تاریخچه فرش

تبریز

تبریز مرکز استان آذربایجان مرکزی طی قرن ها بعنوان مرکز فرهنگ مشرق زمین از شهرت بسیاری برخوردار بوده است.

 

در اینجا تنها به شرح کوتاهی از تاریخ پرحادثه ی این ناحیه و سهم به سزایی که در اشاعه فرهنگی قالی شرق داشته می پردازیم.

چنگیزخان (1227 – 1162 میلادی) ، تیمور(1405 – 1336 میلادی) و شاه اسماعیل اول (1524 – 1501 میلادی ، موسس سلسله ی صفوی) این ناحیه واقع بین شرق و غرب را تسخیر کرده و آنرا یکی از شهرهای بزرگ امپراتوری خود نمودند. اما شهر تبریز در زمان شاه عباس کبیر از پشتیبانی فرهنگی برخوردار شد.

جنگ ها و فجایع ناخوشایند طبیعی همچون ویرانی ناشی از زلزله هرگز نتوانست طی قرن ها موجب درهم شکستگی شهر و مردمان این ناحیه گردد.

در قرون وسطی تبریز شاهد شکوفایی هنرهای زیبا و تاثیر بر روی هنر قالی بافی بود. آثار تذهیب کاران ، ابریشم بافان ، هنرمندان مینیاتوریست و فلزکاران همه و همه سرچشمه الهام هنرمندان قالی بافت قرار گرفت.

اوایل قرن هجدهم مقارن با افول پادشاهی صفوی و سقوط شهر و تنزل بسیار از صنایع دستی است. هنگامی که هانیریش یاکوب از اهالی برلین در سال 1911 کارگاه قالی بافی در تبریز دایر نمود تنها تعداد انگشت شماری از صدها کارگاه قالی بافی در این شهر باقی مانده بود.

ابعاد : در ابعاد گوناگون تا بیش از 12 متر مربع بافته می شود.

رنگ ها : قرمز لاکی و آبی تند و شیری بعنوان رنگی متضاد استفاده می شود.

نقش ها : نمونه واقعی قالی تبریز به سبک باروک و باب سلیقه اروپایی است. و متشکل از تکرار مداوم گل و نخل (طرح شاه عباسی) و همچنین نقش های محلی است. طرح هایی از دیگر مناطق نیز بافته می شود.

ترکیب : تارها از جنس کتان و پودها از کتان و یا ابریشم هستند.

گره : گره ترکی یا فارسی بیش از 2500 گره در هر دسیمتر مربع استفاده می شود.

کرک : پشم یا ابریشم که معمولا کوتاه یا متوسط چیده می شوند و بیش از همه در آذربایجان تهیه می شود مورد استفاده است.

کیفیت : قطعات نو عموما جهت تزئین اطاق ها مناسب است. قطعات قدیمی و نادر با ضخامتی ظریف بندرت در بازار یافت می شود و قالی های ابریشمی از آن هم کمیاب ترند.

منبع : قالی ها و قالیچه های ایران

منبع :