نواحی و مناطق قالی بافی

ويژگی های كلی فرش شرقی و حدود جغرافيايی(فصل هفتم)

قالی های هندی در اواسط قرن هجدهم اكبر شاه امپراطور بزرگ مغول تعدادی از بافنده های ايرانی به هند آوردتا قالی بافی در اين منطقه ترويج يابد.

به دستور اكبر شاه و توسط استاد كاران ايرانی كارگاه های قالی بافی سلطنتی اين كشور تاسيس و قالی هايی با طرح و نقشه ی ايرانی در كارگاه های فوق توليد گرديد بعد ها شاهزادگان هندی از اين ايده استفاده نموده و استاد كاران بيشتری را باخود از ايران به هند آوردند لذا همواره قالی های هندی به قالی های ايران بسيار نزديك و مشابه بوده است.در زمان سلطنت شاه جهان (1033 – 1003) ضمن احداث بنای بسيار معروف تاج محل عمده ی قالی های نفيس و متمايز هندی بافته شده كه اين قالی ها عمدتا به سفارش شركت های اروپايی توليد گرديد.به عنوان نمونه می توان از دو فرش مشهور اين دوره نتعلق به كمپانی گردليرز و فرش فورملين موزه ی ويكتوريا و آلبرت نام برد.صادرات فرش از اين كشور عملا از اواخر قرن سيزدهم هجری شروع و متناسب با افزايش صادرات فرش از اين كشور طرح ها و نقوش و رنگبندی قالی های هندی با خواست خريداران اروپايی تطبيق يافت.امروزه هند سهم عمده ای از تجارت جهانی فرش را داراست و توليد قالی در اين كشور بر مبنای سفارش است.تعداد قابل توجهی از قالی های هندی از طرح های قالي ازمير و اوشاك تركيه كپی می كند، كه البته با كيفيت نازل تری نسبت به فرش های اصيل تركيه توليد می گردد.

بافنده هاي هندی مواد اويه ي مورد نياز خود را از انبار های مركزی تحويل گرفته و به دهكده های خود می برند تا قالی طبق دستور العمل و نقشه ی ارائه شده بافته شود.رنگرزی مواد اوليه به صورت متمركز انجام می شود تا به مقدار كافی و مورد نياز بافنده جهت بافت قالی در اختيار وی قرار گيرد و در مواردی نيز رنگرزی مواد اوليه مستقيما توسط بافنده انجام می شود.يكی از معيار های مهم در كيفيت قالی پشم مصرفی آن است و طبعا تار های بلند و ظريف پشمی برای توليد پرز قالی مناسبتر می باشد.نخ های چله ی قالی های ارزان قيمت از چتايی انتخاب مي گردد.پرز هايي كه معمولا به صورت دستريس تهيه می گردد نسبت به خامه های توليدی كارخانجات پشم ريسی داراي امتيازاتی منجمله شفافيت رنگی است.امري كه ظهور آن در خامه های نامرغوب و پست ساليان درازی به طول می انجامد.صدور قالی های هندی بعداز جنگ جهانی دوم نيز از سر گرفته شد كه متاسفانه نسبت به قالی های قبلی كيفيت نازل تری داشت و دارای پرز زبر و خشن ، رنگ های خام و نخ های چتايی بود.در كارگاه های قالی بافی هندوستان عمدتا مردان مشغول بافت قالی می باشند و به ندرت می توان شاهد بافندگی زنان در كارگاه های قالی بافی بود.اغلب چهار تا شش كارگر روی يك نيمكت نشسته و طبق دستور خليفه (استاد راهنما) مشغول بافت قالی می شوند.تعدادی از قالی های هندی و چينی به صورت برجسته بافته می شوند بدين صورت كه افراد خبره و ماهر به وسيله ی قيچی های تيز و ظزيف شيار هايی در اطراف نقوش به وجود می آورند به طوری كه اين طرح ها برجسته به نظر می رسند. برجسته نمودن نقوش ممكن است در تمامی قسمت های قالی يا صرفا دربخش هايی از آن صورت گيرد.

ترجمه :عبدالله احراری

منبع :