نواحی و مناطق قالی بافی

بررسي نقش اقتصادی فرش در روستای ملوند(فصل یک)

در اين مقاله سعی شده تا با مقايسه درآمد در بخشهای دامپروری، كشاورزی و ساير خدمات در روستای ملوند ( يكی از روستاهای اطراف شهرستان طبس ) با درآمد اين روستا از طريق فرشبافی به ارزيابی نقش اقتصادی فرش روستای ملوند و ميزان اشتغال‌زايی از اين طريق پرداخته شود. 

تا چه حد فرش بر اقتصاد اين روستا مؤثر بوده و از چه جايگاهی برخوردار می باشد.در ضمن تا حدودی نيز با روستای ملوند آشنا خواهيم شد.

در اينجا ابتدا به معرفی شهرستان طبس می پردازيم تا بتوانيم روستای ملوند را از نظر موقعيت جغرافيايی بهتر بشناسيم و بعد به معرفی خود روستا خواهيم پرداخت .
« شهرستان طبس با وسعتي معادل 55460 كيلومتر مربع وسيعترين شهرستان كشور می باشد كه حدود 43% از مساحت كل استان يزد را به خود اختصاص داده است. شهرستان طبس در دامنه غربی ارتفاعات كوه شتری در حاشيه كوير نمك قرار گرفته، كه از شمال به كوير نمك، شهرستان كاشمر از توابع خراسان و شهرستان شاهرود از توابع استان سمنان، از جنوب به كوير لوت و استان كرمان و از شرق به شهرستانهای بافق و اردكان از توابع استان يزد و نائين از توابع استان اصفهان محدود است.
(با توجه به نقشه) ارتفاع آن از سطح دريا 610 متر و از نظر تقسيمات كشوری دارای 2 شهر و 8 دهستان است، و همچنين از 2 بخش به نام مركزی شامل دهستانهای كوير ـ ديهوك ـ نخلستان ـ گلشن ـ پيرحاجات ـ وجوخواه و بخش دستگردان به مركزيت شهر عشق آباد شامل دهستانهای دستگردان و كوه يخاب می باشد» .
« آب و هوای اين ناحيه گرم و خشك كويری يعنی دارای روزهای خيلی گرم می باشد. البته در ارتفاعات هوا تعديل می گردد و در زمستان نيز دارای آب و هوايی سرد و خشك و شبها نسبتاً سرد است .
حداكثر مطلق درجه حرارت آن به 50+ و حداقل آن در دی ماه به 50ـ درجه سانتی گراد مي‌رسد.
اين شهرستان دارای 647 آبادی كه 218 روستای آن دارای سكنه و 429 آبادی خالی از سكنه مي‌باشد. براساس سر شماری كارگاهی جمعيت شهرستان 63973 نفر، كه 4/49 % در روستا و 1/50% در شهر سكونت دارند. 88% جمعيت روستايی اين شهرستان از آب شرب، 74% از راه و 5/94% از برق برخوردار هستند .با توجه به وسعت منطقه و تنوع اقليم محصولات متنوع زراعی و باغی همچون گندم، جو، پنبه، محصولات جاليزی، سبزيجات، زعفران، خرما، پسته و مركبات و محصولاتی پر توقع مانند برنج در اين شهرستان به عمل می آيد »
روستاي ملوند جزء بخش دستگردان به مركزيت عشق‌آباد می باشد، كه در جاي خود به معرفی آن خواهيم پرداخت. در اين روستا مشاغلی چون قاليبافی، آنقوزه چينی و دامپروري و كشاورزی جزء مشاغل اصلی اين روستا محسوب می شوند. كه آمار و ارقام دقيقی در مورد اين روستای كوچك وجود نداشته و بيشتر اين آمار به طور كلی در بخش دستگردان جمع آوری شده با اين حال سعی شده با تمام نقايصی كه امكان دارد وجود داشته باشد به صورت تقريبی به اعداد و ارقام صحيحی در مورد درآمدهای اين روستا از طريق مشاغلی كه گفته شد دست يابيم تا بتوانيم به يك نتيجه گيری درست برسيم. برای دستيابی اطلاعات به سازمانهايی همچون مديريت جهاد كشاورزی، اداره منابع طبيعی فرمانداری، اداره ارشاد اسلامی طبس و .... مراجعه كرده‌ايم و سفری به روستای ملوند را داشته و با اعضاء محترم شوراي اين روستا ديداری داشته‌ايم .


1ـ ميزان درآمد روستای ملوند از طريق كشاورزي، دامداری و قاليبافی ؟
2ـ كدام يك از اين بخشها ( كشاورزی، دامداری، قاليبافی ) تأثير بيشتری از لحاظ اقتصادی بر درآمد روستای ملوند دارند ؟

ارائه مقاله در رابطه با درس « اقتصاد در فرش » مي‌باشد

آشنايی بيشتر با بحث شتغال از طريق فرش دستباف در يكصد سال اخير در ميان روستائيان بويژه روستای ملوند می باشد .

تأثير اقتصادی قاليبافی بر روستای ملوند بيشتر از ساير بخشهای ديگر ( دامداری، كشاورزی و آنفوزه چينی ) مي‌باشد.

 پيشينه تاريخی
در اين زمينه هيچ گونه تحقيقی برای روستای ملوند انجام نگرفته است.
به طور كلی برای آشنايی بيشتر با بناهای تاريخی و باغهای طبس می توانيم به معرفی دو جلد كتابی كه در اين زمينه می باشد بپردازيم .
1ـ دانشدوست، يعقوب، طبس شهری كه بود، بناهای تاريخی طبس، سازمان ميراث فرهنگی كشور و انتشارات سروش، چاپ اول، تهران 1376.
2ـ دانشدوست ،يعقوب، طبس شهری كه بود، باغهای طبس، سازمان ميراث فرهنگی كشور و انتشارات سروش، چاپ اول، تهران 1369.
و همچنين كتاب ديگری نيز وجود دارد كه در فصلی به توصيف شهر طبس پرداخته است .
3ـ هدين، سون، كويرهای ايران، ترجمه: پرويز رجبی، چاپ: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.

تهیه کنندگان :فرهاد شهبازيان، امير سليماني، امين طلاقي، مريم شاطريان

منبع :