در حاشیه

ما خودِ دردیم … | نگاهی گذرا به افت‌وخیزهای قانون بیمه قالی‌بافی از آغاز تاکنون

قالی‌بافانی گمنام که در کشور ما دست‌بافته‌های گران‌بها تولید می‌کنند، سال‌ها بود که از کمترین پوشش حمایتی به‌ویژه در حوزۀ خدمات تأمین اجتماعی بهره‌مند نبودند و به‌سبب شیوۀ تولید فرش در کشور که بیشتر به‌صورت تک‌بافیِ خانگی است از پشتیبانیِ کارفرمایی مشخص که ملزم به پاسخگویی به مراجع ذی‌صلاح در اجرای قوانین کار باشد بی‌نصیب بودند.

از سوی دیگر، کارفرمایان نیز با توجه به افزایش هزینه‌های احتمالی تمایلی به گردهم‌آوردن قالی‌بافان در محلی متمرکز از خود نشان نمی‌دادند.

--------------------------------------------------------------------------------

به گزارش طره ( نشریۀ تخصصی فرش دست‌باف)؛در چنین شرایطی این هنرمندان گمنام همچنان بی‌بهره از خدمات بیمه‌ای روزگار می‌گذراندند تا این‌که سرانجام به‌منظور حمایت از قالی‌بافانِ خانگی، رنگرزان سنتی، رفوگران، طراحان و نقاشان فرش، و دیگر مشاغل وابسته در سال ۱۳۷۶ش قانون بیمۀ بازنشستگی، فوت، و از کارافتادگیِ بافندگان به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. این نخستین حرکتی بود که تصویب کلیات آن هم سبب خوشحالی قالی‌بافان و مشاغل وابسته شد. هر چند این قانون اشکال‌هایی داشت و افزون‌بر این‌که همۀ مشاغل وابسته به فرش را پوشش نمی‌داد فاقد پوشش بیمۀ درمانی و حقوق بازنشستگی ۵۰ درصد حداقل حقوق پایه بود.
در گام بعدی با پیگیری مرکز ملی فرش ایران و وزارت کار و امور اجتماعی در آغاز لایحه‌ای برای اصلاح این قانون به هیئت دولت عرضه و هم‌زمان طرحی نیز دراین‌باره به‌دست شماری از نمایندگان در مجلس مطرح شد و پس از تلفیق دو طرح و رایزنی‌های بسیار قانون «بیمه‌های اجتماعی قالی‌بافان، بافندگان فرش، و شاغلان صنایع‌دستی شناسه‌دار (کددار)» در سال ۱۳۸۸ش به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. شورای نگهبان قانون پیشنهادی را به‌دلیل بار مالی بسیار به مجلس شورای اسلامی برگرداند و پس از افزوده‌شدن بندی که اجرای قانون در سال‌های بعد را منوط به تأمین اعتبار در قانون بودجه همان سال می‌کرد توسط شورای نگهبان تأیید و برای اجرا به هیئت دولت ابلاغ شد. یکی از مشکلات اساسی قانونِ «بیمه‌های اجتماعی قالی‌بافان، بافندگان فرش، و شاغلان صنایع‌دستی شناسه‌دار» در همین مادۀ ۳ رخ نمود.

چه کسانی و چه تعداد از این بیمه بهره‌مند شدند یا باید بشوند؟
آیین‌نامۀ اجرای قانون بیمه‌های اجتماعیِ قالی‌بافان، بافندگان فرش، و شاغلان صنایع‌دستی شناسنامه‌دار افراد زیر را دربر می‌گیرد: شاغلان در مشاغل قالی و قالیچه و گبه و صنایع‌دستیِ خانگی و مانند آن در گروه‌های مصوب شناسنامه‌دار، تابلوبافان، طراحان پوستر، رنگرزان، پرداخت‌زنان دستی، چله‌کشانِ دستی ماهر، رفوگران ماهر، و سایر شاغلان صنایع وابسته به تولید فرش و قالی و شاغلان خانگی یا پاره‌وقت که دارای مجوز فعالیت یا کارت شناسایی معتبر از وزارت بازرگانی (صنعت، معدن، و تجارت کنونی) یا سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی، و گردشگری باشند. هم‌اکنون شاغلان ۱۸ رشتۀ شغلی مرتبط با فرش دست‌باف و شاغلان حدود ۲۰۰ رشتۀ شغلی مرتبط با صنایع‌دستی در حال بهره‌مندی از مزایای این بیمه هستند که طیف بسیار گسترده‌ای است و تأمین مالی آن دشوار.
به گزارش طره؛ تا پایان سال ۱۳۹۲ از میان این طیف از مشمولان بیش از ۴۸۰ هزارنفر قالی‌باف (و نزدیک به ۷۰ هزارنفر شاغل صنایع‌دستی) با بهره‌گیری از این قانون توانسته‌اند از مزایای قانون یادشده بهره‌مند شوند.

کوروش انصاری | طره (torreh.net)

نشریه طره

منبع :