رنگ و رنگرزی

رنگرزی پشم با دستگاه بوبین رنگ کنی قسمت دوم

سید عباس سجادی مدیر کارگاه رنگرزی گلستان

شستشو و آبکشی انجام شد و کالای ما آماده است .حال نوع رنگزایمان را انتخاب میکنیم

من حرفی از رنگرزی طبیعی نیاوردم و دو علت برای اینکار وجود دارد .
یک# رنگزاهای طبیعی دارای حجم بالای مواد زائد و فیبر هستند پس بطور مستقیم نمیشود وارد دیگ شوند.
دو# برای صافی کردن مشکل زیادی خواهیم داشت خاصه که محلول باید از سوراخ های بسیار ریز حامل های بوبین و ستون های مشبک عبور کند و از طرفی در ابتدای سطح داخلی بوبین تجمع نکند

اگر بتوان رنگزاهای طبیعی را از صافی هایی با قطر پانچ یک دهم میلیمتر گذر داد ،میتوان امیدوار بود پمپاژ ،مشکل خاصی نداشته باشد

قرمزدانه و اسپرک هر کدام میتوانند با صافی شدن ،رنگرزی مطلوبی در بوبین به ما بدهند

در دومی که اسپرک است حمام دندانه میتواند پیشدندانه یا همراه دندانه باشد و در قرمزدانه پسدندانه

Metal complex dyes x%(1:2)
Formic acid x% ( ph 4/5)
Albegal ./5 %

این یک نسخه عام برای یک حمام رنگرزی است که بجای x  شما مقدار مواد رنگزا و سایر مواد را تعیین می فرمائید همراه سولفات سدیم

با بررسی شناسنامه و نمودار های کاتالوگ میتوانید با جابجایی در pH  و تغییر آن مثلا بسمت پائینتر و تغییر ورودی کالا به حمام رنگ از ۳۵ درجه سلسیوس به ۴۵ و تغییر شیب از کند به تند این کار را انجام دهید

البته یک مشکل وجود دارد

زمانی که شما برای یک طراح قدر کار میکنید او میداند چه میخواهد اما آیا شما میدانید خروجی بوبین ها از حمام رنگ چگونه خواهد بود؟ توضیح آنکه طراحی نوع نایکنواخت شدن فام خودش یک مشکل بزرگ است

فرض کنید شما فرشی تجاری با تیراژ یکصد تایی در برنامه دارید.با رجشمار ۴۰ هر متر فرش ۶ تا ۸ کیلو نخ نیاز دارد

اگر فرشها شش متری باشند شما حدود ۳۶۰۰ تا ۴۸۰۰ کیلو نخ را بصورت بوبین و رنگرزی شده خواهید داشت و برای هر کیلو با کسر مواد چیزی حدود ۳۶۰۰۰ تومان سرمایه از کف خواهد رفت اگر رنگرزی درست برنامه ریزی نشده باشد

پس نیاز به یک دیگ تک بوبین با تابلو پیشرفته خواهید داشت تا بصورت کارگاهی جواب آزمایشگاه را تست بزنید

از دیگر ابزارهای رنگرزی مدیریت شده استفاده از قابلیت های حمام اتومات است

دور موتور یک گزینه عالی است

دیگ های رنگرزی بوبین همگی دارای اینورتر هستند و اینورتر ها یک بازه قدرت چرخش وسیع دارند که گاهی تا یک دهم ماکزیمم دور را میتوانند قبول برنامه کنند

عمده دیگ ها دارای دور های ۹۶۰ تا ۱۲۰۰ در ماکزیمم قدرت گشتاور هستند

در این نسخه فی المثل میتوان اگر فام  عمیق است مثلا 
Acidol  Ecarlat ml 360g
Acidol brown mbl 960g 
Acidol yellow m3rl 300g
Formic acid 5500g 
Albegal a 0/5%
با دور ۷۰۰ دور و با ورود به حمام اندکی بیشتر از ۴۰ یک رنگرزی نایکنواخت ملایم بدست آورد

مشکل ترین مساله ای که در رنگرزی نایکنواخت مدیریت شده وجود دارد زمانی بروز میکند که شما با چند رنگزای مختلف حتی یک خانواده و یک ژنریک رنگرزی کنید و یک تنالیته رنگ در عمق های گوناگون خواسته باشید اما در رنگرزی واقعی این نتیجه خیلی سخت بدست می آید .مثال و علت

بیدمشکی حاصل ترکیب 
Blue mbr 120 g 
Red SG 24g
Yellow S2G 240g
را بررسی میکنیم

اگر در نظر داشته باشید یک بیدمشکی از سیر تا بژ داشته باشید بعلت حساسیت زیادتر بیشتر قرمز و بعد آبی و در انتها زرد شما یک تنالیته قرمز و مسی و بیدمشکی و فولادی و نارنجی ته زرد خواهید داشت زیرا اگر شرایط حمام برای نایکنواخت شدن را مجموعه این سه برنامه ریزی کنیم زرد تقریبا یکنواخت خواهد شد ولی آبی و بدتر از همه قرمز سریع جذب و لکه گذاری خواهند کرد .با اجازه تون من آزمایشگاه هستم و ادامه بحث یا بحث جدید به صلاحدید استاد عزیزم جناب اربابی 

این یک نوع رنگرزی مدیریت شده با طیف های گوناگون است .سیستم انژکتوری پاشش رنگزا روی کلاف های شسته شده و آماده و سپس فیکس کردن کالا

البته احداث چنین کارخانه مجهزی علاوه بر سرمایه زیاد در حد حدود بیست ملیون دلار چشم انداز روشنی از بازار هم میخواهد که فعلا .....

جمعبندی بحث

اگر هر رنگزا از هر خانواده به تنهایی مد نظر باشد میتوان در سوپر میلینگ ها با ورود کالا در دمای حدود چهل و پنج به این نایکنواختی رسید مثلا رنگرزی با 
  Yellow 4G
با عمق یک درصد که از کرم زرد تا لیمویی پررنگ را خواهید داشت

در متال ها قدری تنش بیشتر نیاز است لذا تغییر در کاهش کم ph حمام رنگرزی میتواند پیشنهاد خوبی باشد

در راکتیو ها از دو رنگزای قبل تنش بیشتر نیاز است. آنها را میتوان با کاهش ph و کاهش دور موتور و یا تزریق رنگزا در دمای ۵۵ به بالا و تنظیم شیب خیلی تند به برنامه به این مهم دست یافت

اما در فامهای ترکیبی باید حتما ویژگی های رنگزاها را تست کرد و این تست باید شرائط کارگاهی داشته باشد .گاهی نیاز است برای ایجاد یک تنالیته متفاوت دوبار رنگرزی کرد اینکار با رنگرزی یکدسته رنگزا انجام و با سرد کردن حمام از طریق گردش آب سرد در لوله هایی که بخار را تامین میکنند و دوباره شرایط رنگرزی را در پارت دوم انجام میشود

حسن این روش این است که میتوان گروه های متفاوت رنگزا را در یک حمام و با قابلیت دو حمام متفاوت و با کمترین هزینه انجام داد

اما در رنگرزی با کلاف و با حمام های صنعتی نیز دقیقا همین قوانین جاری میشوند خاصه که ما بخاطر در اختیار داشتن دور چپ و راست موتور میتوانیم با تغییر در تایم یک یا هر دو دور یا حتی حذف یک دور بصورت کامل به خواسته مون برسیم

برای این کار میتوان از تایمر توقف دو دور موتور هم استفاده کرد 
۱ مکث ده ثانیه 
۲ دورچپ دو دقیقه
۳مکث ده ثانیه 
۴دور راست سه دقیقه که میشود

۱مکث یک دقیقه
۲دور چپ دو دقیقه 
۳مکث ۳۰ ثانیه
دور راست سه دقیقه

میبینید که با شناخت ویژگی های رنگزاها و همینطور ویژگی های حمام اتومات یک رنگرزی دلخواه را میتوان برنامه ریزی کرد.

منبع : سید عباس سجادی مدیر کارگاه رنگرزی گلستان