نواحی و مناطق قالی بافی

ويژگی های كلی فرش شرقی و حدود جغرافيايی(فصل چهل ونهم)

فرش ترکمن (بشیر) قالی‌های بشیر نزدیک رود خانهٔ آمودریا در اطراف شهر بشیر تولید می‌گردد. اگر چه حالت کلی آن شبیه دیگر فرش‌های ترکمن است اما نفوذ الگو‌های خارجی را نیز می‌توان در فرش بشیر دید.

ساختار قالی بشیر از پشم است و گا‌ها از موی بز نیز استفاده می‌شود. بافت آن با گره سنه و رنگ مسلط آن قرمز و به ندرت آبی و سبز است. طرح دسته ابری در غالب قالی‌های بشیر دیده می‌شود. حاشیهٔ اصلی قالی‌های بشیر دارای تصاویر ستارگان، گل و برگ می‌باشد که رنگ مسلط آن خرمایی است. زرد خالصی را که در برخی قسمت‌های زمینهٔ جوال می‌بینید بسیار ثمربخش است. بخش جلویی جوال دارای بافت گره‌ای و بخش پشتی آن گلیم بافت می‌باشد. این جوال در داخل خیمه و در مسافرت کاربرد دارد. سایر قبایل همچون ترکمن‌ها و افغان‌ها نیز جوال می‌بافند.
در میان قالی‌های شرق دستبافته‌های منطقهٔ قفقاز از قدیم الایام ارزش و اعتبار خاصی داشته است. کیفیت خوب پشم،استفاده از رنگ‌های روشن و زنده و اسلوب هاب صحیح بافت از دیر باز کلکسیونر‌ها را به سوی این منسوجات جذب می‌کرده است. قفقاز منطقه‌ای کوهستانی در جنوب روسیه است که با ایران و ترکیه مرز مشترک دارد. در حدود ۳۵۰ قبیله در قفقاز وجود دارد و مردم با نود زبان و لهجهٔ گوناگون صحبت می‌کنند و در طول تاریخ صحنهٔ تاخت و تاز مغولان تاتار، سپاهیان تیمور لنگ، پادشاهان صفوی و ترک‌های آتامان بوده است. در قرن یازدهم قسمت‌های شرقی قفقاز میانی به صورت یکی از استان‌های ایرانی در آمد. قالی‌های این منطقه غالبا توسط زنان بافته می‌شود و دختران در سنین کودکی با اسلوب و طرح‌های این هنر توسط مادران خود آشنا می‌شوند.

ترجمه:عبدالله احراری

منبع :