اخبار فرش

بدل بافی، بلای جان قالی بافی

بلای جان قالی بافی خراسان شمالی، بدل بافی است و کار به جايی رسيده است که بافنده ترکمن که می تواند فرش ابريشمی ببافد در برخي مناطق، فرش کردی می بافد، برخی کردهای استان، طرح نايين می بافند و در برخی نقاط استان نيز نقش های شبه تبريز بافته می شود.

البته اگر به عنوان مثال طرح نايين به طور دقيق و اصيل رعايت شود تا حدودی پذيرفته شده است اما به جاي نخ ابريشم از نخ ابريشم کجين و به جای پشم مرغوب از پشم درجه دو و مشهور به گازوييلی استفاده می شود و اين امر موجب عرضه دست بافته های شبه فرش و با قيمت ارزان که برای بافنده و توليد کننده سودي ندارد، می شود و به فرش استان و کشور ضربه می زند.

خراسان شمالي به دليل داشتن سابقه تاريخي و برخورداري از اقوام مختلف و سرزمين فرهنگ ها مي تواند يکي از مهمترين و کيفي ترين توليدات را در بخش فرش داشته باشد، البته اگر به سمت اصالت ها و توانمندي هاي خود برود و بدل بافي، استفاده از طرح ها و نقوش ديگر با کيفيت پايين متوقف شود و به جاي بافت طرح نايين درجه دو و تبريز درجه 2 همان طرح هاي ترکمن و کرد و نقشه هاي اصيل اقوام مختلف بافته شود. همچنين اگر قرار است نقشه ديگري بافته شود،طراحان بومي استان، بايد نقشه هاي قالي را با استفاده از نمادهاي معماري اقليمي، انساني و فرهنگي خود منطقه طراحي کنند.

ضمن اين که در فرآيند توليد نيز بايد پشم دست ريس، رنگ طبيعي و نوع بافت و اندازه ها در نظر گرفته شود و نيم نگاهي نيز به سلايق و نياز مشتري داشته باشند و از سوي ديگر مديريت توليد بهتر و تک بافي متوقف شود.

توليد فرش دست بافت بايد به شکل کارفرمايي در بيايد و مدير توليد خبره اي داشته باشد که در رابطه با بازار فرش، اطلاع و دانش کافي داشته باشد. در اين صورت توليدات فرش، با وجود شرايط رکود موجود، بازار خود را خواهد داشت.

وضعيت فرش ايران با افغانستان، پاکستان و هندوستان متفاوت است و بايد توليدات فرش کشور به گونه اي باشد که بتواند دستمزد و ارزش افزوده مناسبي براي عوامل توليد ايجاد کند زيرا در غير اين صورت کارگاه هاي قالي بافي تعطيل مي شود. اين اتفاق در خيلي استان ها از جمله خراسان شمالي افتاده است و بايد توليد کنندگان فرش دست بافت بازنگري کنند و از فله بافي و توليد بدون کيفيت و هدف، دست بردارند و توليدات خود را به سمت استانداردها سوق دهند. اين در حالي است که توليد کننده در يک دور باطل افتاده است و براي تهيه مواد اوليه درجه يک و طرح، هزينه اي نمي کند، همچنين دستمزد مناسبي به بافنده داده نمي شود بنابراين بافنده از سر و ته کار مي زند و در پايان کار نيز قالي توليد شده با قيمت پاييني عرضه مي شود که خريداري ندارد و توليد کننده در دور دوم وقتي مي بيند درآمدي ندارد از کيفيت مواد اوليه مي زند و اين دور همچنان تکرار مي شود.فرش يک کالاي فرهنگي است و نبايد به آن نگاه کاسب کارانه و درآمد موقتي داشت، بافت فرش در فلات ايران حدود 5 هزار سال عمر دارد بنابراين نه فقط کالاي اقتصادي کوتاه مدت بلکه کالا و سفير فرهنگي است و کالايي است که در دنيا آن را به نام ايران مي شناسند و خراسان شمالي مي‌تواند يکي از استان هاي پرچم دار در اين زمينه باشد.

نويسنده: «احراري» مدرس و پژوهشگر فرش

روزنامه خراسان شمالی

منبع :