در حاشیه

مفاهیم آموزشی (8)

نقشمایه و نقوش حیوانیطیف گسترده ای از نقوش قالی های شرقی و بالاخص قالی ایرانی که بصورت واقعی یا استیلیزه شده از حیوانات پیرامون زندگی بافنده یا طراح گرفته شده ویا ریشه در آرزوها وافسانه ها داشته و دارد.


در گروهی از طرح ها و نقشه های شکارگاهی از نقشمایه های حیوانی بیشتر استفاده شده است. در برخی از دستبافته ها همانند قالی ترکمن ، بلوچ و... بدلیل اعتقادات مذهبی از نقشمایه های حیوانی بصورت استیلیزه شده و تجرید یافته استفاده می گردد.
از حیوانات اهلی همانند اسب ، بز ، سگ ،مرغ و خروس ، شتر و... بیشتر در نقشمایه های حیوانی استفاده می گردد.،از حیوانات وحشی همانند شیر و ببر نیز کاربرد ویژه ای در طرح ها و نقوش قالیهای عشایری دارد، همانند قالی ها و قالیچه های عشایری فارس که از شیر به عنوان نماد شجاعت و دلیری استفاده می گردد.
همچنین نگاره های مرغی اعم از رئال یا استیلیزه شده را میتوان در دستبافته های بسیاری اقوام دید، این نگاره که عمدتا نماد باران خواهی است بصورت تلفیقی با نقشمایه های گیاهی یا نباتی استفاده می شود . از نقشمایه های حیوانی کمتر در قالی ها و قالیچه های سجاده ای استفاده می شود که این موضوع نیز ریشه در اعتقادات مذهبی داشته و دارد.
عبدالله احراری

منبع :