تاریخچه فرش

گبه

گبه نوعی قالی درشت بافت است که پرز آن بلندتر است (تا حدود 2 سانتی متر) و تعداد پود هایی هم که بین گره ها رد می کنند زیادتر است و گاه به 14 عدد می رسد.

 

در بعضی نقاط دیگر ایران قالیچه های کلفتی می بافند که به آن خرسک می گویند. ولی گبه و خرسک یکی نیست. گبه معمولا برای مصرق خود قبیله بافته می شود و جنس آن نرم ترین و مرغوب ترین پشم موجود است. بافندگان گبه آن را در کمال آزادی می بافند و خود را مقید به طرح و رنگ معینی نمی کنند. یکی از بهترین نقشه هایی که در بافتن گبه از آن استفاده می شود نقش شیر است که مظهر دلاوری است. بعضی از گبه ها مثل پتو نرم و ظریف هستند و هنگام خواب از آنها به صورت رو انداز استفاده می شود. بیشتر گبه ها را بافندگان قشقایی و لر بویراحمد و لر بختیاری می بافند. در میان قشقایی ها گبه های تیره آردکپان طایفه ی عمله از همه زیباتر و معروف تر هستند.

هنرشناسان از بررسی گبه ها و قالی های عشایری فارس ، مخصوصا نمونه های کهنه تری که در دست است و از 50 تا 15 سال عمر دارد به این نتیجه رسیده اند که این فرش ها در مقایسه با فرش های شهری و صادرات هم سن خود اصالت بیشتری دارند چون بافندگان ایلی از دخالت نمایندگی های شرکت های خارجی که نقشه های باب بازارهای اروپا و آمریکا را به بافندگان شهری تحمیل می کردند مصون مانده اند. در قالیچه ها و گبه های عشایری فارس تعداد نگاره ها و نقش مایه های کهنی که سابقه ی آنها به دوران ساسانی و یا آل بویه می رسد کم نیست. علاوه بر این بسیاری از نگاره ها و طرح ها مخصوص بافندگان تیره ی خاصی است و به همین ترتیب است که ما امروزه با شناسایی همین نگاره ها می توانیم اصل و نسب فرش های قدیمی را معلوم کنیم.

منبع : گبه ها و قالیچه های عشایری فارس

منبع :