دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

سروده های بافندگان ترکمن

هنگامی که نخستین گل قالی را شروع کردند، دسته جمعی می خوانند: قیزلار گِلینگ گُل ثالینگ ........... گُل اوثتینه گل ثالینگ  دوثلار یارلار گلندا ........... ثارقی داقیب پؤل آلینگ


ترجمه
دخترها بیایید بر روی قالی نقش بزنید، نقش های فراوان بزنید، آنگاه که دوستان و یاران آمدند، نخ به بازویش ببندید و شادمانه بگیرید.*

*
نخ به بازو بستن رسمی است که هنگام بازدید دوستان به عمل می آید و آنها نیز به خاطر تشویق بافندگان، در انجام کاری که شروع کرده اند، مبلغی پول می دهند.

در موقع شانه زدن چنین می خوانند:

چالینگ چالینگ چال قیزلار ........... إله داراق آل قیزلار
إله داراق آلایلی ........... خالا ناقیش ثالایلی
چالینگ چالینگ چال قیزلار ........... چالینگ چالینگ چال قیزلار

ترجمه
دخترها، شانه ها را بردارید و بر تارهای قالی فرود آورید.
شانه ها بر داریم و قالی را منقش کنیم.

صبح در آغاز کار چنین می سرایند:

اریتر بیلن دوقما قارشی اوغرادیم ........... اون بارماقی کِ ثر بیلین دوغرادیم
یوپ لاری هم یکایکا ثایلادیم ........... قادیر الله ثندن مدد خداییم

ترجمه
هنگام صبح عازم بافتن قالی شدم و با کِ ثر ده انگشت خود را زخمی کردم. آنگاه کلاف های خامه را یک یک جدا کردم. خدایا در انجام کارم از تو مدد می خواهم.

در شکایت از سود جویی از تاجران فرش 
که دست رنج آنان را با قیمی نازل صاحب می شوند.

کِ ثر بولدی ثاغ الیمینگ قارداشی ........... جبر بؤلدی منگ یانیمینگ یؤلدشی
بیزه ظلم بؤلدی، تاجرینگ ایشی ........... بؤ ظلمدن خلاص ایله خدایم

ترجمه
کِ ثر بر دست راست من همچون قلم است و رنج و عذاب با هستی من عجین شده است. 
سودجویی تاجر فرش ظلمی مضاعف است. خدایا مرا از هر گونه ظلم نجات بده.

ارسالی توسط رئوف مفیدی نماینده قالیکده در استان گلستان

 

منبع :