نواحی و مناطق قالی بافی

مراکز بافندگی هریس

هریس در کنار جاده ای که تبریز را به شهرستان اهر متصل می کند قرار دارد . از نظر قالی بافی شهرت زیادی دارد و فرش های ابریشمی و پشمی و خوش آب و رنگ آن از دیر زمان مطلوب بازارهای داخل و خارج بوده است . فرش های هریس با وجود آنکه در یک سبک بافته می شوند ولی کمتر مشابه یکدیگر هستند.

 

فرش های این ناحیه به طور معمول در سبک شاخه شکسته در اندازه های متوسط و بزرگ بافته می شوند . ترنج میانی بر زمینه ی فرش تسلط کاملی دارد به گونه ای که قسمت بزرگی از متن فرش را می پوشاند . لچک ها نیز غالبا تشابه فراوانی با ترنج دارند . طرح مسلط در قالی های هریس طرح لچک و ترنج با حاشیه ی سماوری است که بر اساس شکل ترنج اسامی گوناگونی به خود می گیرد . در صورتی که ترنج به صورت لوزی باشد طرح نام حاجی عظمیمی و در صورتی که ترنج به شکل دایره باشد به نام صمدخانی نامیده می شود و هنگامی که ترنج در زمینه ی ساده نقش بسته باشد طرح نام داش خاتون به خود می گیرد .

قالی باف هریس در گذشته از به کارگیری نقشه احتراز می کردند و بیشتر فرش های خود را به کمک حافظه می بافتند و یا حداکثر از طرح قالیچه ی دیگری که در کنار دستگاه آویزان بود در پیگیری نقشه فرش یاری می جستند .

بافنده های محلی در گذشته پشم های مصرفی خود را از گوسفندان ایل شاهسون تامین کرده و با رنگ های گیاهی که به فراوانی در منطقه یافت می شوند آنها را رنگ می کردند . در حالی که امروزه از کلاف های پشم که در تبریز تابیده و رنگ می شوند استفاده می نمایند . بافنده های هریس رنگ های دلخواه خود را در بین فام های قرمز مایل به قهوه ای ، صورتی روشن و سیر ، آبی روشن و تیره و عاجی انتخاب می کنند .

در گذشته قالی بافان هریس فرش های بسیار ظریف ابریشمی تولید می کردند . بافت استادانه و بی نقص و نقشه های جالب آنها چنان بود که گاه با فرش های بافت تبریز اشتباه می شدند . این دست بافته ها که در بین فرش شناسان و کلکسیونرها طرف داران فراوانی دارد بیشتر با الهام از طرح های ترنج دار ، محرابی گلدانی ، و درخت و بوته بافته شده اند .

امروزه از طرح فرش های این ناحیه در هندوستان و رومانی نیز تقلید می شود که از لحاظ کیفیت بافت و رنگ به سهولت از فرش های هریس قابل تشخیص اند .

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :