نواحی و مناطق قالی بافی

مراکز بافندگی همدان

استان همدان یکی از مناطق با اهمیت قالی بافی ایران از لحاظ کمیت و تعداد است و در آن بیشتر از هر منطقه دیگر ایران فرش بافته می شود. بیشتر فرش های آن به صورت تجارتی و متوسط بافته می شود از جمله قالیچه های دو ذرعی درشت بافت و ارزان قیمتی که در بازار اصطلاحا به نام موصل شهرت یافته اند. در میان انبوه تولیدات این استان گاهی نیز به فرش های مرغوبی که تحت نظارت واحدهای شرکت سهامی فرش ایران بافته شده اند برمی خوریم.

 

قالیبافان چیره دست همدان با استفاده از پشم های ظریف و براق گوسفندان محلی و رنگ هایی که بیشتر از منابع گیاهی تامین می شوند فرش های بادوام و نسبتا جالبی را در حداکثر تولید به بازار داخل و خارج می فرستند.

در گذشته هایی نه چندان دور کناره هایی با رنگ طبیعی و از پشم شتر در همدان بافته می شد که برای مفروش نمودن راهروهای تنگ و تاریک ساختمان های اروپایی مناسبت فراوانی داشت. ولی امروزه به لحاظ عدم تولید پشم شتر ، بافت این نوع فرش ها به بوته ی فراموشی سپرده شده است.

فرش های همدان در سبک های منحنی و شاخه شکسته و گاهی هندسی و اغلب با طرح های ترنج دار ، دسته گل ، بته ای ، بندی دسته گل ، هراتی ، ایلیاتی و ظل السلطان بافته می شوند. طرح های آن از منطقه ای به منطقه ی دیگر تغیر می کند. به این ترتیب در شهرها و دهاتی که در مجاورت استان مرکزی هستند نقشه ها تحت تاثیر طرح های آن استان قرار می گیرد. در مراکز قالی بافی مجاور بیجار و زنجان بافت فرش با الهام از طرح های کردی مطابق نقشه های متداول در این مراکز تغیر حالت می دهند. این فرش ها گاهی نیز از نظر طرح با فرش های مشهد و کرمان اندکی شباهت پیدا می کنند که ملاک تشخیص آنها در این موارد گره های به کار رفته و رنگ های مصرفی و سایر ویژگی های بافت است. بافته های همدان بیشتر یک پوده و از نوع پر گوشت و ضخیم و بادوام بوده و گره های آن از نوع ترکی است. فرش های همدان با نقشه های ساده و رنگ هایی که بیشتر منشا گیاهی دارند در زمینه های قرمز ، سرمه ای ، بژ و سایر رنگ های کلاسیک بافته می شوند. در همدان مقیاس چارک را که معادل  26 سانتی متر است برای اندازه گیری های مورد نظر در دست بافته های خود به کار می برند. سایر شهرها و روستاهای این استان که اهالی آنها به پیشه ی قالی بافی اشتغال دارند عبارت اند از دَرگَزین ، نهاوند ، مهربان ، عشایر بُرچالو ، کبودر آهنگ ، ملایر ، جوزان ، تویسرکان ، انجیلاس ، اسدآباد ، خمسه و دست بافت های عشایر قُلتُق و قره گوزلو

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :