نواحی و مناطق قالی بافی

اصالت فرش کردی در خواب قالی سنقر گم شده است

اصالت فرش کردی در هم‌صدایی دارهای قالی با سکوت و خواب قالی سنقر گم شده است.

ردپای خاطره را در لابه‌لای تار و پودی باید جست‌و‌جو کرد که دست‌هایی پینه بسته آرزوهایش را بر دار آن گره زده و سال‌های جوانی را به‌پای آن سپری کرده است.
این‌روزها سکوت دارهای قالی با مرگ نوازش چشم در بازی رنگ‌ها هم‌صدا شده و گره فراموشی را بر سرنوشت این هنر سحرآمیز در دیاری که روزگاری خاستگاه آن بوده زده است.
انگار اصالت فرش کردی در خواب قالی سنقر گم شده؛ هنری که کم کم از یاد می‌رود و اصالتی که در بستر بی‌رحم زمان جایش را به بی‌اصالت‌هایی از جنس کپی خواهد داد.
قالی‌بافی هنری روح‌نواز و روایت‌گر فرهنگ فولکلور دیاری است که در آن تار و پود نخ را بر چله دار می‌بافند؛ این یادگار روزگار کهن امروزه شمع وجودش در ناملایمت‌های برخی مسئولان بی‌هنر، کم‌فروغ شده است.
قالی امروز کارکرد اصلی خود را در زندگی حداقل ما ایرانی‌ها از دست داده و از آن به‌عنوان یک کالای لوکس استفاده می‌کنیم و در رقابتی نابرابر که گریبان‌گیر این صنعت شده، باید با همتاهای کپی خارجی و یا فرش‌های بی‌روح ماشینی رقابت کند.
قدر این میراث فرهنگ و تمدن را تنها آنانی می‌دانند که از آن محرومند و آن‌را به هر قیمتی تمنا می‌کنند؛ حال جای این سوال باقی است که حامیان فرهنگ و صنایع دستی استان کرمانشاه برای زنده نگه‌داشتن شعله‌های کم‌فروغ این هنر زیبا چه کرده‌اند؟
*سفارش طرح‌ به بافندگان موجب دوری از طرح‌های اصیل می‌شود
معاون صنایع دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس اظهار کرد: یک دست بودن آب و هوای شهرستان سنقر و جنبه‌های مختلف موجب شده که این شهرستان در زمینه فرش دست‌باف از یک شهرت خاص و قالی آن نیز از یک مرغوبیت خوبی برخوردار باشد.
نصرت‌الله سپهر بیان داشت: روحیات و خلق و خوی مردمان این دیار موجب ایجاد طرح‌های زیبایی شده و نقشه و طرح قالی سنقر که برگرفته از محیط و مکتب استاد و شاگردی است، آن را ویژه، خاص و اصیل کرده است.
وی بازوبندی، سیخ کبابی، دوگل اکبر آباد، دوگل، سیدعبدالله، حسین‌آباد و... را از طرح‌های فرش سنقر برشمرد و افزود: این نقوش باعث شده فرش سنقر دارای یک شناسنامه خاص باشد.
معاون صنایع دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه بیان داشت: این‌ها همه یک هارمونی خاصی را تشکیل داده در کنار آن توجه به مواد اولیه مرغوب در کیفیت این بافتنی سنتی موثر بوده به علاوه اینکه نوع گره مشتمل بر گره فارسی و ترکی دوام آن را بیشتر کرده است.
سپهر با بیان اینکه فرش سنقر را از جنبه‌های مختلف نقش و طرح و رنگ می‌توان مورد بررسی قرار داد، گفت: امروزه نوع طرح و نقوش و رنگ تغییر کرده است.
وی تنوع‌طلبی مردم در زمینه رنگ‌های متناسب با دکوراسیون داخلی آپارتمان‌ها را یکی از دلایل عدم رونق فرش کردی عنوان کرد و ادامه داد: مشتریان آپارتمان‌نشینی قالی بیشتر از توریست‌ها است و توریست به‌دنبال طرح و رنگ‌هایی است که خاص و تک هستند، اما مردم به‌دنبال طرح‌های عام هستند.
معاون صنایع دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه یادآور شد: صادرکنندگان عمده طرح‌ها و نقوش خاصی را سفارش می‌دهند و بافندگان هم صرفا آن‌ها را می‌بافند.
وی با تصریح اینکه این طرح‌ها شاید برخلاف میل باطنی و ذوق و رغبت بافنده باشد، بیان داشت: صادر کنندگان به‌دنبال جذب مشتری و بازار هستند.
سپهر سفارش‌های این چنینی را موجب عدم رغبت و پایبندی به طرح‌های اصیل کردی دانست و گفت: سازمان صنعت، معدن و تجارت موظف به ارائه راهکار برای نجات فرش دست‌باف سنقر است.
وی تشویق و ترغیب تولیدکنندگان فرش دست‌باف، ایجاد بازارهای فروش داخلی و خارجی، پایین آوردن قیمت تمام شده، استفاده از نقش و نگارهای مردم‌پسند، عدم استفاده از مواد اولیه نامرغوب، استفاده از رسانه‌ها برای حمایت از این صنعت و ایجاد موزه‌های فرش را از این راهکارها عنوان کرد.
این مسئول یادآور شد: توجه به خواسته و سلیقه مشتری هم مهم است، اما در کنار جنبه اقتصادی و بازار باید به اصالت طرح و نقشه‌ها نیز توجه شود.
به گفته وی، توریست‌ها به‌دنبال طرح‌های اورجینال با رنگ‌های زیبا هستند صادرکنندگان طرح‌های خاصی به بافندگان سفارش می‌دهند که ممکن است این طرح هیچ همخوانی با ذوق و روحیه بافنده نداشته باشد.
*بیمه 14 هزار قالی‌باف در کرمانشاه
مدیرکل تأمین اجتماعی استان کرمانشاه در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس گفت: 14 هزار قالی‌باف در سطح استان کرمانشاه در حال حاضر زیر پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار دارند.
کیومرث فلاحی با بیان اینکه دولت از محل درآمدهای ناشی از هدف‌مندی تنها به 7 هزار نفر از این افراد یارانه پرداخت کرده است، گفت: قطعاً تمامی این 14 هزار نفر به قالی‌بافی اشتغال ندارند.
وی تأکید کرد: به‌دنبال شناسایی شاغلان واقعی حرفه قالی‌بافی در سطح استان هستیم و پس از تشخیص عدم اشتغال بیمه‌شده‌ها به این حرفه، بیمه آنان را قطع خواهیم کرد.
فلاحی با اشاره به آمار بالای متقاضیان بیمه قالی‌بافی در استان کرمانشاه، گفت: هیچ منعی برای ثبت‌نام از قالی‌بافان واقعی در خصوص زیر پوشش بیمه قرار گرفتن نداریم و در حال حاضر نیز تعداد زیادی از افراد در صف هستند.
وی در خصوص سهم بیمه پرداختی توسط قالی‌بافان نیز بیان داشت: هفت درصد حق بیمه توسط بیمه‌شده و مابقی توسط دولت از محل هدف‌مندی یارانه‌ها پرداخت می‌شود.
مدیرکل تأمین اجتماعی استان کرمانشاه داشتن گواهی قالی‌بافی از سازمان فنی و حرفه‌ای و نیز معرفی اتحادیه فرش و کمیته نظارت بازرگانی را برای متقاضیان بیمه قالی‌بافی ضروری دانست.
فلاحی شناسایی قالی‌بافان واقعی را مشکل عنوان کرد و افزود: اکیپ مشترک تأمین اجتماعی و اتحادیه فرش برای رسیدگی به این امر بازرسی‌های مشترکی را انجام می‌دهند.
*تولید فرش دست‌باف گامی در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی
یک تولیدکننده فرش دست‌باف نیز در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در کرمانشاه اظهار کرد: زنان بسیاری در کرمانشاه وجود دارند که با عشق و علاقه در حال تولید فرش‌های دست‌باف نفیس و ارزشمند هستند.
کابل نظری با تاکید بر اینکه زنان کرمانشاهی دارای هنر و استعداد زیادی در این عرصه هستند، بیان داشت: فرش دست‌باف ایرانی در تمام دنیا شناخته شده است.
به گفته نظری، تولید فرش دست‌باف اقدام مهمی در راستای تحقق سیاست‌های اقتصاد مقاومتی مد نظر مقام معظم رهبری به‌شمار می‌رود.
این تولیدکننده فرش دستباف در کرمانشاه ادامه داد: مسئولان مربوطه با فراهم آوردن زمینه صادرات گسترده فرش دست‌باف و رایزنی با تجار و خریداران خارج از کشور، می‌توانند موجب رونق این بخش شوند.
این قالی‌باف کرمانشاهی موضوع بیمه افراد قالی‌باف را بسیار مهم عنوان کرد و گفت: قطع شدن بیمه قالی‌بافان قطعا در ادامه کار آنان تاثیر منفی می‌گذارد و مسئولان باید تلاش کنند از این اتفاق جلوگیری شود.
مدیر کارگاه قالی‌بافی نقش زرین بازدید از نمایشگاه‌های خارجی را موجب دیده شدن آثار و تولیدات هنرمندان ایرانی در بازارهای جهانی بیان کرد و افزود: قطعا شرکت در این نمایشگاه‌ها در برقراری ارتباط فعالان این عرصه با خریداران خارجی اثرگذار خواهد بود.
*قیمت‌های بالا مانع رونق بازار فرش دست‌باف
یک فروشنده فرش دست‌باف کرمانشاهی به خبرنگار فارس گفت: مردم دیگر تمایل چندانی برای خرید فرش دست‌باف ندارند و فرش‌های ماشینی را به‌دلیل قیمت‌های پایین‌تر انتخاب می‌کنند.
محمد سلیمی با اشاره به پایین بودن تقاضا برای فرش دست‌باف در استان کرمانشاه، افزود: با این وجود بافندگان نیز تمایل چندانی برای بافتن قالی ندارند.
وی نبود بازار خارجی برای فروش محصولات بافندگان فرش دست‌باف را یکی دیگر از مشکلات این صنف عنوان کرد و افزود: نسل جوان علاقه آن‌‌چنانی به بافت قالی ندارند و اگر هم باشد، کارهای امروز خلاقیت کارهای گذشته را ندارد.
براساس گزارش فارس، شاید در هیاهوی فراموشی عصر ماشینی روزی برسد که با چشم‌هایی نگران شاهد هویت از دست رفته در دارهای قالی باشیم و یا در تمنای آن به هر قیمتی بمانیم.

خبرگزاری فارس

منبع :