نواحی و مناطق قالی بافی

معرفی قالیچه رواسبی( بخش اول)

معرفی قالیچه رواسبی اهدایی ستاداجرایی فرامین امام خمینی ره


نیاز بشر در طی قرن‌ها ی متمادی، همیشه موجب ابداعات گوناگون و باعث اکثر اختراعات بوده وهست.انسان متاثر ازمحیط اطراف خود‌گاه به منظور رفع نیاز مادی و‌گاه معنوی دست به ابداعات گوناگون زده که در برخی به صورت مقطعی و فصلی رفع نیاز کرده و در برخی دیگر تداوم یافته و پیوسته با تاثیر عوامل جانبی دچار تغییر و تحول شده ودربرخی موارد حس زیبایی دوستی و قریحه انسان‌ها درآن دخالت کرده و ابداع ساده اولیه را به مرورزمان تبدیل به اثری هنری و یا صنعت کرده است.
فرش ایران زیباست و این زیبایی را مدیون ذهن و افکار و دستهای خلاق طراحان، نقاشان، ریسندگان، رنگرزان و بافندگان می‌باشد آنان که با تحمل سختی‌ها و ناملایمات، هنر این مرزو وبوم را با تمام وجود وسرشار از عشق خود پاسداری و لحظه‌ای آرام نگرفته و هرکدام سینه به سینه رمزوراز این هنر را انتقال داده‌اند و دنیایی متمدن امروزی را در هر نقطه از جهان وادار به تحسین و تمجید کرده‌اند.
نقش و رنگ قالی ایران هر بیننده‌ای را بی‌اختیار در جای خود می‌خکوب می‌کند و حس زیبای‌شناسی و کنجکاوی را بر می‌انگیزد و او را دقیقه‌ها و ساعت‌ها به تفکر وا می‌دارد.
هر شیئی که باستان‌شناسان از دل خاک‌های این سرزمین بیرون کشیده‌اند، علاوه بر کاربردشان در زندگی روزمره مردم آن زمان، ‌ پر از ریزه‌کاری و هنرنمایی است. ایرانیان قدیم از تزئین کوچک‌ترین ابزار و اثاث زندگی به آسانی نمی‌گذشتند و برای زیباجلوه دادنش تلاش بسیارمی کردند. امروز عشایر شاید تنها حامیان هنرکاربردی ایرانیان باشند. آن‌ها با کمترین امکانات ودردل طبیعت، با الهام واستفاده از قابلیت‌های اشیاء، بافته‌های متنوعی خلق کرده‌اند که از طرفی نیازهای روزمره‌شان را برطرف می‌کند و از طرف دیگر هر کدام آثار منحصر به فرد هنری‌اند؛ آثاری که مشهور‌ترین موزه‌های دنیا از آن‌ها نگهداری می‌کنند و با قیمت‌های نجومی بین افرادجابه‌جا می‌شوند. بافته‌های عشایر را عمدتا زنانشان می‌بافند وبه دلیل این‌که عشایر دائما درحال کوچ‌کردن و ییلاق و قشلاق هستند، بافته‌ها طوری طراحی وساخته می‌شوند که به راحتی با اسب و ش‌تر قابل حمل باشند. خودکفایی عشایر، خودش را در بافته‌های آن‌ها هم نشان می‌دهد. پشم بافته‌ها از گوسفندان و دام‌ها و رنگ‌های آن‌ها هم از گیاهان خودرو یا سایر منابع گیاهی تهیه می‌شود. دارهای قالی عشایری به جای‌ اینکه عمودی باشد، افقی است تا راحت بتوان آن را حمل کرد. ممکن است بخشی از کار در ییلاق انجام شود و بخش دیگر، پس از حمل دار نیمه‌کاره، در قشلاق کامل شود. جل، پلاس، مال‌بند، خوابگاه یا مفرش، خورجین و نمکدان از نمونه‌های بافته‌های عشایری‌اند. بدون اسب و ش‌تر، کار عشایر لنگ است و بخشی از بافته‌های عشایر به این حیوانات ربط پیدا می‌کند. هنگام کوچ انگار یک خانه کامل با همه وسایلش سواربر این حیوانات حرکت می‌کند. جل‌‌ همان روانداز اسب است که عموما در مراسم خاص روی اسب می‌اندازند. به‌خصوص در مراسم عروسی برای بردن عروس، به منظورتزیین حیوان ازآن استفاده می‌نمودند. معمولا اسم جل را کنار پلاس شنیده‌ایم. پلاس هم یک بافته سوزن‌دوزی است که در خراسان متداول بوده و برای خودش یک نمونه منحصر به‌فرد از بافته‌ای عشایری است. جزءبه‌جزء تزئینات عشایری، کاروان کوچ را تبدیل به یک موزه هنری سیار می‌کند تنوع فراوانی از انواع رواسبی ‌ها وخورجین‌ها در سراسرمناطق ایران به چشم می‌خورد.

منبع :