نقوش و طرح های فرش

سیر تحول نقش ماهی در فرش(بخش چهارم)

آنالیز طرح بیرجند  درشکل اول نسبتاً کامل ریزه ماهی بیرجند را نشان می دهد . در شکل  طرح کلی این ریزه ماهی ترسیم شده در این نوع طرح یک واگیره به صورت تکرار وجود  دارد که در متن اصلی است و طرح متن با ترنج آن متفاوت می باشد .  نوع خاص لچک باعث ایجاد فرم خاصی در  طرح کلی شده که این طرح را از یکنواختی خارج ساخته است.

 

 در شکل دوم سعی شده نمای کلی از  این نوع طرح ترسیم شود که این طرح نشان می دهد برای بافت این نوع طرح فقط یک واگیره متنی و واگیره حاشیه ای و طرح ترنج و لچک لازم می باشد و بقیه ی کار در هنگام بافت انجام می شود. همچنین فضا بندی موجو در این نوع فرش نیز توسط این فرم های هندسی مشخص شده است.در شکل اول و دوم  گل ها به فرم دایره طراحی شده است .نحوه ی قرار گرفتن گل ها در آن به صورت ضربدری ودر راستا های عمودی و افقی دیده می شوند .

واگیره موجود در شکل سوم  در اثر تکرار، تشکیل یک لوزی می دهد که ماهی ها در اطراف لوزی به صورت دو به دو به دور یک گل در حرکت می باشند که می توان گفت در اطراف هر لوزی حدود چهار ماهی وجود دارد  . در درون این واگیره علاوه بر ماهی و گل مرکزی گل های کوچکتری در اطراف گل مرکزی دیده می شود.در شکل سوم  ماهی ها به صورت فلش و گل به صورت دایره طراحی شده است این تصویر جهت حرکت ماهی ها را در امتداد یکدیگر به صورت دایره وارنشان می دهد که  به دور گل مرکزی در حرکت می باشند.

 فرم ماهی این نوع فرش در شکل چهارم ترسیم شده است درسر این نوع ماهی طرح مثلثی شکلی دیده می شود  که حرکت دایره شکل این ماهی را به خوبی نشان میدهد. سر ماهی این طرح  با کمی فاصله از مثلث و به کمک یک ساقه ی برگ دار به مثلث وصل شده است .در این تصویر لوزی نمادی از حوض ( یا زمین ) می باشد و ماهی نمادی از ماه می باشد   که درفصل گذشته    درمورد آنها اطلاعاتی داده شد.

تصویر (1)

تصویر(2)

تصویر(3)

 

تصویر(4)

 

زهرا تیموری


منبع :