نقوش و طرح های فرش

احیای نقوش فرش فارس(3)

ویژگی های ظاهری فرش فارس


در یك طبقه بندی کلی طرحهای قالی فارس به دو گروه تقسیم شده است:


گروه اول:طرحها و نقش و نگاره های سنتی و عشایری است که کمتر دستخوش تغییرات زمان قرار گرفته و با تغییرات اندک از سالها پیش به یک شیوه بافته شده است. خصوصیت اصلی این طرحها و نقوش حالت هندسی نگاره و ذهنی بافی است و نیز پیروی نکردن از یک الگوی معین و نداشتن نظم خاص و اجتناب از قرینه سازی جز در طراحی ترنجها و حاشیه ها، این شیوه نقش پردازی را سبک اشکالی یا نقوش اشکالی نیز می نامند.


گروه دوم: طرحها و نقشهای منظم پیوسته و منسجم و متقارن است که بیشتر آنها منشاء عشایری و روستایی ندارد و طراحی آنها عمدتاً از فرشهای شهری باف و سایر هنرهای تمدن شهرنشینی مانند پارچه و ترمه و قلمکار و کاشی الهام گرفته. منتهی به سبک و شیوه خاص بافندگان عشایری ساده شده و شیوه گرفته است، در این شیوه بجای نگاره های لوزی و چهار گوش و شش گوش و هشت گوش و خط های راست و شکسته بیشتر از گل و گیاه و شاخ برگ و خطوط گردان استفاده می شود و امکان ذهنی بافی بسیار کم است.

رایج‌ترین و معروف ترین نقوش این گروه عبارتند از نقش محرمات، ماهی در هم، بته ای ، گیاهی و افشان، از دو گروه نقشهای فوق که بگذاریم نقش قالیهای دیگری هم هست که کاربرد آنها محدود به یک تیره معین با یک گره بافنده در یک دوره خاص نیست. و شاید هم پیش از این بافته نشده باشد. این دسته را نقشهای خاص می نامند که معروف ترین آنها عبارتند از: طرح وزیر مخصوص، قالیهای عکسی و تخت جمشیدی.
مهمترین رنگهای قالی فارس عبارت است از: لاکی و صورتی و سرخابی و ارغوانی، دوغی و طلایی، آبی، سرمه ای و انواع سبز و زرد، قهوه ای و سفید.

منبع :