در حاشیه

دیوار بلند بین فرش وفقر(10)

نبود یا حداقل شفاف نبودن روابط کارفرما با کارگران وبافندگان شاغل در کارگاه های قالی بافی و در بسیاری موارد عدم رعایت عدالت در توزیع درّمد ناشی از بافت یک قالی نیز به توهم فرش و فقر دامن می زند.

ممکن است گفته شود که این موضوع برای کلیه کارگران مصداق دارد و گارگران فقط دستمزد دریافت نموده ودر سود کارخانجات و واحدهای تولیدی شریک نمی باشند اما وجه تمایز کارگران شاغل در کارگاهها و کارخانجات صنعتی با شاغلین هنرصنعت قالی بافی آن است که کارفرما ی فرش نه برمبنای قانون کار که برمبنای عرف منطقه پرداخت می نماید. درواقع میزان دستمزد پرداختی به بافندگان منوط به میزان در آمدی است که کارفرما می تواند از فروش آن قالی کسب نماید و از آنجا که بجز استان قم که شورایی بنام شورای حقوق و دستمزد روابط بین کارگر بافنده و کارفرما را تنظیم می نماید در مابقی استانها سلیقه ای است و اگر در مواردی هم نرخی از طرف اتحادیه ی صنف بافندگان اعلام می گردد جنبه تشریفاتی دارد. ضمن آنکه متاسفانه نقش بافندگان در مدیریت اتحادیه ی صنف بافندگان بسیار کمرنگ است و عملا کارفرمایان هستند که میزان دستمزد بافنده را مشخص می نمایند و عملا بافنده وکیلی ندارد که بعنوان موکل بافنده از حقوق وی دفاع نماید . در بسیاری از موارد تولیدکنندگان قالی با استفاده از پرداخت دستمزد بیشتر بافندگان سایر اشخاص را به سمت خود جلب نموده و عملا دستمزد بافنده بسته به این است که در آن منطقه چند کارفرما وجود داشته باشد و چیزی بعنوان رقابت مطرح باشد . آشفتگی در پرداخت حق الزحمه بافندگان در حدی است که حتی در سطح یک شهرستان شاهد اختلاف چشمگیر حقوق بافندگان هستیم بعنوان نمونه در سطح شهر مشهد ما شاهد پرداخت حقوق بافندگان از گرهی 20 ریال یا 60 ریال هستیم . در گروه صنفی مقصود (شرکت نقش مقصود شرق)که یکی از شرکتهای اقماری گروه صنعتی مقصود است.،پرداخت دستمزد بافنده بصورت حداکثری انجام می گیرد که تابع متغیرهایی همانند رجشمار، نوع نقشه، مواد اولیه مصرفی و... است. ضریب ثابت 8 دهم درصد برای رجشمار مدنظر قرار میگیرد و بعنوان رقم پایه محسوب می شود مثلا اگر بافنده ای فرش 60 رجی ببافد رقم پایه دستمزد هر گره برای وی 48 ریال می باشد حال اگر نقشه واگیره نباشد و ربعی یا نیم یا سراسر باشد درصدی به این رقم اضافه می گردد ویا تعداد رنگها اگر زیاد باشد و.... و نهایتا" برای فرش 60 رجی تا گرهی 64 ریال پرداخت و در عین حال بافنده روزهای تعطیل حقوق داشته و میانگین حقوق ماهانه بافندگان بالغ بر 1200000 تومان است،در حالیکه در سطح مشهد کارفرمایانی هستند که حقوق ماهانه بافندگان انان به 150000 تومان هم نمی رسد.بطوریکه تصور براین است شرکت نقش مقصود شرق بالاترین دستمزد را به بافندگان در سطح کشور پرداخت می نماید. ضمنا" کلیه بافندگان این شرکت بیمه تامین اجتماعی هستند و از ایاب و ذهاب رایگان شامل سرویس رفت و امد ،صبحانه و نهار برخوردارند.
ادامه دارد...
عبدالله احراری مشاور فرهنگی انجمن فرش ایران

منبع :