نواحی و مناطق قالی بافی

مراکز بافندگی زنجان

کوهپایه ها و دشت های زنجان از سده های پیش محل اطراق و ییلاق و قشلاق های کوتاه مدت و کم فاصله ی چادر نشینان کرد و شاهسون های امیر افشار ، شاهسون های اینانلو (مستقر در اطراف قزوین) و لرهایی از تیره های غیاثوند و کاکاوند بوده است.

 

این عشایر علاوه بر گله داری که شغل اصلی آنان است به قالی بافی نیز با توجه به ارزش های اقتصادی آن اهمیت فراوانی می دهند. به جز این بافنده های ایلی در روستاها و شهرهای زنجان مانند خدابنده ، ابهر ، خرم دره و تاکستان نیز قالی بافی رواج قابل توجهی دارد. تنها در تک بافی ها و کارگاه های شهر زنجان و حومه ی آن برابر آماری نه چندان کهنه و قدیمی نزدیک به 16000 کارگر بافنده بر روی 8000 دار قالی به کار گره زنی مشغول بوده اند.

روش های بافت در زنجان با توجه به یگانگی زبان و فرهنگ و ریشه های قومی ساکنین این مناطق شباهت های فراوان و بی تردیدی با بافت های آذربایجان دارد. با مختصری کنکاش و پیگیری نشانه هایی از نقشه ها و الگوهای قفقاز را نیز در میان طرح های آن می یابیم. بیشتر در سبک های هندسی می بافند. به طور کلی در این منطقه فرش را در سه نوع مختلف بافته و به بازار عرضه می دارند.

نوع اول قالیچه ها و کناره هایی دو پوده و ضخیم بافت ، نوع دیگر فرش های دو پوده با بافت ظریف که در ناحیه ی افشاریه آنها را با پیروی از طرح ها و رنگ های بیجار می بافند که در بازار به مراتب ارزان تر از فرش های بیجار مورد معامله قرار می گیرند و بالاخره فرش هایی که با تقلید از نقشه های همدان بافته می شوند. فرش های قدیمی بافته شده در این گروه دارای رنگ های جالبی هستند که در میان آنها آبی روشن ، نارنجی کم رنگ و همچنین رنگ سیاه که کاربرد آن کمتر در فرش های ایرانی متداول است به چشم می خورد. غیر از این رنگ ها در مجموعه ی فرش های زنجان رنگ های کلاسیک قرمز و آبی و بژ و قهوه ای نیز وجود دارد. اندازه ی مطلوب بافنده های زنجانی به طور معمول دو ذرعی و همچنین کناره است.

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :