مواد و مصالح

نگاهی به اولین استانداردهای فرش ونساجی (بخش دهم)

ویژگیهای نخ پنبه‌ای مورد مصرف در تار فرش دستباف

هدف از تدوین این استاندارد تعیین ویژگیهای لازم برای نخهای صددرصد پنبه‏ای مورد مصرف در تار فرش دستباف می‌‏باشد.
۲ ـ دامنه کاربرد
۲-۱- این استاندارد شامل نخهائی می‌‏گردد که از صددرصد پنبه تشکیل یافته و در سیستم ریسندگی پنبه‏ای ۱ تهیه شده باشد.
۲-۲- این استاندارد در مورد نخهائی که بر روی بوبین و یا به صورت کلاف پیچیده و آماده برای مصرف است، قابل اجراء می‌‏باشد.
۳ ـ واژه‏‌ها
۳-۱- پارتی به محموله‏ای از کالا گفته می‌‏شود که همجنس، همنوع، همتاب بوده و دارای نمره نخ مشابه باشد.
(دارای خواص فیزیکی و شیمیائی مشابه باشد)
۳-۲- نمره نخ انگلیسی (Ne) ـ نشان دهنده نمره نخ در سیستم غیرمستقیم بوده و بیان کننده تعداد هنک ۲ هادریک پوند ۳ نخ می‌‏باشد.
۳-۳- نمره نخ متریک (Nm) ـ نشان دهنده نمره نخ در سیستم غیرمستقیم بوده و عبارتست از طولی از نخ بر حسب متر که وزن آن یک گرم باشد.
۳-۴- تکس ۴ ـ نشان دهنده نمره نخ در سیستم مستقیم بوده و بیان کننده وزن هزار متر نخ بر حسب گرم می‌‏باشد. (دسی تکس تکس می‌‏باشد)
۳-۵- رطوبت بازیافتی استاندارد ۵ ـ عبارت از مقدار رطوبت بازیافتی است که نخ در شرایط استاندارد (طبق استاندارد شماره ۹۴۸ ایران) دارا می‌‏باشد.
۴ ـ ویژگی‌ها
۴-۱- نمره نخ
۴-۱-۱- نمره نخ تار (چله) فرش دستباف طبق جدول شماره (۱) پیشنهاد می‌‏گردد.
۴-۱-۲- نخ تار فرش دستباف باید حداقل شش لا بوده و نمره آن نباید ضخیم‏‌تر از ۱۰ (نمره انگلیسی نخ) باشد.
۴-۱-۳- نمره نخ بوبین یا کلاف هر پارتی باید مطابق مقدار اظهار شده بر روی بر چسب آنکه متعلق بکارخانه تولید کننده است باشد، ولی حد رواداری آن ±%۵ می‌‏باشد. (روش آزمون طبق استاندارد شماره ۲۸ ایران می‌‏باشد)

۴-۲- تاب نخ
۴-۲-۱- ضریب تاب نخ یک لا طبق جدول شماره ۲ پیشنهاد می‌‏گردد.
۴-۲-۲- تاب در متر نخ ـ تعداد تاب در متر نخ یک لا و چند لا و جهت آن‌ها طبق پیشنهاد و توافق خریدار و فروشنده تعیین می‌‏گردد. ولی میانگین تاب در متر نخ آزمون شده نباید از ±۵ درصد تاب در متر نخ اظهار شده تجاوز کند. (روش آزمون طبق استاندارد شماره ۳۲ ایران می‌‏باشد.)

۴-۳- مقاومت نخ تا حد پارگی
۴-۳-۱- حداقل مقدار مقاومت نخ تا حد پارگی برای نخ یک لا ۱۳ گرم بر تکس می‌‏باشد.
۴-۳-۲- ضریب تغییرات مقاومت نخ تا حد پارگی برای نخ یک لا حداکثر ۱۱ درصد می‌‏باشد.
۴-۳-۳- حداقل مقدار مقاومت نخ تا حد پارگی برای نخ چند لا ردیف ۱ و ۲ جدول شماره ۱، ۱۵ گرم بر تکس و برای نخ چند لا ردیف ۳ این جدول ۱۶ گرم بر تکس می‌‏باشد.
۴-۳-۴- ضریب تغییرات مقاومت نخ تا حد پارگی برای نخ چند لا حداکثر ۵ درصد می‌‏باشد.
(روش آزمون طبق استاندارد شماره ۲۹ ایران می‌‏باشد).

وو.ئ
۴-۴- افزایش نسبی طول نخ تا حد پارگی
۴-۴-۱- درصد افزایش نسبی طول نخ تا حد پارگی برای نخ یک لا حداکثر ۶ درصد می‌‏باشد.
۴-۴-۲- درصد افزایش نسبی طول نخ تا حد پارگی برای نخ چند لا حداکثر ۹/۵ درصد می‌‏باشد.
(روش آزمون طبق استاندارد شماره ۲۹ ایران می‌‏باشد)
۴-۵- رطوبت مجاز ـ درصد رطوبت مجاز نخ طبق استاندارد شماره ۳۰ ایران تعیین و مشخص می‌‏گردد.
۴-۶- گره
۴-۶-۱- حداکثر تعداد گره قابل قبول در هر کیلوگرم نخ به طور متوسط برای نخهای بند ۳ جدول شماره یک، ۳ عدد و برای نخهای بند ۱ و ۲ جدول شماره یک ۵ عدد می‌‏باشد.
۴-۱-۲- ضخامت گره نباید از سه برابر قطر نخ بیشتر باشد.
۴-۶-۳- درازای دم گره‏‌ها در حالت آزاد نباید از ۵ میلی‏م‌تر تجاوز کند.
۴-۷- عیوب غیرمجاز ـ بوبین یا کلافهای نخ در موقع بازرسی و آزمونهای چشمی باید عاری از عیوبی بشرح زیر باشند، ولی حد رواداری آن‌ها طبق جدول شماره (۳) می‌‏باشد.
۴-۷-۱- پارگی نخ در لابلای بوبین و کلاف بدون اینکه گره خورده باشد.
۴-۷-۲- پارگی لای نخ
۴-۷-۳- سست بودن گره
۴-۷-۴- فشردگی ـ شکستگی و خراشیدگی بوبین
۴-۷-۵- پیچش نامنظم و ریزش نخ (تل شدن)
۴-۷-۶- اختلاف وزن نخ بسته‏بندی شده در هر پارتی با توجه به بند (۵-۱-۳)
۵ ـ بسته‏بندی
۵-۱- بسته‏بندی نخ
۵-۱-۱- نخ باید سالم و تمیز به صورت بوبین و یا کلاف به بازار عرضه شود.
۵-۱-۲- تمام بوبین‏‌ها یا کلافهای یک پارتی باید یک شکل و یک اندازه باشند.
۵-۱-۳- وزن ناخالص بوبین‏‌ها و همچنین وزن کلاف‏های نخ در هر پارتی باید یکسان بوده ولی حد رواداری آن‌ها نسبت به میانگین نباید از ±۱۰ درصد تجاوز کند. (در هر حال وزن کل محموله باید مطابق قرارداد باشد).
۵-۱-۴- نخهای بسته‏بندی شده باید در کیسه‏های پلی‏اتیلن یا سلوفون بی‏رنگ و سالم بسته‏بندی شوند.
۵-۱-۵- ابتدا و انتهای نخ هر بسته باید مهار شده باشد.
۵-۲- بسته‏بندی در کارتن
۵-۲-۱- بسته‏ های نخ باید در کارتن‏هایی از نوع مقوای فشنگی مقاوم بسته‏بندی شوند. و تمام کارتنهای موجود در یک پارتی کالا باید هم شکل و یک اندازه باشند و در کارتن‌ها را پس از قرار دادن کالا در آن‌ها باید توسط نوار چسب کاغذی بنحوی چسبانیده که علاوه بر پوشاندن تمام طول درز روی کارتن از طرفین نیز حداقل ۱۰ سانتی‏م‌تر کشیده و برد و پهلوی کارتن چسبانیده شود.
۵-۲-۲- بسته‏بندی نخ در کارتن باید بنحوی باشد که در موقع نقل و انتقال به محتویات آن صدمه‏ای نرسد.
۵-۲-۳- در صورت توافق بسته‏بندی نخ می‌‏تواند به شکل مناسبی غیر از کارتن و با استفاده از منگنه باشد، بشرطی که در موقع نقل و انتقال به کالا صدمه‏ای وارد نشود.
۶ ـ بر چسب‏گذاری
۶-۱- نشانه‏گذاری در جای مناسب بوبین و کلاف
اطلاعات زیر باید در جای مناسبی از بوبین و یا کلاف قید گردد.
۶-۱-۱- نام و نشان سازنده
۶-۱-۲- نمره و تعداد لای نخ
۶-۱-۳- جنس نخ (صددرصد پنبه)
۶-۱-۴- نام کشور سازنده
۶-۱-۵- شماره پارتی
۶-۲- نشانه‏گذاری روی کارتن
قسمت خارجی هر کارتن باید دارای اطلاعات زیر باشد.
۶-۲-۱- نام و نشان سازنده
۶-۲-۲- نمره و تعداد لای نخ
۶-۲-۳- جهت نهائی تاب
۶-۲-۴- جنس نخ
۶-۲-۵- شماره سفارش
۶-۲-۶- شماره پارتی
۶-۲-۷- شماره کارتن
۶-۲-۸- تعداد بوبین یا کلاف موجود در کارتن
۶-۲-۹- وزن ناخالص
۶-۲-۱۰- وزن خالص
۶-۲-۱۱- نشانه چ‌تر (در مورد صادرات و واردات)
۶-۲-۱۲- نشانه فلش (در مورد صادرات و واردات)
۶-۲-۱۳- نشانه قلاب که بر روی آن ضربدر کشیده شده باشد (در مورد صادرات و واردات)
۶-۲-۱۴- نام کشور سازنده
۶-۳- نشانه‏های اضافی مورد نیاز ـ هر نشانه اضافی دیگری که مورد توافق فروشنده و خریدار باشد می‌‏تواند به نشانه‏های بیان شده در پیش اضافه گردد.
یادآوری ـ تمام نوشته‏‌ها و نشانه‏‌ها باید خوانا و ثابت بوده و برای مصرف داخلی بزبان فارسی و در مورد صادرات و واردات بزبان مورد توافق خریدار و فروشنده نوشته شود.
۷ ـ تطبیق با استاندارد
۷-۱- نمونه‏برداری
۷-۱-۱- نمونه

منبع:موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

‏های مورد آزمون باید از هر نظر گویای کلیه خصوصیات کالا باشد و به طور تصادفی (راندم) انتخاب گردد.
۷-۱-۲- برای انجام آزمونهای لازم باید از هر پارتی کالا طبق جدول شماره (۳) نمونه‏برداری انجام گیرد.

یادآوری ـ آزمونهای چشمی یا ظاهری باید در محل کارگاه تولد و یا انبار انجام گیرد.
۷-۲- شرایط آزمون
آزمونه‏‌ها را قبل از آزمایش باید حداقل به مدت ۲۴ ساعت در رطوبت نسبی ۶۵±۰ درصد و دمای ۲۰±۲ درجه سانتیگراد (مطابق با استاندارد شماره ۲۸ ایران) تحت شرایط استاندارد قرار داده و سپس آزمونهای لازم را در‌‌ همان محیط انجام داد.
۷-۳- تمام آزمونهای ذکر شده در این استاندارد باید طبق استانداردهای مربوطه انجام گیرد.
یادآوری ـ هرگاه ویژگیهای نمونه‏های مورد آزمون با ویژگیهای این استاندارد مطابقت نداشته باشد کالا خارج از استاندارد تلقی می‌‏شود.

۱- Cotton system
۲- بارد ۸۴۰=Hank
۳- گرم ۴۵۳. ۶=Pound
۴- Tex
۵-Standard Moisture Regain

شماره استاندارد: ۲۶۶۰

ویژگیهای نخ پنبه‌ای مورد مصرف در تار فرش دستباف

چاپ اول

تهیه کننده
کمیسیون استاندارد ویژگیهای نخ پنبه‌ای مورد مصرف در تار فرش دستباف

رئیس
الله داد - رضا مدیر تولید شرکت سهامی فرش ایران

اعضاء
آبائی - هوشنگ دیپلم نساجی مرکز تهیه و توزیع منسوجات
پیغامی - فریبا لیسانس فیزیک موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران
حسینی - احمد مهندس نساجی سازمان صنایع ملی ایران
سلیمانی‏فر - مهدی مهندس نساجی سازمان صنایع دستی ایران
شامخی - مهدی کارخانه تار و پود ایران
شهنواز - احمدعلی مهندس نساجی گمرک ایران
صفارزاده کرمانی - ماشاالله مهندس نساجی وزارت صنایع
فلاح - گیتی مهندس شیمی آزمایشگاه واردات گمرک ایران

دبیر
ملاکاظمی - پروانه مهندس نساجی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران

فهرست مطالب

ویژگیهای نخ پنبه‏ای مورد مصرف در تار فرش دستباف
هدف
دامنه کاربرد
واژه‏‌ها
ویژگی‌ها
بسته‏بندی
بر چسب‏گذاری
تطبیق با استاندارد

۱ ـ نتایج تحقیقات و آزمایشات کار‌شناسان داخلی
۲ ـ کتاب اصول ریسندگی پنبه تألیف: محمود کسائیان. ابوالقاسم طاهری عراقی
۳- Uster news Bulletin ۱۹۸۲ - ۱۹۸۳

Standard Moisture Regain

با تشکر از خانم فرنگيس خاوری و خانم بهمنی

منبع:موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران

با تشکر از خانم فرنگيس خاوری و خانم بهمنی

منبع :