در حاشیه

لزوم تناسب فرش با دکوراسیون

قالی ایرانی از جهات مختلف اعم از طرح و نقش،اندازه،جنس و نوع مواد اولیه،تراکم و رجشمار و رنگبندی بسیار متنوع است.

از نظر تنوع طرح و نقشه آنقدر تنوع و فراوانی در فرش ایرانی وجود دارد که محقق صاحب نامی همانند جناب فورد اعتراف می نماید که به رغم آن که عمری را صرف پژوهش در خصوص طرحها و نقوش فرش نموده ولی باز هم کرارا" طرحهایی از قالی ایران را برای اولین بار می بیند!
از نظر اندازه نیز علاوه بر این که ایران زمین مهمترین مرکز تابلو فرش و فرشهای کوچک پارچه است،متناسب با وضعیت معماری و مسکن ایرانیان و سایر کشورهای جهان اندازه های متوسط و بزرگ پارچه را نیز تولید می گردد.بطوریکه هم اکنون عملیات فرش 2500در روستاهای یوسف آباد و شفیع آباد نیشابور نیز در حال بافت است!
اگر چه مواد اولیه کاربردی در بافت قالی منحصر به پشم و پنبه و ابریشم است ولی قالیبافان ایرانی بسته به سبک بافت و کاربری آن از همین مواد اولیه محدود دهها نوع قالی مختلف تهیه می نمایند.ممکن است قالی با صد در صد پشم یا صد در صد ابریشم و چله آن ابریشمی یا پنبه ای بوده و بافت آن از پشم یا ابریشم باشد.در نتیجه مصرف کننده و خریدار فرش بسته به انتظاراتی که از فرش دارد میتواند جنس فرش مورد نیاز خود را انتخاب نماید!
تراکم و رجشمار فرشهای تولیدی ایران زمین نیز بسیار متنوع بوده و از 15 تا 120 بافته می شود.در حالی که برخی از دستبافته های عشایری با تراکم 15 تا 30 بافته می شود(15تا30 گره در 5/6 سانتی متر)بسیاری از دستبافته های ابریشمی یا کرک ابریشم با رجشمار70 تا 80 بافته می شود.همین موضوع بخودی خود باعث ایجاد تنوع دیگری در قالی گردیده که همانا طول پرز گره یا همان ساق گره در فرش است!
تولید کنندگان قالی با استفاده از تنالیته ها و شیدهای مختلف رنگی هر طرح و نقشه فرش را با رنگبندی بسیار متنوعی ارایه مینمایند که البته استفاده از رنگها و طرحها در هر منطقه از عوامل مختلفی اعم از فرهنگ ، اعتقاد، اقتصاد ، تاریخ و اقلیم آن الهام گرفته است.
در مجموع تنوع تولید قالی در ایران بگونه ای است که نیاز همه سلیقه ها را پاسخ مثبت دهد ولی شما به عنوان یک خریدار قبل از مراجعه به فروشندگان و عرضه کنندگان فرش باید بدانید که فرش را برای چه مکانی می خواهید؟اتاق کودک؟اتاق پذیرایی؟
محل مورد استفاده فرش دستباف در معرض چه اسیبهایی است؟رطوبت؟نور؟پا خوردن زیاد؟
وسعت محل مفروش نمودن فرش چقدر است؟ با استفاده از فرشهای مختلف می توانید وسعت آن را بزرگتر یا کوچکتر نشان دهید!
میانگین درجه حرارت و سردی و گرمی محل سکونت شما چقدر است؟نوع دستبافته ای که شما خریداری می نمایید در این رابطه می تواند به شما در متعادل سازی محیط کمک نماید! با توجه به موارد فوق به منظور هماهنگی فرش با دکوراسیون رعایت نکات زیر ضروری است:
1-در فضای با وسعت کم ، پهن کردن فرش با نقش و نگاری فشرده و متراکم ، به شلوغی فضا و در نهایت کوچکتر به نظر آمدن آن کمک می کند !
2-هنگامی که کفپوش ثابت مورد نظر شما طرح دار است فرشی با طرح های خلوت انتخاب کنید تا تعادل طرح و نقش در کف محیط حفظ شود . مثلا در صورت امکان استفاده از گبه به لحاظ سبک دکوراسیون محیط بهترین انتخاب برای روی کفپوش پارکت آن هم در فضای مدرن گبه است ! 3-دکوراتور ها همواره فرش های با طرح افشان را برای فضاهای کوچک توصیه می کنند !
4-انتخاب فرش های لچک ترنج برای فضای معمولی و نسبتا بزرگ بسیار مناسب است ولی انتخاب فرش خشتی برای این قبیل مکان ها توصیه نمی شود زیرا سبب کوچکتر جلوه کردن محیط می شود !
5-برای فضایی با وسعت کم ، فرشی با ترکیب رنگی روشن انتخاب کنید . این مسئله در مورد مکان های با محدودیت نور کافی نیز توصیه می شود .هر چه کف زمین روشن تر باشد فضا بزرگتر و نورانی تر جلوه می کند !
6-در ضمن به هنگام انتخاب رنگ فرش ، به پالت های رنگی موجود در فضا شامل رنگ دیوارها ، پارچه روکش مبلمان ، پرده ها و حتی رنگ چوب لوازم و از همه مهمتر رنگ کفپوش توجه کنید !
7-حفظ هماهنگی میان طرح و رنگ فرش انتخابی و دیگر عناصر یک فضا از جمله مهترین عوامل در انتخاب فرش مناسب است !
8-این که فرش مورد نیاز در چه مکانی و با چه کاربردی پهن می شود در انتخاب تعیین کننده است . مثلا برای فضاهای پررفت و آمد مثل اتاق نشیمن و فضای ورودی خانه ، فرش های روشن و با بافت ظریف و به اصطلاح رج بالا انتخاب نکنید .این گونه فرش ها در این مکان ها در معرض آسیب دیدگی بیشتری قرار می گیرند !
9-برای محلها و اتاقهای پر رفت و آمد فرشهای بافته شده با پشم دستریس و رنگهای طبیعی را خریداری نمایید!
10-طرح و نقش و رنگ فرش کودک باید متناسب با دوران کودکی بوده و از مواد اولیه استاندارد بافته شده باشد!
11- فرش اتاق ناهار خوري بايد به اندازه‌اي باشد كه عرض آن، حداقل 60 تا 70 سانتي‌متر از عرض ميز ناهارخوري بيشتر باشد تا پايه‌هاي صندلي، كاملا روي فرش قرار گيرند!
12-براي پوشش جلو كاناپه‌ها و مبل‌ها، هرگز از يك جفت فرش مشابه استفاده نكنيد، بلكه از فرش‌هاي تك استفاده كنيد!
13-براي فرش نمودن اتاق خواب، به جاي استفاده از يك تخته فرش بزرگ، بايد از چند تخته قاليچه كوچك و پاتختي با رنگ‌هاي روشن استفاده كنيد!
14، طرحهای عشایری هماهنگي كامل با مبل‌هاي مدرن دارد. فقط براي مبلمان استيل ، از فرش‌هاي اسليمي گلدار استفاده كنيد!
15- نوع طراحي منازل آپارتماني، همخواني كامل با فرش‌هاي هندسي و شاخه شكسته عشايري و گبه‌ها و گليم‌هاي ایرانی دارد!
16- فرش‌هاي ترنج‌دار اعم از طرح شکسته یا گردان، براي آن دسته از سالن‌هاي پذيرايي كه ترنج آنها كاملا در معرض ديد قرار داشته، يا سالن‌هايي كه در وسط آن، لوستري آويزان باشد، كاملا مناسب و بسيار زيباست. اين نوع فرش‌ها را بايد اصولا در مركز محل مورد نظر، پهن كرد!
17- فرش‌هاي يك‌سر ناظم قشقايي فارس،محرمات،حاج خانمی کرمان و کاشان براي مكان‌هايي كه صرفا از يك طرف ديد داشته باشد، بسيار مناسب و چشم‌نواز است!
18- تمام گبه‌هاي مدرن ، اعم از ريزباف و درشت‌باف كه فاقد طرح ترنج هستند، فرشي مناسب براي سالن‌هاي ناهارخوري و پذيرايي و اتاق‌هاي نشيمن هستند !
19- برای مناطقی که رطوبت نسبی بالاست از فرشهای ابریشمی خریداری نمایید!
20-برای مناطق سردسیر از گبه های درشت باف یا فرشهای کردی و بلوچ خراسان تهیه نمایید!
21-برای مکانهای پر رفت و آمد از قالیهای با رنگبندی روشن استفاده نکنید!
21-انتخاب فرش نیز مانند انتخاب دیگر لوازم دکوراسیونی تابع رعایت قوانین سبک دکوراسیونی به کار رفته در محیط است،لذا پیش از خرید فرش به انتخاب نقشه ای مناسب با سبک دکوراسیونی فضای خانه تان بیاندیشید .


عبدالله احراری پژوهشگر و عضو انجمن علمی فرش ايران

منبع :