دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

دار قالیبافی فارسی چیست؟

دار یا دستگاه قالیبافی فارسی در استانهای یزد ، کرمان و خراسان جنوبی رایج است. گفته میشود این نوع دار قالیبافی توسط شرکت قالی شرق در کرمان ترویج و شعبه های این شرکت در بیرجند ، گناباد و مشهد نیز استفاده از این دار را رایج نموده اند.

مکانیزم کار با دار قالیبافی گردان فارسی مشابه دستگاه پارچه بافی است بطوریکه چله اضافی به دور سردار ( نورد بالایی) و قالی بافته شده به دور زیر دار یا نورد پایینی پیچیده میشود. تیرک های بالایی و پایینی ( نورد ،سردار و زیر دار) در دو ستون راست رو و چپ رو که اصطلاحا به انها باهه یا باهوی چپ و راست میگویند قرار میگیرد.در یک طرف محل اتصال تیرک ها به باهه ها دنده ای قرار گرفته که بوسیله آن تیرک حالت دورانی میگیرد. درمواقع ضروری با برداشتن کنترل دنده و به کمک یک میله که گوه(gove) یا گاوه نامیده میشود، چله های اضافی از روی تیرک بالایی باز شده و به همان نسبت قالی بافته شده به دور تیرک پایینی پیچیده میشود. اگر چه دستگاه قالیبافی گردان فارسی محدودیت طولی ندارد اما بدلیل پیچیدن قالی به دور تیرک زیرین نمیتوان با آن قالیهای خیلی بزرگ را بافت.

عبدالله احراری

منبع :