تاریخچه فرش

اصفهان

چنانچه تهران را راس بدانیم ، اصفهان در قلب این کشور جای دارد. شرح تاریخ 5000 ساله اصفهان که در طول سال ها حکومت سلسه های پادشاهی بعنوان پایتخت و مقر حکومتی انتخاب می شده ، در این مختصر نمی گنجد. این شهر عرصه جنگ دولت های پارت ، سلجوقی ، مغول و صفوی و مقر حکومتی این سلسله ها بوده که هر یک اثرات جاودانی فرهنگی خود را به جای گذاشتند.

 

مساجد ، میادین ، دروازه ها و بناهای یادبود مذهبی و غیر مذهبی این شهر میراث فرهنگی ایران به شمار می آیند. هر بیننده ای از تماشای قطعات سفالی عتیق که در پوشش مناره ها بکار رفته محظوظ می گردد.

منصوعات با ارزش فلزی و بافته ها و ظروف لعابی و نقاش ها همه بر شگفتی های این شهر در دامنه کوه زاگرس دلالت دارند ، شهری که پایه گذار ارزش های فرهنگی در شرق و غرب بود. در دوران نیک بختی شهر در زمان شاه عباس در قرون 17 و 18 میلادی اصفهان بهشت هنر و زیبایی محسوب می گردید.

ابعاد : بیشتر در اندازه ی قالیچه بافته می شوند ، هر چند که کارگاه های شهری قالی هایی در همه ابعاد معمول و گاه تا 15 متر نیز تولید می کنند.

رنگ ها : قالی های جدید اصفهان رنگ روشنی دارند ، مثلا از بژ یا آبی روشن استفاده بیشتری می شود. گاه از 15 رنگ برای ایجاد تضاد و برای طرح های داخلی از درجات گوناگون قرمز استفاده می گردد.

نقش ها : طرح های متنوع و درهم و نقش هایی با طرحی دقیق ، طرح ترنج و نقش های اسلیمی و همچنین پرنده و گل و گیاه و نخل نیز بکار می روند. در وسط قالی یک طرح مدالی دو بخشی و یا در مواردی نقش های مکرر بچشم می خورند. حاشیه بزرگ شاه عباسی اسفاده زیادی دارند و دیگر طرح های گل و گیاه حواشی از زمینه الهام می گیرند. زمینه و حاشیه اغلب توسط دو یا چند حاشیه یا خط از یکدیگر مجزا می شوند.

ساختار اولیه : تار و پود از کتان و گاه از پشم است . تار و پود قالی های ابریشمی اصفهان از ابریشم می باشند. قالی های زربفت اصفهان یادآور قالیچه های پولونز که تار و پودشان از نخ های گرانبهاست می باشد.

گره : پشم تابیده بسیار ظریف و مرغوب با گره فارسی به تعداد 5000 – 2500 گره در هر دسیمتر مربع متداول است (اغلب از پشم کرکدار نیز استفاده می شود)

پرز : پشم بسیار ضخیم نیمه بلند تا کوتاه و ابریشم بسیار کوتاه چیده می شود.

کیفیت : قالی های اصفهان از بهترین قالی های ایران بشمار می آیند و پردوام هستند و جنبه ی تزئینی دارند. نمونه های نفیس و گرانبها سرمایه خوبی به حساب می آیند. خصوصا قطعات قدیمی و آنتیک که امروزه هنوز در بازار یافت می شوند. این خصوصیات شامل حال قالی های ارمنی بافت و لری اصفهانی که در اصفهان تولید می شوند ، نمی گردد ، هرچند که این طبقه بندی قطعات بسیار نفیس از پشم براق را در بر می گیرد. قالی ارمنی بافت اصفهان به دست ارامنه مسیحی اصفهان بافته شده ، تعداد 1500 گره ترکی در هر دسیمتر مربع دارند و پرز آن نیمه بلند تا بلند چیده شده و اندازه آنها تا به 12 متر نیز می رسد.

منبع : قالی ها و قالیچه های ایران

منبع :