نواحی و مناطق قالی بافی

مراکز بافندگی لرستان

ایلات لر از قدیمی ترین عشایری هستند که در غرب ایران و در دامنه ی سلسله جبال زاگرس شامل مردم شهر نشین و سایر ایلات در یک زیستگاه پهناور که مشتمل بر قسمت هایی از استان فارس ، کهکیلویه و بویراحمد ، اصفهان ، بختیاری ، اراک و لرستان است به شکل چادر نشینی و بعضی ساکن با حفظ تمام خصوصیات قومی خود زندگی می کنند.

 

سابقه ی بافندگی در میان عشایر لر بیشتر از یکصد و پنجاه سال نیست. تولیدات اندک آنها گر چه از نفاست فرش هایی که در شهر بافته می شود بی بهره است ، ولی در عوض با طرح های ساده و زیبایی که بیشتر در سبک های هندسی و شاخه شکسته بافته می شوند طرفداران پر و پا قرصی در میان معماران و دکوراتورهای اروپایی برای خود پیدا کرده اند. روش های بافت و طرح های قالی تیره های متعدد الوار در کلیه ی مناطق مذکور تقریبا یکسان بوده و فرش ها اغلب با کاربرد رنگ های طبیعی و به صورت ضخیم بافته می شوند. بافت قالیچه های مخصوصی به نام گبه از ویژگی های قالی بافی این ایلات است. آنها فرش های خود را بیشتر در اندازه کوچک می باند که البته مشخصه ی ثابتی نیست ، چه کم و بیش فرش هایی در اندازه های پرده و یا فرش های بزرگ در میان بافته های برخی از آنان از جمله الوار ساکن نصرآباد (جنوب اصفهان) نیز دیده می شود.

تار و پود فرش های آنها از مخلوط پشم های گوسفند و بز و گره فرش ها نیز با توجه به سنت های بافندگی تیره های مختلف از نوع فارسی و گاهی ترکی است. رنگ های قرمز مایل به قهوه ای ، سرمه ای ، بژ و سفید نخودی در مجموعه فرش های لرستان بیشتر به کار می روند.

بافنده های لر بر اساس سنت های محلی مانند برخی از بافندگان مناطق غربی و شمال غربی ایران ریشه ی فرش های خود را در قسمت پایینی فرش به صورت بسته و متصل به هم در می آورند. برخی از آنان نیز لبه های فرش های خود را با سلیقه های ایلیاتی خود منگوله دار می کنند که خالی از لطف و زیبایی نیست.

عشایر لر به تبعیت از رسوم و سنت های ایلی و رفع احتیاجات روزمره و یا سرگرمی به بافت قالیچه های گره دار بسیار کوچک و رو اسبی ، خورجینی ، کیسه نمکی و غیره علاقه زیادی نشان می دهند. گلیم های آنان چه از نظر شکل و اندازه و چه از نظر روش های بافندگی شباهت زیادی با بافت های ایل قشقایی دارند.

مراکز با اهمیت قالی بافی در استان لرستان عبارتند از خرم آباد ، بروجرد و سرآبند

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :