نواحی و مناطق قالی بافی

گبه‌های فارس آیینه ای از تاریخ، تمدن و فرهنگ ایرانی

 گبه، زیراندازی از خانواده فرش با پرزهای بلند، رنگهای طبیعی و طرح و نقش هایی است که مردان و زنان ایرانی با گره زدن آن زمین را به آسمان پیوند می زنند.

مسئول آموزش، توسعه و ترویج معاونت صنایع دستی فارس گفت: گبه که همچون فرش از تار و پود و خامه تشکیل شده چون در گذشته‌های دور یک زیرانداز خود مصرف عشایری بوده تابع هیچ قید و بندی در طرح و نقش خود نبوده و دختران و زنان بافنده عشایر آنچه که خود دوست داشتند بر این زیرانداز نرم خلق می کردند.

ارژنگ ربیعی ادامه داد:طرح ها و نقوش گبه همگی به صورت ذهنی بافت هستند و فقط با یاری گرفتن تخیلات بافنده از طبیعت و زندگی اطراف خود است.

هر چند امروزه طرح‌ها و نقش‌های بسیاری در گبه ها رایج شده اند اما طرح‌های اصیلی که در گذشته در این بافت زیبا ایجاد می شدند: شیر، لچک ترنج، حیوانات، درخت، شتر، چوپان و دختران عشایر و غیره بوده است.

وی افزود: خواب ( پرزهای ) گبه بلند است به طوری که بلندی پرزهای گبه برخی مواقع تا 2 و نیم سانتیمتر هم می رسد.

مسئول آموزش، توسعه و ترویج معاونت صنایع دستی فارس بیان کرد: برخلاف قالی که پس از هر رج بافت یک پود زیر و یک پود رو عبور می دهند، در بافت گبه و پس از هر رج بافت تعداد پودها می ‌توانند بیش از دو پود هم باشند و همین تعداد زیاد پودها که سبب ایجاد فاصله بین هر رج بافت می شود به گبه یک لختی خاص می دهد.

ارژنگ ربیعی افزود: مهمترین مناطق تولید گبه در ایران استان‌های فارس، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر و چهارمحال و بختیاری هستند و در بین این 4 استان، استان فارس بیشترین سهم را در تولید، کیفیت و صادرات گبه دارد.

وی از ویژگیهای گبه فارس را طرح‌ها و نقش‌های ذهنی بافت، تبعیت نکردن از قواعد خاص و قرینگی‌ها در ایجاد نقوش، استفاده از رنگرزی گیاهی – سنتی، ترکیب بندی رنگ ها و استفاده از رنگ‌های شاد و زیبا و برخی مواقع تنها با استفاده از رنگ طبیعی پشم‌ها ( پشم‌های خود رنگ )، نرمی و لطافت خاص آن و استفاده از خامه‌های دست ریس دانست.

این مسئول با بیان اینکه تولیدات گبه، فرش و گلیم تاثیرگذار از بازارهای داخل و خارج است ادامه داد: بازارهای داخل متکی به وضعیت اقتصادی مردم و بازارهای خارج به وضعیت بین المللی کشورها بستگی دارد.

مسئول آموزش، توسعه و ترویج معاونت صنایع دستی فارس با اشاره به اینکه کسانی که به گبه بافی اشتغال دارند در بافت گلیم و فرش نیز تبحر دارند افزود: بیش از 200 هزار نفر در استان فارس به این کار مشغول هستند.

ارژنگ ربیعی گفت: بافت گبه بیشتر در مناطق عشایرنشین فارس و شهرستان‌های فیروزآباد، کازرون، نورآبادممسنی، شیراز، آباده و مرودشت رایج است.

وی با بیان اینکه گبه فارس علاوه بر ارسال به سایر نقاط کشور به خارج از کشور نیز صادر می شود ادامه داد: کشورهای آلمان، ایتالیا، اسپانیا، کشورهای آسیای شرقی ( از جمله ژاپن )، ترکیه و به طور کلی بیشتر کشورهایی که به نوعی مرکزیت تجارت زیراندازها را دارند از مشتریان اصلی گبه های فارس هستند.

این مسئول افزود: حجم صادرات فارس به خارج از کشور 150 هزار متر مربع بوده است به طوری که می توان گفت: یک پنجم صادرات ایران از فارس بوده است.

باشگاه خبرنگاران شیراز

منبع :