موزه های فرش

قالی افشان شاه عباسی گلابتون دار در موزه آستان قدس

موزه تخصصی فرش آستان قدس رضوی با فضای نمایشی افزون بر ۶ هزار و ۵۰۰ متر مربع و گنجینه منحصر به فردی بالغ بر۶۵۰ تخته از فرش ها، قالی ها و دستبافت های ایرانی از دوره صفویه تا عصرحاضر، به عنوان بزرگترین موزه تخصصی فرش خاورمیانه مورد استقبال و توجه دوستداران هنر ایرانی قرار دارد.

 معاونت امور موزه های سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی،با اعلام این خبر گفت: از مجموع ۶۵۰ تخته فرش نفیس، در حال حاضر تعداد ۱۰۳ تخته قالي و قاليچه كه از نفيس ترين شاهكارهاي هنري به شمار مي روند و قدمتشان از دوره صفویه تا دوره معاصر است، در اين موزه تخصصی و كم نظير در معرض ديد علاقه مندان قرار گرفته است.

دکتر علی سوزنچی کاشانی تصریح کرد: «این موزه شامل مجموعه ای غنی از قالی های نفیسی است که طی دوره های مختلف تاریخی، توسط دوستداران و عاشقان امام رضا(ع) وقف یا اهداء شده و يا توسط آستان قدس رضوی برای استفاده در حرم مطهر خریداری شده است. بسیاری از این فرش ها علاوه بر ارزش تاریخی و هنری، دارای ارزش های کاربردی بوده و به عنوان کف پوش، سجاده، ضریح پوش، پرده و ... در دوره های مختلف در حرم مطهر مورد استفاده قرار می گرفتند».

وی با بیان اینکه این موزه از بهترین سیستم نمایش فرش استفاده می کند، ادامه داد: «شیوۀ نمایش قالی ها در این موزه به دو روش کلی عمودی و افقی است که در نوع نمایش افقی از سکوهایی با شیب بسیار کم و در نوع نمایش عمودی از روش نصب نوارهای ولکرو که بهترین و مناسب ترین سیستم نمایش فرش و منسوجات به شکل عمودی بوده، استفاده شده است».

وی فضای کارگاهی این موزه را از نقاط شاخص آن دانست و افزود: «فضای کارگاهی درنظرگرفته شده در این موزه که از نقاط شاخص آن به شمار می رود، شامل بخش های حفاظت و مرمت، قرنطینه،آفت زدایی و مخزن است».

سوزنچی با بیان اینکه هر طبقه این موزه، مختص به منطقه و دوره زمانی مشخص است، گفت: «در طبقه همکف، قالی های بافت مناطق مرکز و شرق کشور و هم چنین قالی های پرده ای نگهداری می شود. طبقه اول این موزه به قالی های بافت مناطق غرب و شمال غرب کشور و نیز قالیچه های بافت ایلات و عشایر کشور اختصاص دارد. طبقه منهای یک نیز به نمایش قالی های دوره صفوی و قالی های بزرگ مشهد و قالی هایی از کرمان و کاشان می پردازد».

معاونت امور موزه های آستان قدس رضوی در ادامه این مطلب، بیان کرد: «در انتخاب و چیدمان فرش ها سعی بر این بوده که برای هریک از مراکز مهم قالی بافی کشور، فضایی اختصاصی در نظر گرفته شود تا ضمن ملموس بودن ویژگی های فرش بافی این مناطق، به معرفی سابقه فرش بافی آن ها نیز پرداخته شود».

سوزنچی در پایان به چند نمونه از شاخص ترین قالی های این موزه اشاره کرد و گفت: «فرش هایی از ادوار مختلف تاریخی در این موزه نگهداری می شود که از جمله آن قالی افشان بندی و قالی افشان شاه عباسی گلابتون دار مربوط به دوره صفویه بوده و قالی چهار فصل، قالی پرده ای گلدانی، قالی بته سراسری و قالیچه محرابی درختی (درخت طوبی) متعلق به دوره قاجار است. هم چنین، قالی محرابی تصویری «هفت شهر عشق» که به اعتقاد اکثر کارشناسان، نفیس ترین قالی بافته شده در دوره معاصر است، از جمله قالی های نفیسی است که در این موزه نگهداری می شود».

لیزنا

منبع :