تاریخچه فرش

طرح های گلدار هراتی

طرح های گلدار هراتی منسوب به شهر هرات است که در روزگاران پیشین در خراسان و امروزه در افغانستان قرار دارد .

 

بنابر نظر مورخین و کارشناسان هنر قالی بافی ، شهر هرات پایتخت دربار تیموریان اولین مرکز فرش های با طرح های گلدار در ایران بوده است .

حاشیه ی فرش های هراتی با طرح متمایز از طرح زمینه ی فرش طراحی شده که در آن غالبا نقش قوری چای و یا سماور در رونمایه ی اصلی و غالب طرح را تشکیل می دهد . طرح بیشتر فرش های گلدار تیپ هراتی ، فاقد اشکال پرنده و حیوان است در حالی که به ندرت در برخی از فرش های بافته شده در این سبک نقش پرنده و حیوان نیز دیده می شود از جمله یک جفت فرش معروف به نام امپراطور که هدیه ی پطر کبیر امپراطور روسیه به لئوپولد اول امپراطور اتریش بوده است . امروزه یک تخته از این فرش ها در موزه متروپولیتن نیویورک و دیگر در موزه ی وین نگهداری می شود . در زمینه قرمز این قالی ها نقش حیواناتی در ردیف های افقی و عمودی بافته شده است و در حد فاصل این نقش ها ، گل ها و برگ های پیچک دار دیده می شود . به نظر می رسد فرش های هراتی که دارای نقش حیوان هستند مربوط به اواخر قرن شانزدهم و اوایل قرن هفدهم باشند . که گاه بافت آنها تا قرن 18 میلادی نیز ادامه داشته است .

تاثیر طرح های هراتی با برگ های نیم دایره ای و حاشیه ی زیبا و اختصاصی آن در بافت های امروزی مراکز مختلف قالی بافی ایران از جمله آذربایجان ، کردستان ، همدان و استان های مرکزی ایران انکار ناپذیر است . امروزه در بسیاری از این مناطق و همچنین برخی از کشورهای اروپای شرقی و هندوستان و پاکستان فرش های زیبایی در این سبک بافته می شود .

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :