نواحی و مناطق قالی بافی

ويژگی های كلی فرش شرقی و حدود جغرافيايی(فصل پنجم)

قالی های قفقازی قالی قفقازی در مناطق كوهستانی فی مابين دريای خزر و دريای سياه توليد می گردد اين منطقه تا قبل از سال 1813 بخشی از خاك ايران بود كه در اين سال به تصرف روس ها درآمد.

قبايل مختلفی در ادوار مختلف در اين منطقه ساكن شده اند.قبايل تركمن آسيای مركزی ، ترك ها ، فارس ها و ارامنه در اين منطقه ساكن بودند و جالب آنكه قالی های قفقازی تصاوير مشتركی دارد.رشته كوه های منطقه باعث تقسيم آن به دو قسمت شده ست كه در بخشی از آن كه راه های صعب العبور دارد بافندگان منطقه سنت رنگرزی و طرح های اصيل خود را حفظ كرده اند.
گره رايج در قالی بافی منطقه گره متفارن است و تار و پود و پرز معمولا از پشم و برای تار و پود به ندرت از نخ های پنبه ای استفاده می شود.در رنگبندی قالی های قفقاز از رنگ های قرمز ، آبی ، زرد ، سبز ، عاجی و قهوه ای استفاده می شود.طرح ها عمدتا از نوع هندسی است و بخش عمده ای از نقش مايه ها را ستاره ها و اشكال متشابك و طرح ساراستيكا تشكيل ميدهد.

شكل شماره 29
نقوش انسانی و حيوانی استيليزه شده در قالی قفقاز(خروس سگ و انسان)

استفاده از طرح هاي نباتی ، حيوانی و تصويری در اين قالی ها رايج بوده ولی بقدری آنها هندسی و زاويه دار هستند كه شناسايی آنها مشكل است.در قالی قفقاز از گل های دوست داشتنی و ظريف ايرانی به صورت شكسته استفاده می شود.امروزه قالی های قفقاز با كيفيت بالا توليد می گردد. فقط اين سوال مطرح است كه بازار كشور های آسيای ميانه برای اينگونه فرش ها مناسب است؟ اگر چه بسياري از ان قالی ها به اروپا صادر می گردد.اگر چه پشم مصرفی اين قالی ها بسيار عالی و طرح های آن سنتی و شكسته است اما از تنوع و غنای رنگ های كاربردی در قالی های امروز كاسته شده و به زيبايی و خوش نقشی قالی های قديم نمی باشد.

ترجمه : عبدالله احراری

 

منبع :