موزه های فرش

معرفی ضريح پوش - شیروانی پوش گنجینه فرش ومنسوجات آستان ‏قدس رضوی( بخش دوم)

کتیبه های ضریح پوش دارای چند ردیف می‌باشد که حاشیه بزرگ آن دارای گل‌ها و برگ‌های زیبای ختایی که به صورت گلهای پنج پر و هشت پر و گلهای پروانه‌ای و گل‌های لوتوس به صورت زیبایی مزین کننده این دوره پوش می‌باشدواین دوره پوش که به عرض ۷۰ و طول ۱۴۵۰ سانتی متر است.

شامل ۱۲ کتیبه مستطیلی شکل که دارای احادیث و سوره‌های فاتحه، قدر، کافرون،اخلاص، فلق و نا‌س وبین این کتیبه‌ها به وسیله نوارهای زنجیره وار از هم متمایز شده است.


کتیبه اول حدیثی از حضرت رسول اکرم صلی لله و علیه و اله نوشته شده است

کتیبه دوم ترجمه این حدیث می‌باشد.

 کتیبه سوم حدیثی از حضرت امیرالمومنین علیه السلام است


کتیبه چهارم ترجمه فارسی است

کتیبه پنجم حدیثی از حضرت رضاعلیه السلام

کتیبه ششم ترجمه حدیث


کتیبه هفتم سوره حمد

در بالای این کتیبه هاآیه الکرسی دور تا دور آن نوشته شده است.
ضریح: خانه چوبین و مشبک یا از جنس مس و نقره و جز آنکه بر سر قبر امامی یا امام زاده‌ای سازند. ۱۳۷۳ دهخدا صفحه ۱۳۳۷۷
ماهوت: یک نوع پارچه پشمینه کلفت پرزدار نفیس. قسمتی پارچه پرزدار ضخیم که از آن لباس و پرده و غیره دوزند. ۱۳۷۳ دهخدا صفحه ۱۷۶۹۷
رشتی دوزی- قلاب دوزی:
یکی از رودوزیهای سنتی ایران رشتی دوزی یا قلاب دوزی نام دارد. رشتی دوزی یکی از دوختهای زیبای ایرانی است که به وسیله قلاب روی پارچه ماهوت با نخ‌های ابریشمی الوان نقوش زیبا را می‌دوزند. و یکی از قدیمی‌ترین انواع رودوزیهای ایرانی که سابقهٔ قدمت آن به سالهای ۵۵۰تا۳۳۰ پیش ازمیلادمی رسد قلابدوزی است بعضی از این پارچه‌های باقی مانده زینت بخش موزه‌ها گردیده است در موزه آرمیتاژ لنینگراد یک قطعه پارچه قلابدوزی که ازدوره ساسانیان می‌باشد موجوداست و در دوره صفویه، افشاریه، زندیه وقاجاریه این هنربه منتها درجه شکوفایی خود رسید و هنرمندان این رشته به خلق آثارمتعددی از خود پرداختند که هر کدام چشم بیننده را به حیرت و تحسین وا می‌دارد. که طی آن زمینه پارچه بوسیله نخ‌های الوان ابریشمی به گونه ایی بسیار زیبا تزیین می‌شود.
پارچه‌های مورد نیاز در قلابدوزی ماهوت مرغوب به رنگهای تیره مانند مشکی، آبی سیر، زرشکی، قرمز، قهوه‌ای و نخ ابریشم تابیده در رنگهای متنوع می‌باشد. در هر قطعه قلابدوزی شده وحدت و هماهنگی میان نقوش، رنگبندی، جنس پارچه، مرغوبیت نخ ابریشم و ثبات رنگ آن و تکنیک دوخت سبب زیبایی کارمی شود.
قلابدوزی به سه دسته تقسیم می‌شود:
قلابدوزی ساده، بر جسته و معرق که نوع معرق آن زیبا‌تر و پر کار‌تر از بقیه بوده و هنرمند قطعات ماهوت رنگی را بر زمینه کار نشانده و به کمک قلاب دور آن را به پارچه اصلی قلاب دوزی و متصل می‌نمایند. و انواع دوخت‌های که در قلابدوزی مورد استفاده است. زنجیره دوزی ساده، زنجیره جادویی، زنجیره دوزی بابست، زنجیره ضخیم، زنجیره رومی، زنجیره دوبل.
زیبا‌ترین آثار قلابدوزی مربوط به استان مازندران وگیلان می‌باشد. رشتی دوزی در استان گیلان جایگاه ویژه‌ای داشته و سبب شهرتی که این دوخت در رشت داشته رشتی دوزی نیز نامیده شده است.
 عذرایوسفی

منبع :