نقوش و طرح های فرش

احیای نقوش فرش فارس(11)

 طايفه عملهطبق سُنت ايلی ايلياتی در بيشتر مناطق ايران اعضای اين طايفه نيز در خدمت خوانين خود بوده‌اند به همين دليل عمله نام گرفته‌اندكه اصولاً در اغلب طايفه‌ها تيره‌اي نيز به اين نام وجود دارد.


طايفه عمله خود از تيره‌هاي مختلفي چون آردكپان، ايگدر، اوريات،‌بولوردي، صفي،و هاشم خاني تشكيل شده است. از ميان آنها تيره ايگدر در حدود نيم قرن قبل خود از سه تيره تشكيل يافته بود كه امروزه در هم مستحيل شده‌اند و گروهي از آن ديگر جزو طايفه عمله محسوب مي‌شوند و گروهي بزرگتر در دهستان خنج در نزديكي لار ساكن و تخته قاپو شده‌اند. بر اساس نوشته ملك منصور قشقائي اكثريت طايفه ايگدر از پشت تركمنهاي عراق مي باشند. طايفه عمله نيز جزو نيروي محافظ خان و عوامل اجرائي و اداري آن به شمار مي‌رود و مستقيماً تحت نظر خان اداره مي‌شود.
تيره‌هاي مختلف اين طايفه تحت سرپرستي كدخدائي است كه مستقيماً ازخان دستور مي‌گيرد با وجود اين پاره‌اي تيره‌هاي بزرگ تحت سرپرستي كلانترها هستند كه پايگاه آنها از كلانتري‌هاي ساير تيره‌هاي پائين تر نيست.
از طايفه مختلف ايل قشقائي حدود 40 درصد همچنان بطور كوچ نشين و نيمه كوچ نشيني زندگي مي‌كنند و بقيه اسكان يافته‌اند. ييلاق طايفه عمله منطقه سميرم است و قشلاق آنها در اطراف قير و كازرين و فيروزآباد مي‌باشد. تيره چگني آن در واقع امروزه جزو اين طايفه محسوب مي‌گردد و به همراه آنها ييلاق و قشلاق مي‌كنند در گذشته خود از دو تيره مستقل تشكیل شده بود كه امروزه از استقلال طايفه‌اي بي بهره مي‌باشند.
خصوصيات گليم‌هاي طايفه عمله:
از ميان تيره‌هاي مختلف گليم باف اين طايفه فقط تيره آردكپان داراي شهرت است و نام آن بر سر زبان‌ها. طرح‌هاي خشتي لوزي يكپارچه كه از كنار هم چيدن لوزي‌هاي رنگارنگ به وجود مي‌آيد از طرح‌هاي خاص بافندگان گليم اين تيره مي‌باشد.
قدرت طراحي، رنگ آميزي، آزادي و رنگ افشاني و چيردستي در هماهنگ سازي رنگ‌هاي گوناگون و تضاد نشان دهندة پركاري و كارآمدي زنان بافنده اين تيره است. در اكثر اين گونه بافت‌ها متوجه ناقص گذاشتن عمدي بخشي از شبكه منظم لوزي‌ها مي‌شويم كه اين شيوه ناتمام بافي، ناقص بافي و ناهماهنگ بافي يادگاري است از اعتقاد به اين كه كار بي عيب و نقص را تنها در شأن پروردگار مي‌دانسته‌اند.
خصوصيات خورجين‌هاي بافت طايفه عمله:
ميزان و كيفيت بافت خورجين‌هاي طايفه عمله كمتر از طايفه‌هاي ديگر از جمله كشكولي‌هاست ولي به هر حال به خصوص در تيره آردكپان خورجين‌هاي افشان بافته مي‌شود.
خصوصيات سوزني ‌هاي بافت طايفه عمله:
سوزني هاي بافته شده در اين طايفه نيز كه شامل جل اسب، ننو، نمكدان، قليان دان، مفرش يا رختخواب پيچ و چنته است همگي فقط در حد رفع نياز خانوار‌هاي هر تيره توسط زنان بافنده بافته مي‌شود.
با توجه به پژوهش‌هاي انجام گرفته در مي‌يابيم كه همان اسلوبي كه در شيوه‌‌هاي رنگ‌پردازي و طراحي كه در فرش و گليم هر طايفه رايج بوده، كم و بيش تا حدي كه امكان داشته در ساير دستبافته‌هايشان نيز مشهور بوده است.
دسته بندي طايفه عمله:
نعز ـ شولي ـ اميرسالاري‌ـ مال احمدي ـ مختارخان لو ـ سهراب خان لو ـ شبانكاره ـ بهمن بيگلو ‌ـ طيبي ـ بيات ـ ساروئي ـ لر ـ بوربور ـ قادرلو‌ـ غزل‌لو ـ سكز ـ محمد زمان لو ـ بولورد ـ گلهزن ـ چگيني ـ آردكپان ـ قتلو ـ زرگر ـ وندا ـ بورگر ـ جامه بزرگي توللي ـ درمه‌اي ـ كلاه سياه ـ بهلولي ـ كرملو ـ قرجا ـ بيگلو ـ ميچك ـ جعفربيگلو ـ كهوا ـ بلو

منبع :