نقوش و طرح های فرش

طرح هاونقوش قاليهای موجوددرگنجينه فرش ومنسوجات آستان قدس رضوی(بخش دوم)

نقش حياتی موزه هادرجوامع بشری نقشی بديع ،ماندگارومروج ناب ترين پديده های فرهنگی است.موزه هاازمعدودمراكزحافظ يادگاران نسل گذشته ودرحقيقت فرزندان هنروتاريخ هستند.

هريك ازاين اشياءدرعين بی زبانی به هزارزبان سخن می گويندزيرااسنادمعتبری ازهنر،فرهنگ ،وتاريخ راارائه می دهندو"ايكوم " شورای جهانی موزه ها،موزه راموسسه ای دايمی دانسته كه اهداف مادی نداردودرآن به روی همگان گشوده است وبرای خدمت به جامعه وپيشرفت آن فعاليت می كند.هدف موزه ها، گردآوری ونگهداری،تحقيق وانتقال ونمايش شواهد برجای مانده ازانسان ومحيط زيست اوبمنظوربررسی ،آموزش وبهره برداري معنوی است.آشنای باموزه هايعنی آشنای باتاريخ يك كشوربعبارتی موزه هاماشين زمان وكنترل آن رادردست دارندوباماازگذاشتگان وگذشتگان آنها سخن می رانندموزه هاوموزداران بی گمان نقش بديع وحياتی درزندگی ماانسانها دارندرومی خواهندماراباداشته هايمان وكاشته هايمان آشناسازند.موزه هابنيادهاي اساسي هستندكه بوسيله آنهامي توان ميراث ارزشمندي راكه درطی قرون واعصاربجامانده اندازگزندزمانه حفظ كردوامكان ديدارشان رابراي مردم فراهم ساخت مطالعه وتحقيق دراين يادگارهاويادمانهاي تاريخي چراغي روشن است كه مارادردهليزهاي تنگ وتاريك صدهزارسال پيش به جلومي بردوبه فرهنگي اصيل ريشه دارومحكم دست مي يابيم كه سيل حوادث تاثيري برپيكره استوارآن نداشته است درموزه هاباديدن اشياءوشناخت ميراث فرهنگي احساس داشتن هويتي اصيل واستواردرانسانهابوجود مي آيدولب به تحسين مي گشايدوازفراز ونشيبهاوتجربيات تلخ وشيرين گذشتگان درس عبرت مي گيرند.

 

معرفي گزيده اي ازقاليهاي موجودگنجينه فرش ومنسوجات آستان قدس رضوي
قالي افشان شاه عباسي گلابتون دار
طرح ونقش :افشان شاه عباسي محل بافت: مشهد نوع گره: نامتقارن رجشمار45 در6/5 سانتيمتر ابعاد 555×355 سانتيمتر تاريخ بافت: اوائل قرن 10هـ .ق جنس تار:ابريشم جنس پود:پنبه وگلابتون جنس پرز:پشم اهداي شاه عباس صفوي
يكي از نفايس موزه كه از لحاظ قدمت مربوط به دوره صفويه مي باشد.رنگ زمينه،لاكي وطرح آن افشان شاه عباسي بصورت 2/1 است . گلهاي ريز ودرشت ختائي وشاه عباسي نقشمايه هاي اصلي اين قالي هستند، تزئينات آن مبتني بر ساقه هاي پيچان گل ها با برگهاي نخلي وگنگره اي درشت است كه با نوارهائي از نقوش اسليمي ماري با شكل قوسهاي متعدد شبيه حركت مارآرايش يافته اند. اين قالي برجسته بافته شده است كه ساقه ها، برگها، اسليمي ها وقسمتهائي ازگلها باگلابتون بصورت گليم بافته شده است كه درحال حاضر به دليل فرسوده شدن سطح پرزها با بافت گلابتون در يك سطح واقع شده اند. محل بافت آن مورد ترديد است، عده اي معتقدند درلاهور(پاكستان )، زمان شاه طهماسب بافته شده وبعداً شاه عباس آنرا تقديم روضه منوره حضرت رضاعليه اسلام كرده است اما با توجه به نقشة آن عده اي براين عقيده اند، درزمان شاه عباس ودركارگاه هاي سلطنتي بافته شده باشد البته شيوة بافت ورنگبندي آن مي رساند كه احتمالاً درخراسان بافته شده است.

قالي هندي – مغولي
طرح ونقش :افشان بندي محل بافت: لاهور (پاكستان ) نوع گره: نامتقارن رجشمار45 در6/5 سانتيمتر ابعاد: 545×396 سانتيمتر تاريخ بافت: اوائل قرن 11هـ .ق جنس تار:ابريشم جنس پود:ابريشم جنس پرز:پشم
اين قالي مربوط به دوره صفويه است كه از نظر ظرافت و لطافت بسيار چشمگير و حائز اهميت مي باشد . طرح ونقش بندي مشبك كه متن آن باگردشهاي حلزوني وگلهاوبرگهاي زيبا بصورت افشان نقش شده است و پرز آن از نوعي پشم مخصوص بنام «بزتبتي» است كه مرغوبترين پشم مي باشد ، رنگهاي آن همه گياهي ورنگ قرمز آن از حشره اي به نام لاك يا قرمز دانه تهيه شده است . اين قاليها منحصر به فرد و جزء معدود قاليهاي نفيس جهان به شمار مي رود كه در زمان جهانگير يكي از سلاطين سلسله مغولي هند در كارگاهي وابسته به دربار لاهوربافته شده و به سلاطين صفويه اهداء گرديده است اين قاليها اهدايي شاه عباس يا شاه طهماسب صفوي به آستان قدس رضوي است . بافندگان اين قاليها ايراني بوده كه به دعوت همايون پادشاه هندوستان از شهرهاي تبريز، كاشان ، اصفهان و خراسان به آنجا دعوت شده بودند . متاسفانه اين قاليها در برهه اي از زمان قطعه قطعه شده و بعداً به صورت نا جوري كنار هم دوخته شده اند.
قالي افشان
طـــرح ونقش : افشان تاريخ بافت: اوائل قرن 11هـ . ق محل بافت : كرمان
ابـعـــاد : 427×925سانتيمتر نوع گره : نامتقارن رجشمار:45گره در6/5سانتيمتر جنس تـار : ابريشم جنس پـود : پنبـه جنس پـرز : پشـم
اين قالي بامساحت 40مترمربع يكي از بزرگترين قاليهاي مجموعه مي باشدكه با يك واگيره گلهاي شاه عباسي به طرز زيبايي درتمام متن تكرارشده است
قالي گلداني
طـــرح ونقش : بندي گلداني تاريخ بافت: اوائل قرن 12هـ . ق محل بافت : كرمان ابـعـــاد : 575×800 سانتيمتر نوع گره : نامتقارن رجشمار:45گره در6/5سانتيمتر جنس تـار : ابريشم جنس پـود : پنبـه جنس پـرز : پشـم
بزرگترين قالي مجموعه با مساحت 46 متر مربع مي باشدوبابندهاي منظم وزيبابصورت مشبك كه درون هريك ازشبكه هاگلداني باشاخه هاي پرازگل بافته شده است.
سجاده محرابي قنديلي
طـــرح ونقش : محرابي قنديلي تاريخ بافت: قرن 10هـ . ق محل بافت : مشهد ابـعـــاد : 118×157سانتيمتر نوع گره : نامتقارن رجشمار:40گره در6/5سانتيمتر جنس تـار : پنبـه جنس پـود : پنبـه جنس پـرز : پشـم
اين سجاده ازنظرطرح بسيارزيباكارشده است درحاشيه كوچك اول آن آيات 285،286سوره بقره نوشته وبافته شده است ودرون حاشيه بزرگ آيات 255،256،257سوره بقره نوشته وبافته شده است ودردرون حاشيه كوچك كنارمتن آيات 18،19سوره ال عمران بافته شده است ودرنواري كه محراب راشكل داده آيات 40،41سوره ابراهيم بافته شده است ودرپيشاني محراب دردرون كتيبه اي الله واكبركبيرا" نوشته وبافته شده است وقنديلي ازآن آويزان است ومتن رادودرخت بارنگهاي متفاوت وسرشارازميوه هاوگلها فراگرفته است
سجاده محرابي باغي
طرح و نقش : محرابي باغي محل بافت : كرمان نوع رنگ : گياهي نـوع گــره : نــامـتــقـــارن تاريخ بافت :اوايل قرن 11 هـ . ق بافنده : محمد امين كرماني جنس تار: ابريشم جنس پود : پنبه جنس پرز : ابريشم رجشمار : 60 گره در 6/5 سانتيمتر ابعاد : 140× 111 سانتيمتر
اين سجاده محرابي باغي داراي يك حاشية باريك با طرح متداخل كه در گوشة سمت راست بالاي فرش نام بافنده به اين مضمون «عمل كمترين بنده» و در سمت چپ «محمد امين كرماني » بافته شده است .. در پيشاني محراب عبارت «سبحان ربي الاعلي و بحمده» در داخل كتيبه اي نوشته شده است .همانطور كه ذكر شد طرح متن محرابي باغي است كه به وسيلة نهر هايي به چهار قسمت تقسيم شده و هر قسمت طرح به انواعي از درختها ، درختچه ها و بوته ها با گلهاي رنگارنگ وانواع ميوه هاي وپرندگان گوناگون مزين شده است . در نهرهاي افقي كه به طرف حوض روان است دو ماهي و در نهرهاي عمودي سه ماهي بافته شده است . محل تقاطع نهر ها در مركز فرش ، حوض آبي به شكل ستارة هشت پررابوجود آورده است كه در واقع ترنج فرش محسوب ميشود و در آن سه ماهي و دومرغابي ديده مي شود .
قالي پرده اي دوروي
طرح : محرابي درختي محل بافت : مشهد تاريخ بافت : 1320 هـ . ق طراح وبافنده : محمد نقاش مشهدي و استاد محمد كرماني نوع رنگ : گياهي
نـوع گــره : نــامـتــقـــارن جنس تار و پود: پنبه جنس پرز : پشم رجشمار : 40 گره در 6/5 سانتيمتر ابعاد : 300 × 410 سانتيمتر
اين قالي با طرح «محرابي درختي» دو رو بافته شده كه به عنوان پرده ، در مبادي ورودي حرم مطهر مورد استفاده بوده و بصورت حائلي براي ورود و خروج گرما و سرما وحجابي براي نامحرمان بوده است . قالي مذكوردر ابتدا يكپارچه بوده ولي بعداً براي اينكه عبور و مرور زائرين سهل تر انجام پذيرد وسط اين قالي را از پايين تا ميانه ، بدون دقت ورعايت تساوي طرفين بريده اند .تاريخي كه در قالي ديده مي شود مشخص مي كند كه اين قالي بعد از 11 سال بريده شده است . تاريخ بافت 1320 هـ . ق و تاريخ رفو1331 هـ . ق مي باشد . رنگ زمينة محراب سورمه اي و طرح به صورت 1/2 مي باشد كه در زمينة محراب و در مركز، تنة يك درخت تنومند و قطور است كه به دو عدد گل شاه عباسي بزرگ و در امتداد هم ختم مي شود ، اطراف اين تنه با چند درخت ودرختچه مزين به گلهاي شاه عباسي مي باشد كه فضاي خالي متن محراب را پر مي كند . پايه ستون محراب به رنگ آبي روشن ولچكها كه محراب را به وجود آورده اند به رنگ كرم و نقش داخل لچكها ، اسليمي دهن اژدري مي باشد كه داخل اين قاب اسليمي عبارت : «بين الجبلين روضه من رياض الجنه» بافته شده است . دربالاي محراب يك قسمت مستطيلي است كه بصورت قالي كه افقي پهن شده باشد . طرح آن لچك ترنج سلسله اي ، رنگ زمينة آن سورمه اي و لچكها به رنگ لاكي مي باشند و در ترنج آن حديثي از امام محمد باقرعليه السلام بدين مضمون : «يخرج رجل من ولد موسي اسمه اسم اميرالمؤمنين فتدفن بارض خراسان من زاره عارفا بحقه اعطا ا... في سنه 1320» بافته شده است . در سر ترنج ها نيز نام طراح : «عمل اقل الحاج محمد نقاش مشهدي» و در وسط حاشية بزرگ در داخل كتيبه اي نام بافنده «عمل استاد محمد كرماني» بافته شده است .لازم به ذكر است طرح ونقش دوطرف مشابه يكديگرنداما رنگبند ي طرف ديگر قالي با طرف مذكور متفاوت مي باشد .
قالي پرده اي دورو
طرح : محرابي قنديلي كتيبه دار محل بافت : مشهد تاريخ بافت :22- 1320 هـ . ق طراح وبافنده : محمد نقاش مشهدي و استاد محمد ولد علي اكبركرماني و عبدالله تبريزي نوع رنگ : گياهي جنس تار وپود : پنبه جنس پرز : پشم نـوع گــره : نامتقارن رجشمار : 40 گره در 6/5 س . م ابعاد : 410×321 سانتيمتر
اين قالي نفيس با طرح محرابي ستوندارقنديلي، دو رو بافته شده و به عنوان پرده ، در مبادي ورودي حرم مطهر مورد استفاده بوده است . اين قالي درابتدا بصورت يكپارچه بوده، بعداً براي سهولت عبور و مرور زائرين از پايين تا ميانه، بدون دقت ورعايت تساوي طرفين بريده شده است .طرح متن محراب، افشان شاه عباسي است كه با يك اسليمي ماري و يك گل بزرگ شاه عباسي شروع شده است . پايه ستون محراب به رنگ آبي سيرولچكها كه محراب را به وجود آورده اند به رنگ آبي روشن و نقش داخل آنها، شاه عباسي است . درمتن لچكها، قابي برگ مانند است كه داخل آن عبارت : « والله تعالي روضه من رياض الجنه» بافته شده است . بعد از محراب يك قسمت مستطيلي شكل به صورت فرشي است كه افقي پهن شده باشد . طرح ونقش اين فرش گونه لچك و ترنج سلسله اي است كه لچكها، آبي سير، متن، لاكي و ترنج وسرترنجهاي آن به رنگ سورمه اي است . داخل ترنج آيه مباركه سوره :«قال الله تبارك و تعالي في بيوت اذن الله ان ترفع و يذكر و فيها اسمه يسبح له» (از دستگاه اقل الحاج عبدالله تبريزي مقيم مشهد مقدس سنه 1320) ودرسرترنجها : (اقل الحاج محمد نقاش مشهدي) بافته شده است . در وسط حاشية كوچك بالا كتيبه اي بدين مضمون : (استاد محمد ولد علي اكبر كرماني 1322) بافته شده است . لازم به ذكر است كه طرح ونقش دو طرف قالي مشابه يكديگرند اما رنگبندي دو طرف كاملاً متمايز مي باشد
قالي افشان بندي
طـــرح : افشان بندي تاريخ بافت : اواسط قرن 14 هـ . ق محل بافت : مشهد
بـافنـده :عبدالمحمد عمواوغلي نوع گره : متقارن رجشـمـار : 70 در 7 سانتيمتر
ابـعـــاد : 218 × 315 سانتيمتر جنس تـار : ابريشم جنس پـود : پنبه
جنس پـرز : ابريشم طراح و نقاش : عبدالحميد صنعت نگار
دراين قالي شاخه‌ها، ساقه‌ها، گلها، برگها وغنچه‌هاي منتزع شدة گياهان درغالب ختائي وشاه‌عباسي بصورت پيوسته وبدون انقطاع برروي گردشهاي حلزوني موزون كه بر روي آنها، بندهائي به شكل خطوط شكسته، يكنوع اتصال وهماهنگي منظم ميان اجزاء وعناصربوجود آورده و طرح را مجموعه‌اي يكپارچه و واحد ساخته است كه بر جذابيت وزيبائي آن مي افزايد يكي ازويژگيهاي قاليهاي عمواوغلي شيرازه اي بصورت گليم بافت اطراف قالي است . دراطراف اين قالي گليم‌بافي به عرض3 سانتيمتر، ازجنس تاربه رنگ قهوه‌اي كارشده است .
قاليچه رواسبي
طرح ونقش : ماهي در هم نوع گره : متقارن نوع رنگ : طبيعي رجشمار : 40 گره در 7 سانتي متر ابعاد: 158×187/5 جنس تارو پود : پنبه جنس پرز : پشم محل بافت : سنه (سنندج ) قدمت : اوايل قرن 14 ﻫ . ق اهدايي : ستاد اجرايي فرمان امام خميني (ره)
رواسبي موجود در موزه يكي از نفايس مي‌باشد كه با طرح و اگيره‌اي و نقش ماهي درهم كه از طرحهاي معروف سنندج است بافته شده است اين رواسبي داراي حاشيه ،زنجيره ومتن مي‌باشد كه در اطراف متن در درون زنجيره‌اي به عرضcm 2 كتيبه‌اي بدين مضمون« مباركباد » بصورت تكرار دور تا دور متن را در برگرفته بافته شده است . اين رواسبي را بر روي حيوان انداخته و با تزئينات بيشتر آرايش مي‌نمودند و اين رواسبي در زمان ازدواج به منظور بردن عروس به منزل داماد استفاده مي‌شده است

قاليچه سروي طاووسي
طرح و نقش: محرابي سروي محل بافت: كرمان جنس تاروپود: پنبه جنس پرز: پشم تاريخ بافت: اوائل قرن 14 هـ . ق نوع رنگ: گياهي رجشمار:45 گره در6/5 سانتيمتر نوع گره: نامتقارن ابـعـــاد : 135 ×243 سانتيمتر
اين قاليچه داراي دو حاشيه كوچك و يك حاشيه بزرگ مي باشد كه حاشيه بزرگ آن با طرح بته و بصورت واگيره تكرار شده است. طرح بته جقه آن نقشي سرو مانند است كه نشان خاص ايراني و ايرانيان و حكايت كننده راستي و تواضع بوده كه بر شالهاي ترمه و قلمكاريهاي اصفهان بسيار ديده مي شود. طرح متن محرابي و در دل آن درخت سرويست كه درونش با بته جقه هائي به حالت قهر و آشتي گره درهم خورده اند. اطراف اين سرو مملو از شاخه ها و ساقه هاي پرگلي به چشم مي خورد. در پاي سرو و دو طرف آن تصوير دو طاووس زيبا و بر فراز آن دو پرنده كوچك شبيه به طوطي ديده مي شود.در فرهنگ اساطير ايراني سرو اين درخت هميشه سبز نشاني از جاودانگي و سعادت است و طاووس مظهر زيبايي، عفت، خود پسندي و نماد نا پايدار بودن زندگي است و اين نشان مي دهد كه جهان مادي همچون چتر زيبائي كه طاووس مي سازد ناپايدار و زودگذر است.و طوطي پرنده اي است باهوش كه مي تواند چون آدميان تكلم نمايد و با استعداد و ذكاوت خويش از قفس ها رهائي يابد، در فرهنگها از اين پرنده به عنوان نماد معرفت نيز نام برده اند.
قالي دوازده برج
طرح و نقش : چهار فصل نوع گره : متقارن محل بافت : تبريز تاريخ بافت : اواسط قرن 13 رجشمار : 50 در 7 سانتيمتر نوع رنگ : طبيعي ابعاد : 218×300 سانتيمتر جنس تار و پود : پنبه جنس پرز : پشم
قالی چهارفصل يکی ازنفايس گنجينه به شمار مي رود كه داراي لور، دو حاشية کوچک و يك حاشية بزرگ است . برای شروع کارابتدا گليم باف شده که در بين اين قسمت گلهای کوچکی بافته شده اينگونه كارها معمولاً نشان طراح يا بافنده است. لوربه رنگ سورمه ای ومنقوش با گلهای هشت پر متوالی است . حاشيه هاي کوچک به رنگ کرم ودارای نقوش واگيره اي زيبائي هستند . حاشية بزرگ به رنگ سورمه ای، دارای يک واگيرة تلفيقی از فرمهای اسليمی و ختايي که در بين اين گلها وگردشهای اسليمی، نقش گرفت وگير(گريز وفرار) آهو وشيری است . در فواصل معين بين اين واگيره، ده قاب مصور با تصاوير وذکر نام شاهان اساطيری شاهنامه فردوسی و شاعران ايرانی نقش شده است . در گوشه سمت راست بالای قالی تصوير فردوسی حماسه سرای ادب ايران و درگوشة سمت چپ تصوير سعدی غزل سرای بی بديل، گوشة سمت راست پايين قالی، تصوير يک بانوی ايرانی همراه با شعري بدين مضمون:
بر باغ برو و ده مي لعل مشكبو اي ساقي تا باز رهم ز گفتگو اي ساقي
ودرگوشة چپ آن تصوير خيام با يک بيت ازاشعارش به شرح ذيل بافته شده است:
زان بيشتر اي صنم كه يك كوزه گري خاك من و تو كند سبو اي ساقي
در بين تصاوير شاعران ايرانی تصاوير پادشاهان اساطيری شاهنامه نقش شده است، تصويرجمشيد معروف ترين پادشاه سلسله پيشداديان در وسط حاشيه افقی بالا ودر حاشيه های عمودی طرفين به ترتيب از سمت راست، تصوير اردشيربهمن، مقابلش شاپور وپايين ترسمت راست، تصويرسلم و مقابلش تور و در وسط حاشية افقی پايين، تصويرايرج نقش شده است. درمرکز متن قالی، ترنجی بيضی شکل قرار گرفته است که بوسيله بندهای اسليمی متصل به هم (زنجير مانند) متن را به چهار قسمت مساوی تقسيم کرده است . دورتا دوراين ترنج زيبا را24 قاب گونه که ازاتصال اسليمی ها بوجود آمده فراگرفته است که در12 عدد از آنها بصورت يک درميان نام ماههای نجومی همراه با صورفلكي :1- حمل (قوچ)2- ثور(گاو) 3- جوزا (دوپيکر) 4- سرطان (خرچنگ) 5- اسد (شير) 6- سنبله (دوشيزه) 7- ميزان (ترازو) 8- عقرب(کژدم) 9- قوس (کمان) 10- جدی (بز) 11- دلو(آبريز) 12- حوت (ماهی) نقش شده است و12 قاب ديگر، مزين به يک گل ختايي واسليمی مي باشد.وترنج مزين شده به مجلس بزمی درطبيعت، کناردرختان سرسبز است . دراين مجلس نوازندگاني درحال نواختن دف، فلوت وتار می باشند وافرادی ديگر که دراين جمع شادمانی شرکت دارند، درحال خوردن هندوانه هستند که احتمالاً نشان دهندة يک روزگرم تابستاني است . چهارگوشة اطراف ترنج نشان دهندة چهارفصل سال است که سمت راست بالای آن منظرة فصل بهاربا نام ماههاي نجومي: حمل، ثور، جوزا (فروردين، ارديبهشت، خرداد) وصور فلكي می باشد . دراين منظره، سرسبزی، کار، تلاش وجنب و جوش مردمانی که به نحوی درتکاپويند، به چشم می خورد . دورنمای آن بنای تخت جمشيد است . سمت چپ آن منظره فصل تابستان وافرادی که مشغول برداشت محصول می باشند . ماههای نجومی نشان دهندة اين فصل سرطان، اسد، سنبله (تير، مرداد، شهريور) مي باشند . دورنمای آن تصوير طاق کسری است . درسمت راست پايين، منظرة فصل پاييز با ماههای نجومی ميزان، عقرب، قوس (مهر، آبان، آذر) بافته شده است . دراين فصل افرادی مشغول شخم زدن زمينهای کشاورزی و کاشت می باشند ودردورنمای آن گنبد سلطانيه است . در سمت چپ پايين، منظرة فصل زمستان با ماههای جدی، دلو، حوت (دی، بهمن، اسفند) است که از نشانه هاي اين فصل، بارش برف، باران، آدم برفی و پوشش لباسهای گرم مردمانی درحال کاروتلاش، می باشد . دورنمای آن تصوير مسجد کبود است .
درخت طوبي
طـــرح: محرابي درختي تاريخ بافت : اوائل قرن 14 هـ . ق محل بافت : كـرمان
نوع گره : نامتقارن رجشـمـار : 55 در 6/5 سانتيمتر ابـعـــاد : 185 × 286 سانتيمتر جنس تـار و پـود : پنبـه جنس پـرز : پشم
اين قالي داراي پنج حاشيه است كه سه حاشيه آن با رنگ كرم و دو حاشيه ديگر آن با رنگ قهوه اي روشن بافته شده است. حاشيه كوچك با گلهاي مختلف تزئين شده است و حاشيه بزرگ با نقوش گل و حيواناتي مانند آهو كه در دهان يك حيوان درنده شبيه به اژدها قرار دارد به چشم مي خورد. در متن اصلي درختي كه سمبل درخت طوبي دربهشت است ديده مي شود كه ميوه ها و گلهاي مختلفي از شاخه هاي آن آويزان است. در قسمت پايين تنه درخت اژدهائي نقش شده و در قسمت بالاترتنه درخت پرنده اي در حال تغذيه بچه هاي خود مي باشد كه نشانه آرامش و امنيت بهشت است. در كنار اين درخت چهار درخت ديگر شبيه به كاج ديده مي شود كه نماد سرسبزي و جاودانگي ابدي مي باشد،.

شكارگاه
طـــرح : شكارگاه تاريخ بافت : 1348هـ .ش محل بافت : تبريز نوع گره : متقارن رجشـمـار : 70 در 7 سانتيمتر ابـعـــاد : 174 × 252 سانتيمترجنس تـار : ابريشم جنس پـود : پنبــه جنس پـرز : پشـم
اهـدائي : حاج غلامحسين مرتضي زاده
اين قالي كه سمبل نقوش اساطيري هند است و در آن بيشتر به قدرت انسان كه مافوق ديگر قدرتهاي كره خاكي است اشاره مي كند. فرش مذكور داراي سه حاشيه و دو زنجيره مي باشد كه زنجيره ها با نقوش گل آراسته شده و حاشيه بزرگ آن داراي نقوشي از پرندگاني مانند: عقاب و كركس تزئين شده است. متن اصلي قالي حكايت از چرخش زندگي و راز بقا را روي كره زمين به نحو بسيار زيبايي كه به مركزيت انسان است به تصوير كشانده و در بالاي متن 5 كتيبه بافته شده بدين ترتيب( ايران – تبريز ) (يدالله فوق ايديهم ) (بني آدم اعضاي يكديگرند كه در آفرينش ز يك گوهرند) (ان الله يامر بالعدل و الاحسان) (عالي طراز1348هـ .ش)

قالي هفت شهر عشق

طـرح : محرابي( هفت شهرعشق) تاريخ بافت: 1353 هـ .ش ذيقعدة 1394هـ 0 ق محل بافت: اصفهان نام بافنده استادكار: خانم عفت بالامجان
رجشمار : 75گره در6/5 سانتيمتر نوع گره : (نامتقارن) فارسي
طراحان: استاد محمود فرشچيان و استادجعفررشتيان مدت زمان بافت: 6 سال
جنس تار و پود: ابريشم جنس پرز: پشم و ابريشم ابعاد:370×460سانتيمتر نوع رنگ: گياهي و شيميايي تعداد رنگ: حدود 400 رنگ

حاج يدالله صفدرزاده حقيقي به پاس قدرداني از زحمات پدرشان حاج مهدي صفدرزاده حقيقي اين قالي نفيس را وقف حرم مطهرحضرت رضاعليه السلام نموده اند. قالي هفت شهر عشق يكي از نفيس ترين و زيبا ترين قالي هاي گنجينة فرش آستان قدس رضوي بشمار مي رود كه از لحاظ طرح وبافت بي نظير است.
دراين قالي ابتدا بين دوقسمت گليم باف 7 س.م با سه رنگ قرمز، سفيد وسبز به نشانة پرچم ايران، كتيبه اي منظوم درمعرفي افرادي كه به نحوي دربوجود آوردن اين اثرنفيس همت داشته اند چون طراح، بافنده، نقاش،چله كش، نقطه چين و... به شرح زيربافته شده است:
ايــن فـرش ز آستــان سلطـان ديـن بــود شـاهنشهي كه پايه عـرش برين بُـوَد
شاهي كه هست قبلة هشتم به ارض طوس شـاهي كه حكمران سماء وزمين بـود
مرحوم حـاج مهـدي استـاد كـرده وقـف تــا فــرش آستـــان امـام مبيـن بـود
فــرزنـد او كه زادة صفــدر يـدالله است دارد لقب حقـيـقي مردي اميـن بـود
تقـديـم آستـان رضـا (ع) كــرد از خلـوص اين فرش را كه بوسه گه زائران بـود
محمــود آنكه فرشچيــان است شهـرتش كرده است رهبـري بر او آفرين بـود
طـرحـش بُـوَد ز جعفـر نقاش رشتـيــان استـادكـاري كه چو نقاش چيـن بـود
بـالامجـان كه بــافـته فــرش را زنـي است انگشـتـري عفت و دين را نگيـن بـود
چـون شـادمان مؤيـدي از پنجـة ظـريـف بـرنقش اين بديع هنـر، نقطه چين بـود
انـصـاري حـبيـب كشيــده است چلـه اَش در پود و تارآن همه حبـل المتيـن بـود
ايـن فـرش شد به پـاي ز اصــرار دائـمـي اصغـر كه حج اكبر او اين چنين بـود
تـاريـخ آن ســرود طــلايي بـه مصـرعـي ايـن فـرش ز آستـان سلطان دين بـود
دراول وآخرشعر با خط ريزتر بافته شده است: نقاش 7 شهر عشق ن حفيظي ودرانتهاي آن برندة مصالح رسول تنباكوئي.
درقسمت لورياسادة بافي نقشي زنجيروار ودرهم تنيده بافته شده است. نقوش حاشية كوچك(طره) با اسليمي هايي زيبا ونقوش زنجيره ها با نقشي چون بال ملائك حاشيه را فراگرفته اند. حاشية بزرگ با طرح واگيره اي ستارة هشت پَر(شمسه) كه نگاره هائي برگ مانند شبيه فرشتگاني كه با دودست خويش شمسه را گرفته ودرحال مناجات ورازونيازندطراحي شده است در حاشية افقي پايين درون شمسه ها اشعاري درمدح امام رضا (ع) بدين مضمون بافته شده است:
بـا نـام جانفـزاي شهنشاه ارض طوس هــر صبـحدم زنند ملائك، به عرش كـوس
هـربـامـداد گنبـد شمـس الشـمـوس را ذرات آفــتـــاب زجـــان مـي زنـنـد بــوس
زرينه گنبدي كه نظيرش نبوده و نيست درزيــــر هفـت گـنـبـد ايـن چـرخ آبـنـوس
اول نهـد به خاك رضـا سرشت سپهـر وانگـه به تخـت طـلائي كنـد خـوش جلـوس
ازروي اخلاص وارادت به مهر اين فرش ازاصفهان تقديم شدبه شاه طوس
هـركـس زيارت شه طوس نشد نصيب يـك عمــر جاي دارد اگـر ميـخورْد فسوس
قبــرامـام هـشتـم سلطـان ديـن رضـا حافظ چه خوش سرودكه ازجان ودل ببوس
شـاهـا تويي كه هيـچ جا نرفتند نااميـد ازدرگهـت مسيـحـي و بــودايـي و مجـوس
جــزدرس مهـراحمـد و آلـش طلائيــا ديـگــر مـرا ز بــر نـبْـوَد درسـي از دروس
درحاشيه هاي عمودي طرفين در هر طرف 11 ستارة هشت پَرقراردارد كه درون هركدام اسامي حضرت محمد(ص) وحضرت علي(ع) چهار بار، با خط كوفي بنائي بافته شده است.
درحاشية افقي بالا 9 ستاره كه درون هر يك اسم جلاله الله و اسامي پنج تن آل عبا (حضرت محمد (ص) ، حضرت علي (ع) ، حضرت فاطمه سلام الله عليها، حضرت امام حسن (ع) وحضرت امام حسين(ع) ( با خط زيباي نستعليق بافته شده است . در قسمت لور بالاي قالي كتيبه اي زيبا بدين مضمون بافته شده است: «بنام نامي اعليحضرت ولي عصر حجه بن الحسن عجل الله تعالي فرجه و به اميد ظهور دولت حق و گسترش اسلام در سراسر جهان اين فرش را در اصفهان بافته و به آستان ملائك پاسبان امام هشتم شيعيان تقديم گرديد (ذيقعده 1394 هـ .ق).»
طرح كلي متن محرابي است. در قسمت بالاي محراب اسم جلاله ( الله ) نمايان است كه در طرفين آن، دو فرشته در حاليكه با دست راستشان قرآن گشوده اي را با آيات (بسم الله الرحمن الرحيم قل هو الله احد) گرفته و با دست ديگرشان درحال اشاره به اسم جلاله ( الله ) مي باشند. پائين تردرگردشي عارفانه نقش عتبات عاليات ومراكز مهم اسلامي درون گلهاي دوازده پرنقش شده است. گرداگرد اين هفت بقعة متبركه نقش ملائك كارشده اگرهفت شهرعشق را يك گل شش پردرنظربگيريم، كربلاي معلا درمركز آن قراردارد وهر كدام از گلبرگهايش يك مكان مقدس است. در بالا از راست به چپ تصويرمكة معظمه(كعبه)، مدينةمنوره (مسجدالنبي)، كاظمين (حرم مطهرامام موسي كاظم(ع) وامام جواد( ع) )سامرا (حرم مطهرامام هادي (ع) وامام حسن عسگري (ع) )مشهد(بارگاه حضرت رضا (ع) ) نجف اشرف(حرم مطهراميرالمومنين (ع) )ميباشد.
دولچك بالاي قالي با زمينة روناسي رنگ، با گلهاي ختايي درغالب فرشتگاني زيباروي، طاق محراب را بوجود آورده اند. بر بالاي محراب كتيبه اي با خط زيباي ثلث آيات 5 تا 9 سوره دهر(انسان ) كه در توصيف بهشت و بندگان مخلص و نيكوكار خدااست بافته شده است. «انَّ الْاَبْرار يشرَبونَ مِنْ كَأْس كان مزاجُها كافورا. عيناً يشرب بها عبادالله يفجرونها تفْجيرا. يوفون بالنذر و يخافون يوماً كان شره مستطيرا. و يطعمون الطعام علي حبه مسكيناً و يتيماً واسيراً. انما نطعمكم لوجه الله لا نريد منكم جزاءً و لا شكوراً».
نيكوكاران عالم دربهشت ازشرابي نوشندكه طبعش كافوراست. ازسرچشمة گواراي آن بندگان خاص خدا مي نوشند كه به اختيارشان هركجا خواهند جاري مي شود . آن بندگان نيكوبه عهدونذرخود وفا مي كنندوازقهرخدا درروزي كه شروسختيش همة اهل محشررا فراگيرد، ميترسند وهم بردوستي خدا به فقير واسيروطفل يتيم طعام مي دهند . گويند ما فقط براي رضاي خدا به شما طعام مي دهيم و از شما هيچ پاداش و سپاسي نمي طلبيم .
درپائين متن محراب تصاويري ازبناهاي ايران كه از لحاظ مذهبي، هنري و تاريخي داراي اهميت است كه عبارتند از: حرم مطهر حضرت معصومه (سلام الله عليها) ، آرامگاههاي سعدي، حافظ و فردوسي، مسجد امام اصفهان، مدرسة عالي مطهري و... مي باشد . در بين اين بناها نوشته شده است (بافت برادران صفدرزاده حقيقي اصفهان).

قالي مسجدالنبي
طـرح : تصويري( مسجد النبي ) محل بافت : اصفهان تاريخ بافت : 1370 هـ .ش ابعاد : 320× 325 سانتيمتر رجشمار : 75 گره در 6/5 س .م نوع گره:نامتقارن (فارسي ) جنس تار و پود : ابريشم جنس پرز : پشم و ابريشم نوع رنگ : گياهي طراحان : استاد نوروز حفيظي و داماد زاده اهدايي: حاج يدالله صفدرزاده حقيقي تاريخ اهداء:سال 1380 هـ .ش
در ابتداي قالي بعد از قسمت گليم باف، لور وسپس حاشية اصلي با طرح و نقش هندسي (گره چيني) ديده ميشود نقوش اسليمي دورتا دور متن را فراگرفته است. از تقاطع خطوط هندسي ستاره هاي هشت پَري بوجود آمده كه درون آنها كتيبه هايي به شرح ذيل است: درمركزحاشية بالا، اسم جلاله (الله ) ودردوطرف آن درون ستاره ها ذكرتسبيحات اربعه(سبحان الله ـ والحمد الله ـ ولا اله الا الله ـ والله اكبر ـ ( الله)_ سبحان الله ـ والحمد الله ـ ولا اله الا الله ـ والله اكبر ) بافته شده است . درحاشيه‌هاي عمودي دوطرف از بالا به پايين درون ستاره‌ها اسامي حضرت محمد (ص) و ائمه اطهار چنين بافته شده است :
محـمـــــــــد (ص) محـمـــــــــد (ص)
علــي ولـــي الله(ع) الحسن المجتبي (ع)
الحسيـن الشهيد (ع) علـي السجـــــاد (ع)
محمـــدالباقـــر (ع) جعفـر الصــادق (ع)
موسـي الكاظـم (ع) علـــي الرضــــا (ع)
علــي الهـــادي (ع) محمــد الجـــواد (ع)
حسن العسكري )ع) مهـــدي القـــائم (ع)
درحاشية پايين از راست به چپ درون ستاره هاي هشت پر كتيبه هاي به شرح زيراست:
بافت قالي‌بافي حاج مهدي حقيقي ـ ايران اصفهان شروع شمسي1370 ـ بنام نامي حضرت محمد بن عبدالله (ص) ـ در نظام جمهوري اسلامي ـ به رهبري آيه‌الله خامنه‌اي دردوران رياست آيه‌الله رفسنجاني ـ رنگ و طرح و بافت زيرنظر يدالله حقيقي_ نقاشي و متن و نقطه از نوروز حفيظي ـ نقاشي گوشه‌ها و حاشيه‌ها از دامادزاده.
درترنج قالي، تصوير مسجدالنبي ديده مي شوداين گنبدسبز خضراكه چون نگين يشم درچمبرآسمان آبي قرارگرفته درخششي خاص داردوسبزي اش تسلي دلهاي گرفتاراست هربيننده چون نظاره گر باشداورا متحيركرده وخودرا درچندقدمي آن مكان مقدس مي بيندكه آن راازنزديك زيارت ميكند وفرشتگاني درگردشي عارفانه دورتادور مسجدالنبي ومناره هاي آن راكه سربرآسمان برداشته رافراگرفته اندو اين مكان مقدس بين زمين وآسمان نگه داشته اندچهارگوشة متن را لچكها باگردشهاي زيباي اسليمي در زمينه اي به رنگ سورمه‌اي درنهايت دقت نقش وبافته شده است. درميان هرلچك، قابي قراردارد كه درميان لچك بالا سمت راست اسم مبارك حضرت علي (ع) ومقابلش اسم مبارك حضرت فاطمه سلام الله عليهاودرلچك پايين سمت راست اسم مبارك امام حسن(ع) ومقابلش اسم مبارك امام حسين (ع) بافته شده است. بين دو لچك بالا، اسم مبارك حضرت محمد (ص) با خط درشت وبه رنگ طلائي ديده ميشود . در پائين تر از اسم مبارك پيامبرآية مباركة صلوات (ان الله وملائكته يصلون علي النبي) به خطي بسيار زيبا وبا رنگهاي متمايل به زرد كه چون شعاعهاي خورشيد به سمت مسجد النبي مي تابد درنهايت دقت ، بصورت نيم هلال بافته شده است. دراين بين فرشتگاني زيبا كه گوئي حضرت محمد (ص) را همراهي ومشايعت كرده و معراج آن حضرت را به محضر باريتعالي خوش آمد مي گويندنقش شده است . در بين دو لچك پايين متن نمايي ازقبرستان بقيع با همة مظلوميت و غربتش به چشم مي خورد سنگهاي نقش شده برروي زمين خاكي كه هركدام حكايت ازمحل دفن امامان معصوم ومظلوم داردوهربيننده رامتوجه غربت اين سرزمين پاك مي نمايد وبرهرسنگ اسمي مبارك بافته شده است كه نام چهار تن از امامان معصوم ازسمت راست: حسن بن علي المجتبي السبط الاكبرـ علي بن الحسين السجاد بن زين‌العابدين ـ فاطمه بنت محمد سيده نساء العالمين فاطمه بنت اسد ـ محمد بن علي الباقر بن علم‌النبيين ـ جعفر بن محمدالصادق الامام العالم العالمين نوشته وبافته شده است.

قالي كعبه معظمه
طرح : تصويري مسجدالحرام(كعبه معظمه) محل بافت : اصفهان

تاريخ بافت : 1368هـ.ش
نوع رنگ : گياهي
نوع گره : نامتقارن
رجشمار : 75 گره در 6/5سانتيمتر
ابعاد : 320×302 سانتيمتر
جنس تار و پود : ابريشم
جنس پرز : پشم و ابريشم
طراح : استاد جعفر رشتيان
رنگ و نقطه : استاد نوروز حفيظي
اهدائي: حاج يدالله صفدرزادة حقيقي
تاريخ اهداء : سال 1380هـ.ش

اين قالي با يك حاشية اصلي با نقوش اسليمي وختايي تشكيل شده كه حالت قاب گونه‌ دارند و به رنگ آبي روشن با نقش اسليمي ماري مزين شده اند كه زمينه آن با رنگ سفيد و خطوط و نوشته‌هاي بكار رفته در آن با رنگ سياه بافته شده است، در مركز حاشيه بالا اسم جلاله ( الله ) بزرگتر بر روي نقوش مزين شده است و در سمت راست و چپِ آن ذكر « سبحان الله ـ والحمد لله ـ ولا اله الا الله ـ ولله اكبر ـ بصورت تكراردروسط قابها بافته شده است .
درحاشيه‌هاي عمودي از سمت راست به چپ اسامي ائمه‌اطهار در ميان قاب‌گونه اسليمي ها از بالا به پايين چنين بافته شده است :
علي اميـرالمؤمنيـن (ع) الامام حسن الـمجتبي(ع)
حسين سيدالشهداء (ع) الامام علي زين‌العابدين (ع)
الامام محمــدباقـر (ع) الامام جـعـفــر صـادق (ع)
مـوسي الـكـاظــم (ع) الامام الرضا (ع)
الامام محمـــــدتقــي (ع) الامام علي‌نقي (ع)
الامام حسن عسكري (ع) حجه بن الحسن عج الله فرجه
درحاشيه پايين از سمت راست به چپ اين عبارات بافته شده است: تقديمي مهدي صفدرزاده حقيقي قالي‌باف، تقديم به آستان مولايش علي، ايران، اصفهان 1368 شمسي، به رهبري آيه الله خامنه‌اي، نقاش استاد جعفر رشتيان، رنگ و نقطه از نوروز حفيظي، طرح و بافت زير نظر يدالله حقيقي.
درمتن كعبة معظمه درون نيم شمسه‌اي كه در حكم قوس و پاية محراب است به تصوير كشيده شده است بنايي كه سياهي سنگش ازسپيدي زلال چشمه هاي كوهساران خوش آينه تراست آن كعبه اي كه عظمت پروردگاردراونهفته است وآن كعبه اي كه بيانگرتلاش ابراهيم خليل الله است وچون به تصوير مي نگري گويي باخالق خود مشغول رازونياز هستي هرگز احساس غريبي نمي كني وهر گره قالي گويي نام خداوند رابرزبان دارد ستونهاي مسجدالحرام چنان برپاشده اند كه گويي به حالت جماعت مشغول اداي فريضه پرستش باريتعالي هستند وهمچنين مقام حضرت ابراهيم ،حجرالاسود ،ناودان طلا ،محل چشمه آب زمزم و...به طرز زيبايي بااستفاده ازرنگهاي بديع بافته شده است وهركدام بگونه اي نوازشگر چشم مي باشند و لچكها طاق محراب بوجود آورده اند، با طرح اسليمي و ختايي مزين شده‌اند. درون شمسه اسامي پنچ تن آل‌عبا داخل ستاره‌هاي ده‌پر به خط زيبايي بافته شده است كه در رأس نام حضرت محمد (ص)، كمي پايين‌تر نام حضرت علي(ع) و حضرت فاطمه سلام الله عليها ودرستاره هاي پايين‌تر اسامي، حضرت امام حسن(ع) و امام حسين(ع) مي باشد.
در قسمت بالاي طاق محراب كتيبه اي به رنگ سبز مي‌باشد كه درآن آية تبليغ«قال الله تبارك و تعالي يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك من ربك وان لم تفعل فما بلغت رساله و الله يعصمك من الناس ان الله و لا يهدي القوم الكافرين»1 وحديثي از پيامبر اكرم (ص) « قال النبي من كنت مولا فهذا علي مولا »2 بافته شده است. دورتا‌دور طاق محراب دريك حاشية كوچك با خط كوفي بنايي نام علي(ع) به رنگ زرد و آبي بافته شده است.

دنياي ماهيها
طرح :منظره
محل بافت : اصفهان
تاريخ بافت : 1373 هـ . ش
نوع رنگ : گياهي- شيميائي
نـوع گــره : نـامـتـقـارن (فارسي)
مدت بافت : 4 سال
ابعاد : 314 × 434 سانتيمتر

رجشمار : 75 گره در 6/5 سانتيمتر
جنس تار و پود : ابريشم
جنس پرز : پشم
طراحان : استاد يدالله صفدرزاده حقيقي و دامادزاده
واقف: حاج يدالله صفدرزاده حقيقي
تاريخ اهداء: 1383 هـ.ش

قالي دنياي ماهيها ازجمله قاليهاي نفيس گنجينه فرش ومنسوجات آستان قدس رضوي است كه با تركيب صدها رنگ متنوع وزنده، از بهترين مواد اولية كرك وابريشم زيرنظر استاد حاج يدالله صفدرزادة حقيقي بافته شده است.. درطراحي اين قالي با همه تازه گي و بداعتش، طرح كلاسيك قالي حفظ شده يعني قالي داراي حاشيه هاي كوچك، بزرگ، لچك وترنج است. نقوش دوحاشية كوچك، ماهيان تزئيني وآكواريومي، حاشية بزرگ تصاويرماهيان رودخانه‌ اي، آبهاي شيرين ودرمتن ماهيان آبهاي شوروگياهان زينتي ازاعماق دريا تا سطح آب رانشان مي دهد كه با رنگهاي آبي تيره وروشن مشخص شده وماهيها دراعماق مختلف ديده مي شوند درمركزكه درحكم ترنج است. قطب جنوب با تصاوير دوخرس قطبي، تعدادي پنگوئن و يك نهنگ سربرآورده ازيخ به چشم مي خورد. حيوانات عظيم‌الجثه اقيانوسها، لچكها را تشكيل مي دهند. درواقع هدف اصلي از طراحي اين قالي نمايش جلوه اي از جمال وقدرت لايزال الهي درآفرينش موجودات است. درابتداي قالي بافته شده ايران ـ اصفهان ـ بافت حقيقي ـ شروع سال 1373 شمسي و 1994 ميلادي ـ دنياي ماهيها
IRAN – ISFAHAN – HAGHIGHIS CARPET – THE FISHES WORLD

قالي بهشت
نوع طرح: منظره محل بافت: اصفهان تاريخ بافت: 1367 هـ .ش
مدت بافت: 5 سال نوع گره: نامتقارن رجشمار: 75 گره در 6/5 سانتيمتر ابعاد: 437× 434 سانتيمتر جنس تاروپود: ابريشم جنس پرز: پشم و ابريشم نوع رنگ: گياهي ـ شيميايي تاريخ اهداء: سال 1383 هـ .ش
طراحان: استاد سيد بهاءالدين داماد زاده زير نظر استاد يدالله صفدرزاده حقيقي اهدائي: حاج يدالله صفدرزاده حقيقي
بهشت يكي از قالي هاي زيبا و نفيس گنجينة فرش است دورتا دورآن درزمينة مشكي لاله هاي واژگوني نقش شده است كه زنده نگه داشتن يادو خاطره شهداء است طرح كلي قالي نمايش جلوه اي ازجمال هستي، قدرت وعظمت الهي است وهمچنين براساس حركت جوهري ملاصدرا كه معتقد است تمام موجودات عالم به سوي كمال درحركتند؛ طراحي و بافته شده است دراين قالي سير تكاملي موجودات ابتدا با نمايش تك سلوليها سپس موجودات پرسلولي تر مثل ميكروبها، ويروسها، آميبها وسرخسها مرحلة بعد آبزيان، ماهيان، حيوانات، نباتات، انسان وملائك كه خود مرحلة ملكوتيان داراي طبقات ودرجاتي هستند ودرنهايت به اوج كمال يعني ذات مطلق الهي مي رسد كه درمركزبا واژة عشق مشخص شده است . به دليل تقدس اسم جلالة الله بافنده جايز ندانسته كه آن را روي قالي ببافد بنابراين به جاي الله كلمة عشق را بافته اند .دردايره بزرگ مركزكه درحكم ترنج قالي مي باشد0 بخش خشكي يا سطح زمين به چهار قسمت تقسيم شده كه نشانگر چهار فصل سال است . درهر فصل، زيباترين جلوه هاي آن به تصوير كشيده شده است .1- فصل بهار: شكوفائي، طراوت، سرسبزي و آبشارها و رودخانه هاي پرآب،2- تابستان : منظرة درختان ميوه، برداشت محصول، درو و ...3- پائيز : برگريزان، خزان وزردي 4-زمستان‌ : سردي، سفيدي برف و اسكي واسكيمو. درابتداي قالي به فارسي ودرانتهاي آن به لاتين شعري ازسعدي بدين مضمون بافته شده است :
به جهان خرم ازآنم كه جهان خرم ازاوست عاشقم بر همه عالم كه همه عالم ازاوست
I DELIGHT IN THE WORLD AS THE DELIGHT FULWORLD IS OF HIM
I AM IN LOVE WITH THE WHOLE UNIVERSE AS THE WHOLEUNIVERSE AS OF HIM 1988 AD
باغ مرجانها
طرح: منظره محل بافت: اصفهان مدت بافت: 4 سال
نوع گره: نامتقارن (فارسي ) جنس تار و پود: ابريشم جنس پرز: پشم
رجشمار: 75 گره در 6/5 سانتيمتر ابعاد: 322×430 سانتيمتر
نوع رنگ: گياهي ـ شيميايي
طراحان: استاد يدالله صفدر زاده حقيقي و سيد بهاء الدين داماد زاده
اهدائي: حاج يدالله صفدرزاده حقيقي تاريخ اهداء:1383هـ .ش
اين قالي منظره اي از اعماق اقيانوس است كه درآن انواع مرجانها، ماهي ها وموجودات دريائي بافته شده است. حاشية آن به رنگ مشكي مزين به مرجانهاي درختچه اي سفيد رنگ است . متن مزين به گونه هاي از مرجانها ودو مرجان درختي بزرگ همراه با ديگر موجودات و ماهياني دراطراف تپه ها مي باشدو رنگ متن از طيفهاي آبي تيره تا روشن است كه نشان دهندة آبهاي اعماق دريا تا سطح آب مي باشد. مركز قالي نقش يك ستاره دريائي در زمينة مشكي است كه گرداگرد آن ماهيان در چرخش وحركتند. نورهائي كه از سطح به اعماق دريا مي تابد؛ منظرة زيبايي به قالي بخشيده است. دوماهي بزرگ درگوشه هاي بالاي فرش بصورت آرام و بي حركت ترسيم ودرنهايت پس ازسطح آب، آسمان و مرغان دريائي خيلي زيبا وطبيعي به تصوير كشيده شده است. در ابتداي شروع بافت نوشته شده ايران ـ اصفهان ـ CORAL GARDENS ـ بافت حقيقي

قالي ويلهلم دوم
طـــرح : تصويري تاريخ بافت : اوائل قرن 14 هـ . ق محل بافت : تبريز بـافنـده : ابوقيرهاغ وقره سي اهـدائي: حاج محمدنوبري ابـعـــاد : 270× 408 سانتيمتر
رجشـمـار : 45 در 6/5 سانتيمتر نوع گره : متقارن جنس تـار وپـود : پنبـه جنس پـرز : پشـم
اين قالي يكي از نفايس واسناد تاريخي مجموعه كه داراي كتيبه هاي تاريخي ودربردارنده جنگها وفتوحات خاندان سلطنتي پروس وامپراتور آلمان ازسال 1701تا1918ميلادي مي باشد حاشيه كوچك اين قالي دربردارنده تاريخ جنگها وفتوحات قرون 18و19واوائل قرن 20آلمان مي باشد ودر حاشيه بزرگ آرم ومشخصه هرايالت بانام آنها بافته شده است در ابتداي متن تصوير نقش كره زمين كه ويلهلم دوم باپوششي سلطنتي وتاجي به شكل عقاب درحالي كه عصايي دردست راست وقبضه شمشيردردست چپ مقتدرانه ايستاده است درسمت راست اوبيسمارك ودرسمت چپ الهه جنگ يا قدرت درحاليكه سپري دردست چپ وحلقه اي ازبرگ زيتون رابا دست راستش بالاي سر ويلهلم نگه داشته است دربالاي متن تصوير عقابي بزرگ با بالهاي گشوده نقش شده است
قالي محرابي دورنما
طـــرح :محرابي دورنما تاريخ بافت : اواسط قرن 14 هـ . ق محل بافت :اردبيل
بافنده: بقالي اردبيلي رجشـمـار : 30 در 7 سانتيمتر نوع گره : متقارن
ابـعـــاد : 240× 390 سانتيمتر جنس تـار وپـود : پشم جنس پـرز : پشـم
قالي تلفيقي
طـــرح : تلفيقي تاريخ بافت : اوائل قرن 14 هـ . ق محل بافت : فراهان
اهـدائي: حاج محمدنوبري نوع گره : نامتقارن رجشـمـار : 45 در 6/5 سانتيمتر
ابـعـــاد : 227 × 303 سانتيمتر جنس تـارو پـود: پنبــه جنس پـرز: پشـم
قاليچه نقش برجسته
طـــرح ونقش : گلداني تاريخ بافت : اوائل قرن 14 هـ . ق محل بافت : كـاشان
نوع گره : نامتقـارن رجشـمـار : 50 در 6/5 سانتيمتر ابـعـــاد : 127 × 204 سانتيمتر
جنس تـار : ابريشـم جنس پـود : پنبــه وسيم مفتولي جنس پـرز : پشــم
اين قاليچه ازنوع قاليهاي محفوراست كه زمينه آن گليم بافت ونقش گلهاوبرگهابه صورت برجسته بافته شده است كه طرح متن آن گلداني باپرندگاني زيبا نقش شده است ونقوش حاشيه قلمداني كه نقش آن خانه اي كنار درختان سر سبز ومرغابياني در حال شنا را نشان مي دهد
قاليچه بته كردستاني
طـــرح ونقش : بته هشت پر تاريخ بافت : اوائل قرن14 هـ . ق محل بافت : سنـه (سنندج ) نوع گره : متقـارن رجشـمـار: 40 در 7 سانتيمتر ابـعـــاد : 140 × 199سانتيمتر جنس تـارو پـود: پنبـه جنس پـرز : پشـم
قاليچه ريشه هفت رنگ
طـــرح ونقش : ماهي درهم تاريخ بافت : اوائل قرن 14 هـ . ق محل بافت : سنـه (سنندج ) رجشـمـار : 40 در 7 سانتيمتر نوع گره : متقارن ابـعـــاد : 140 × 210 سانتيمتر جنس تـار : ابريشم جنس پـود : پنبـه جنس پـرز : پشـم
قالي بته قبادخاني
طـــرح ونقش: بته قبادخاني تاريخ بافت : اوائل قرن 14هـ . ق محل بافت : شيراز(قبيله بهارلو ) نوع گره : نامتقارن رجشـمـار : 40 در 6/5 سانتيمتر ابـعـــاد : 145 × 236 سانتيمتر جنس تـارو پـود : پشـم جنس پـرز : پشـم

قالي ترنجي
طـــرح ونقش : ترنجي تاريخ بافت : اواسط قرن 14 هـ . ق اهـدائي: ارجمند كرماني نوع گره : نامتقارن رجشـمـار : 45 در 6/5 سانتيمتر ابـعـــاد : 279 × 308 سانتيمتر جنس تـار وپـود : پنبـه جنس پـرز : پشـم
افشان ترنج دسته گلي
طـــرح ونقش : افشان ترنج دسته گلي تاريخ بافت : 1311 هـ . ق محل بافت : جوزان بـافنـده : حاج كاظم ملايري اهـدائي: حاجي ابوتراب نوع گره : نامتقارن رجشـمـار : 25 در 6/5 سانتيمتر ابـعـــاد : 280 × 360سانتيمتر جنس تـار وپود : پنبـه جنس پـرز : پشـم
قالي پرده اي محرابي ترنجدار
طرح ونقش: محرابي ترنجدار تاريخ بافت : 1351 هـ .ق محل بافت : اصفهان اهـدائي: محمد اصفهاني نوع گره : نامتقارن رجشـمـار : 45 در 6/5 سانتيمتر ابـعـــاد : 260 × 345سانتيمتر جنس تـار و پـود : پنبـه جنس پـرز : پشـم
قاليچه محرابي درختي
طـــرح ونقش : محرابي درختي تاريخ بافت :اوائل قرن 15 هـ . ق محل بافت : تبريز اهـدائي: پوران مسگرزاده نوع گره : متقارن رجشـمـار : 60 در 7 سانتيمتر ابـعـــاد : 144 × 207سانتيمتر جنس تـار : ابريشم جنس پـود : پنبـه جنس پـرز : ابريشم

تابلوفرش شبستان مسجدوكيل
طـــرح ونقش : ابنيه«شبستان مسجد وكيل تاريخ بافت : 1375 هـ . ش محل بافت : اصفهان اهـدائي: حاج فيض الله صفدرزاده نوع گره : نامتقارن رجشـمـار : 75 در 6/5 سانتيمتر ابـعـــاد : 96 × 130 سانتيمتر جنس تـار : ابريشم جنس پـود : پنبـه جنس پـرز : پشـم
رنگ ونقطه :نوروز حفيظي

قاليچه بارگاه امام رضا عليه السلام
طـــرح ونقش : ابنيه( بارگاه امام رضا عليه السلام ) تاريخ بافت : 1367هـ . ش محل بافت : اصفهان اهـدائي: حاج فيض الله صفدرزاده نوع گره : نامتقـارن رجشـمـار : 75 در 6/5 سانتيمتر ابـعــاد : 175× 222 سانتيمتر جنس تـار : ابريشم جنس پـود : پنبــه جنس پـرز : پشم و ابريشم رنگ ونقطه :نوروز حفيظي

تابلوفرش نماي كاخ چهلستون
طـــرح ونقش : ابنيه (نماي كاخ چهلستون ) تاريخ بافت : 1380هـ . ش محل بافت : اصفهان اهـدائي: حاج فيض الله صفدرزاده نوع گره : نامتقـارن رجشـمـار : 75 در 6/5 سانتيمتر ابـعــاد : 103× 136 سانتيمتر جنس تـار : ابريشم جنس پـود : پنبــه جنس پـرز : پشم و ابريشم
بافنده :خانم فاتحي رنگ ونقطه :نوروز حفيظي تاريخ اهداء :1385هـ .ش

قاليچه كتيبه اي
طـــرح ونقش : كتيبه اي تاريخ بافت : 1377 هـ . ش محل بافت : اصفهان
بـافنـده : حاج محمد صيرفيان نوع گره : نامتقارن رجشـمـار : 75در 6/5 سانتيمتر ابـعـــاد : 118 × 193 سانتيمتر جنس تـار: ابريشـم جنس پود: پنبــه جنس پـرز: ابريشـم

قالي سوره الرحمن
طـــرح ونقش : قابقابي (كتيبه اي ) تاريخ بافت : 1375 هـ . ش محل بافت : تبريز بـافنـده :

منبع :