اين دما به مدت ٤٥ دقيقه  صورت خواهد گرفت .

گروه سوم 
حمام سه 

روش پيش دندانه 
١٠درصد زاج سفيد
٥درصد اسيد استيك .
در دماي ٤٠تا٤٥كالا را وارد حمام دندانه كرده و تا دماي ٨٥افزايش داده و در اين دما به مدت ٤٥ دقيقه  صورت خواهد گرفت .

رنگرزي 
٤٠درصد اسپرك 
٥درصد روناس 
كالا ٥گرم ابريشم 

در دماي  ٤٠-٥٠رنگزا و كالا  را وارد حمام ميكنيم  و شيب دما در اين مرحله تا ٨٠ درجه بالا رفته و در اين دما به مدت ٤٥دقيقه كالا را نگه ميداريم .


حمام اول


حمام دوم


حمام سوم

منبع : سید عباس سجادی مدیر رنگرزی گلستان یزد