رنگ و رنگرزی

رنگرزی ابریشم

سید عباس سجادی مدیر رنگرزی گلستان یزد

این نمونه آزمایشگاهی است

در برچسب روی ابریشم تعداد سه رنگ میبینید که به سی سی روی یک گرم کالای ابریشم اعمال شده است

این رنگ همانندی برای ۳۰۰۰ گرم کالاست

هر بالن ژوژه ۲۵۰ سی سی حجم گیری شده است و در محاسبه برای دیگ این حجم را میبینید

من امروز رنگرزی ابریشم را در دیگ اتومات هنریکسن ۳ کیلویی انجام داده ام که برای کارگاه ما یک دیگ آزمایشگاهی حساب میشود

نمونه اول یک بادامی ته زرد است یا یک مله ای کمرنگ.

کالا را دمای مناسب و صابون مناسب بمدت ده دقیقه با دقت میشوییم و با آب گرم آبکشی میکنیم

شستشو و آبکشی که انجام شد باید کالا مرطوب باشد و بهتر است بگوئیم خیس باشد تا جریان محلول رنگزا بهتر در لیف اتفاق بیافتد

برای رنگرزی ابریشم نیاز هست که قدری ph حمام را متعادل تر از عمق مشابه پشم در نظر بگیریم

در این فام من ph حمام را روی ۴/۵ تنظیم کردم

رنگرزی با ورود کالا به حمام رنگرزی که قبلا اسید و یکنواخت کننده به آن اضافه شده شروع میشود

در عمق کم میتوانید رنگ را بعد از بیست دقیقه از ورود کالا به حمام رنگرزی بصورت یکجا اضافه کنید

بعد از بیست دقیقه که رنگزای محلول را به دیگ اضافه کردید با شیب ملایم دما را به حدود ۸۰ سانتیگراد و اندکی بیشتر برسانید

مقایسه دو عکس جذب را بصورت کامل در دمای ۸۱ درجه نشان میدهد

صفحه مشبک استیل را بوضوح در عمق دیگ میبینید

کد بعدی ما قهوه ای سیر است

من در این دو فام عمدا مقدار اسید و یکنواخت کننده را ننوشتم تا فرمول خاص یاد نداده باشم بلکه قاعده کلی مد نظرم بوده است

هر چند رنگ ها و اندازه آنها و خانواده شان دقیقا نوشته شد

حال یک سوال ؟میدانید چرا دقیقا ضریب کارگاهی را در نمونه آزمایشگاهی محاسبه کردیم و کسر ابریشم محاسبه نشد؟

این قهوه ای یا همان کد دوم است

همانطور که در تصویر میبینید برای  محاسبه رنگ به درصد رنگزا دسترسی دارید.هر بالن یک چهارم لیتر محلول رنگزا دارد و مقدارش هم میشود یک گرم بر لیتر

حال یک سوال .این کالای سفید دو ایرانی است .برای دویست کیلو فولادی یا الماسی پررنگ ما به حمام :
360g Grey
200g blue s2b
84 g Brown SGR
داده ایم .محاسبه کنید در آزمایشگاه برای دو گرم کالا چند سی سی از محلول یک گرم بر لیتر رنگزا به بشر داده ایم؟

جواب سوال اول:
کسر مواد و کالا بر اثر شستشو است .اگر کالای شستشو شده و خشک شده در آزمایشگاه مورد آزمایش قرار بگیرد مجبوریم در محاسبات کارگاهی کسر کالا را بر اساس درصد حساب کنیم اما اگر کالا را در آزمایشگاه و طبق نیاز فقط یک گرم،یک گرم بشوییم،دیگر کسر کالا محاسبه نخواهد شد زیرا توزین نمونه قبل از شستشو بوده است

نخست کالا را را با نمونه آزمایشگاهی تبدیل واحد و مقیاس میگیریم :
۲۰۰(کیلو پشم) =۲۰۰۰۰۰ گرم و با تقسیم بر نمونه آزمایشگاهی که دو گرم بود مقیاس ما که ۱۰۰۰۰۰ است بدست می آید.

از تقسیم رنگزاهایی که به حمام داده ایم بر مقیاس که صد هزار بود گرم رنگ نمونه دو گرمی بدست می آید

۳۶۰÷۱۰۰۰۰۰=/۰۰۳۶Grey
۲۰۰÷۱۰۰۰۰۰=/۰۰۲blue s2b
۸۴÷۱۰۰۰۰=/۰۰۰۸۴ brown

با یک تناسب ساده میتوان به مقدار سی سی رنگزای محلول رسید

که به ترتیب ۳/۶ برای Grey و ۲ سی سی برای blue S2b و ۸۴/ سی سی برای Brown است

منبع : سید عباس سجادی مدیر رنگرزی گلستان یزد