تاریخچه فرش

قالی بافی از پایان دوره صفویه تا سال 1300 هجری شمسی

در سالهای پایانی دوره صفویه تا ظهور فتنه ی افغان که به انقراض این سلسله منجر شد توجه چندانی به هنر قالی بافی مبذول نمی شد .

 

ولی کم و بیش قالی های نفیس در این فاصله زمانی بافته شد که امروزه چندان اثری از آنها در ایران وجود ندارد چه تعدادی از آنها در اثر بی توجهی پوسیده و متلاشی شده و شماری از آنها را نیز افراد و یا شرکت های اروپایی که در ایران فعالیت تجاری داشتند از ایران خارج کرده و به موزه ها و ثروتمندان اروپایی فروخته اند .

در فتنه ی افغان آنچه که از این هنر و صنعت باقی مانده بود از بین می رود و در زمان سلسله افشاریه و زندیه و حتی تا اواخر سلسله قاجاریه قالی بافی کماکان بی رونق باقی می ماند . تنها در پایان عمر این دودمان است که قالی بافی تجدید حیات کرده و بصورت قابل قبولی ادامه پیدا می کند . در این زمان طبقات تازه به دوران رسیده در کشورهای صنعتی اروپا و همچنین ایرانیان مرفه که داشتن قالی و قالیچه را در منازل خود وسیله رفاه و اسباب شوکت می دانستند کم کم به خرید قالی و قالیچه متمایل می شوند به این جهت تجارت فرش در بازار های داخل و خارج رونق گرفت . در این زمان سیاحان زیادی به ایران آمده و در مراجعت تعدادی فرش به عنوان ره آورد سفر همراه خود می بردند . آنها در سفرنامه های خود اشارات مفصلی به دست بافته های ایرانی و مرغوبیت و دوام  آنها می نمایند که این خود انگیزه دیگری است که اروپاییان را به خرید و جمع آوری قالی های ایرانی ترغیب می کند .

در اواخر قرن گذشته تجارت خانه های اروپایی و امریکایی که در کار تجارت قالی و قالیچه بودند برای تامین فرش های مورد نیاز بازارهای خود شعباتی در مراکز قالی بافی ایران تاسیس می کنند . کارگزاران این شرکتها پشم های رنگ شده را همراه نقشه های مطلوب خود در اختیار فرش بافان قرار داده و سفارش بافت کالای مورد نظر را با عقد قراردادهایی به آنها می دادند ولی در خاتمه جنگ جهانی اول با برچیده شدن شعبات این شرکتها ، تجار و سرمایه داران ایرانی جایگزین آنها شده و اختیار تجارت و صنعت فرش را در دست می گیرند .

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :