در حاشیه

قالی ایران و وظیفه خطیر ایرانیان(5)

رنگرزی یکی از فرآیندهای مهم وتاثیرگذار برقالی است و می تواند ارزش افزوده تولیدات را افزایش یا بالعکس کاهش دهد.سرقفلی مهم قالی ایرانی رنگرزی طبیعی است. این رنگها به دلایل مختلف منجمله اینکه منشا طبیعی دارند وبه مرور زمان برشفافیت رنگها افزوده می گرددعلاقه مندان بسیاری دارد .

اما بدلیل اینکه قیمت تمام شده و هزینه های رنگرزی با مواد رنگزای طبیعی بطور میانگین 5/2تا 3 برابر رنگرزی با مواد رنگزای ی شیمیایی است امروزه استفاده از آن بسیار محدود شده است . این در حالیست که اختلاف قیمت مواد رنگزای طبیعی و شیمیایی به نسبت تاثیری که بر ارزش افزوده فرش دارد بسیار ناچیز است .مشکل عمده کاربرد مواد رنگزای شیمیایی نه فقط در اینکه این مواد شیمیایی هستند بلکه مشکل عمده در این است که بخش قابل توجهی از رنگرزان کشور با اصول رنگرزی پشم و ابریشم با مواد رنگزای شیمیایی آشنا نمی باشند و از نظر امکانات و تجهیزات فاقد ابزار و امکانات لازم هستند .بسیاری از کارگاههای رنگرزی کشور به دلیل آنکه با اصول علمی رنگرزی آشنا نمی باشند بر این تصورند که مواد رنگزای اسیدی لولینگ بهترین مواد رنگزای شیمیایی هستند .رنگرزان ا ز این بابت مواد رنگزای اسیدی لولینگ را دوست دارند که خود یکنواخت شونده هستند ونیاز به کنترول خاصی ندارند ،این در حالیست که ثبات این مواد رنگزا بالاخص ثبات شستشویی بسیار کم است ویک لیوان چای داغ می تواند یک مشتری را برای همیشه از خرید قالی ایران منصرف نماید در پژوهشی که توسط نگارنده این ستوراز کارگاههای رنگرزی سه استان کشوربعمل آمده بالغ بر 80 درصد کارگاههای رنگرزی مهمترین دلیل برای استفاده از مواد رنگزای اسیدی لولنیگ را عدم نیاز به کنترول وخود یکنواخت شونده بودن ذکر نمودند. افزایش هزینه ها باعث شد که در بسیاری از کارگاههای رنگرزی شستشوی قبل وبعد ازرنگرزی فراموش گردد.عدم شستشوی خامه قالی قبل از رنگرزی طبعا عدم شفافیت رنگها را بدنبال داشته و عدم شستشوی قالی بعد از رنگرزی باعث کاهش ثبات مواد رنگزا بالاخص ثبات سایشی و همچنین باقیماندن مواد کمکی مورد استفاده در رنگرزی در داخل الیاف میگردد حال سوال اصلی این است که با چا لشها ومشکلات فراروی کارگاههای رنگرزی وتاثیرات بسیار مخرب آن بربقای هنرصنعت قالی ایران چه برخوردی شده است؟ کدام آموزش ؟کدام نظارت؟کدام سیاستگذاری؟

ادامه دارد...

مشاور فرهنگی انجمن فرش ایران

 

منبع :