نمایشگاه ها و همایش ها

بیانیه هیئت داوران سومین دوره مسابقه سراسری طراحی و نقشه فرش ایران

بیانیه هیئت داوران(‏جعفرقلی دادخواه، علی اصغر خوش گفتار مقدم، محمد علی رجبی، فرهاد اصغری نامی، علی خلیقی، تورج ژوله)سومین دوره مسابقه سراسری طراحی و نقشه فرش ایران

به نام خدا

هیئت داوران سومین دوره مسابقه سراری طرح و نقشه فرش ایران ضمن قدر دانی و تشکر از ‏مدیران و کارشناسان مرکز ملی فرش ایران به جهت برگزاری این جشنواره،برخود وظیفه می داند از ‏کلیه هنرمندانی که با ارسال آثار خود، دربرگزاریِ شایسته تر این رقابت تشریک مساعی داشته اند نیز ‏تشکر و قدردانی نموده، و امید آن دارد در دوره های آتی شاهد حضور پربارتر دانشجویان، و همچنین ‏حضورِ مسئولانه ترِ اساتید طراحی و نقشه کشی فرش ایران در این رُخداد هنری باشیم.‏

مرحله ی پایانی داوری طرح ها و نقشه ها با حضور قریب به 300 طرح و نقشه ی ارسالی از استان ‏های مختلف، طی روزهای سی اَم و سی و یکم تیرماه در محل مرکز ملی فرش ایران به انجام رسید و ‏در نهایت از میان هشتاد طرح و نقشه ای که توانست به دور پایانیِ قصاوت ها راه یابد، نتایج به ‏صورتی که اعلام خواهد شد استخراج و برگزیدگان در بخش های مختلف از میان آرا مشخص گردید. ‏

صرفنظر از نتایج و آرای بدست آمده، هیئت داوران این دوره از مسابقه بر خود وظیفه می داند تا به ‏شرح ذیل نکات مهم و برجسته ای را که بی تردید در اجرای شایسته تر این رویداد در آینده باید مورد ‏توجه برگزارکنندگان و شرکت کنندگان قرارگیرد اعلام، و توجه مسئولان و سیاست گزاران فرش ‏کشور را به نکات برجسته ای که بخش مهمی از آینده ی فرش ایران مرتبط با آن است جلب نماید. ‏اگرچه برخی از موارد نتیجه ی اقدامات بهینه و مثبت در سیاست گزاری های فرش کشور است، اما ‏هیئت داوران این حق را برخود محفوظ میداند تا موجبات نگرانی خود از برخی موارد را نیز اعلام تا ‏تمهیدات لازم اندیشیده و انشاالله شاهد شکوفایی و تحولات مطلوب و بهینه در پیکره ی خانواده ی ‏طراحان و نقاشان فرش کشور باشیم:‏

‏1-‏ کاهش سطح کیفی و کمی آثار در حوزه ی اساتید بسیار مشهود است و این در حالی است که بر ‏این اعتقادیم ظرفیت های بالقوه و واقعی هنرمندان طراح و واقعیات جاری فرش کشور، بسیار ‏متفاوت تر از آثار ارایه شده در این مسابقه است. ‏

خواستار آنیم، تا دلایل عدم اقبال این مسابقه از سوی اساتید حوزه طراحی و نقشه کشی، توسط ‏مرکز ملی فرش ایران بدرستی آسیب شناسی گردیده و نتایج آن به نحو شایسته منتشر و اطلاع ‏رسانی گردد تا واقعیات، جایگزین حدس و گمانه گردد. هیئت داوران انتظار آن را داشتند تا ‏آثاری به مراتب متفاوت تر، و صدالبته خلّاقانه تر از آثار رسیده از سوی اساتید را به قضاوت ‏نشینند و برگزیده ای از بهترین نوآوری ها را به عنوان آثار ممتاز که معرّف اندیشه و قلم ‏توانمند و بینظیر جامعه ی اساتید حاضر درهنر طراحی و نقشه کشی فرش ایران است را ‏معرفی و تقدیر نمایند، اما این هدف به طور شایسته تحقق نیافت. ‏

‏2-‏ خلاقیت به عنوان یکی از مهم ترین ارکان خلق درآثار هنری از جایگاهی مهم، هم در عرصه ‏ی طراحی، وهم رنگ آمیزی نقشه فرش برخوردار است و شواهد و سوابق تاریخی، اسناد ‏باارزشی از این وجه از هنر فرشبافی ایران را به نمایش می گذارد. بی تردید مهارتِ قلم در ‏موفقیت هر طرح و نقش، اثر گذار خواهد بود، اما هرگاه مهارت بر خلاقیت غلبه یابد، به حوزه ‏ی صناعت نزدیک خواهیم شد. بیاد آوریم که جایگاه فرش دستباف ایران در حوزه ی هنر است ‏نه صنایع دستی و در این حوزه خلاقیّت غالب است بر مهارت. هیئت داوران پیشنهاد می ‏نمایند تا در راستای درک بهتر از مفاهیم و مصادیق خلّاقیت، و بدنبال آن نو آوری و ابداع که ‏ضرورت این زمان فرش ایران است و راه های رُشد و شکوفایی آن، کارگاه های آموزشی در ‏سطوح مختلف در موضوعات خلّاقیت، ایده پردازی و نوآوری، توسط مرکز ملی فرش ایران ‏برگزار گردد. در این دوره، خلاء مشهودی در ظهور خلاقیت های بزرگ و تاثیر گذار را نظاره ‏گر بودیم که به هیچ وجه قابل مقایسه با دوره های مختلف تاریخی فرش ایران نیست.‏

‏3-‏ تلاش مسئولانه ی مدیران آموزش عالی فرش کشور را که موجبات ارتقای مشهود در سطح ‏کیفی و کمی آثاردانشجویی گردیده به خانواده ی فرش ایران تبریک گفته، و این رَخداد نوید ‏بخش آن است که نظام آموزش طراحی و نقشه کشی فرش در حال گذار از مرحله ای است که ‏می توان به قلم مستحکم این عزیزان در آینده اطمینان بیشتری داشت. بی تردید بخش مهمی از ‏این موفقیت مرهون زحمات اساتیدمعظّم، حاضر و فعال در عرصه ی نظام آموزش عالی فرش ‏است که باید قدردان کوشش ها و دلدادگی های آنان به آموزش و نسل نوظهور فرش ایران ‏باشیم. ‏

‏4-‏ به دانشجویان گرامی فرش در مقاطع مختلف تحصیلی توصیه می نماییم در جهت رُشد و ‏شکوفایی بهتر در حوزه ی طراحی و نقشه کشی فرش، در کنار آموزش های جاری در دانشگاه، ‏ازبرکات نظام کُهنِ اُستاد و شاگردی غافل نگردیده، و همزمان تلاش و ممارست بیشتری در ‏تحقیق و پژوهش بکاربسته، و هیچ گاه از تاثیر جدّی مطالعات علمی در آثار خود غافل نگردند. ‏هرچند که در هیچ یک از گرایشات و شاخه های فرش ایران نمی توان از برکات مطالعات ‏علمی و پژوهشی چشم پوشید.‏

‏5-‏ ضروری است تا انجمن طراحان فرش در هر استان، اقدامات موثر و کارآمدتری برای تشویق ‏و ترغیب هنرمندان طراح و نقاش، بویژه اساتید معظّم این هنر برای شرکت در این مسابقه به ‏کارگیرند. همکاری و استفاده از تجارب میان انجمن ها ی طراحی کشور می تواند نقش موثری ‏در رُشد و شکوفایی این هنر، و برگزاری پُرشورتر این مسابقه و جشنواره های مشابه داشته ‏باشد.‏

‏6-‏ موضوع استفاده از رایانه در طراحی و نقشه کشی فرش ایران از بحث انگیزترین موضوعات ‏سال های اخیر فرش ایران بوده است. در این راستا و پس از رایزنی های متعدد با هنرمندان ‏طراح و نقاش، و با توجه به فراگیر شدن ابزارهایی اینگونه، مقاومت در برابر این اتفاق چندان ‏به مصلحت تشخیص داده نشد. با عنایت به اینکه موهبت خلّاقیت از عنایات پروردگار به دستان ‏توانمند هنرمندان است، و هیچ گاه بدون حضورِ بی واسطه ی هنرمند، در هیچ ابزاری ظهور ‏نخواهد نمود، تصمیم بر حضور و داوری این گروه از نقشه های فرش گرفته شد. با این تمهیدِ ‏مناسب که جداگانه و در بخشی مستقل از آثار دستی به قضاوت گذاشته شوند. این بخش از ‏نقشه ها کمتر از 20 درصد از مجموع آثار اسالی را به خود اختصاص داد و هیئت داوران ‏مراتب تشکر و قدردانی ویژه ی خود از شرکت کنندگانی که هنردست و قلم را بر صنعتِ ‏رایانه و چاپگر ارجح و اصلح دانستند ، اعلام می نماید.‏

در خاتمه هیئت داوران این دوره با ارایه پیشنهادی ویژه، خواستار تغییری مهم در شیوه برگزاری ‏این مسابقه در دوره های آتی است.‏

بر این باوریم که نه تنها جایگاه و منزلتِ اساتیدِ پیشکسوت به هیچ وجه اجازه ی مقایسه ی شانه به ‏شانه ی آثار آنان را نمی دهد، بلکه هیچ دلیلی بر چنین مقایسه و امتیاز دهی وجود ندارد. بخش ‏عمده ای ازسرمایه های معنوی هنر فرشبافی ایران مدیون تجارب و آزموده های این هنرمندانِ ‏گرانسنگ و تکرارناشدنی است. شایسته است که در این رُخداد هنری و ملی، بخش ویژه ای برای ‏نمایشِ شایسته و متفاوتِ آثار اساتید پیشکسوت در نظر گرفته شود و در هر دوره شاهد مراسمی ‏ویژه با هدف تجلیل و قدردانی از زحمات این مواریث فرهنگی و هنری کشور باشیم. باشد تا بدین ‏سان رسم بزرگی در هنر ایران به فراموشی سپرده نشود و این آیین را به نسل های نورسیده نیز ‏بیآموزیم. ‏

و چنین باد

‏ جعفرقلی دادخواه، علی اصغر خوش گفتار مقدم، محمد علی رجبی، فرهاد اصغری نامی، علی خلیقی، تورج ژوله ‏

مرکز ملی فرش ایران

منبع :