اخبار فرش

45هزار قاليباف خراسان جنوبی منتظر رفع موانع بيمه فعالان اين هنر اصيل ايرانی هستند

فرش دستباف به عنوان یک کالای فرهنگی و سرمایه‌ای و بدون سرمایه گذاری بالا، نقش موثری در ایجاد مشاغل خانگی دارد و با توجه به ظرفیت‌های بالای خراسان جنوبی رونق این صنعت می‌تواند نقش موثری در ارز آوری داشته اشد.

تولید فرش دستباف کمترین میزان ارزبری را دارد، بیشترین شاغلان آن زنان روستا‌ها و شماری از بانوان شهری هستند که با رونق دو باره آن شاهد ایجاد مشاغل رنگرزی، چله کشی، نقشه کشی، تهیه نخ، بازاریابی و گروه فروشندگان فرش بیشتر خواهیم بود.خراسان جنوبی با ۱۵۱هزار کیلومتر مربع وسعت سومین استان پهناور ایران است که به دلیل شرایط اقلیمی و تاریخی و قرار داشتن در مجاورت عرصه‌های بیابانی، منابع آب شیرین آن بسیار محدود است. بر اساس گزارش‌های شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی ۹۰ درصد آب استان در بخش کشاورزی به مصرف می‌رسد در حالی که راندمان آن کمتر از ۴۰ درصد است. مردمان و مسئولان خراسان جنوبی دیر یا زود چاره‌ای ندارند در مصرف آب بخش کشاورزی تجدید نظر کنند، کشت گیاهان کم آبخواه، صنایع کم آبر بر و گیاهان سازگار با اقلیم منطقه را در دستور کار قرار دهند و تولید محصولاتی مانند فرش دستباف را برای حفظ جمعیت و تامین امنیت پایدار در شرق کشور بیش از این مورد توجه قرار دهند. با توجه به اهمیت این صنعت و هنر اصیل ایرانی و کم ارز بر بودن آن از ۵۰ هزار بافنده فرش دستباف استان پنج هزار و ۴۸۴ نفر بافنده از خدمات بیمه تامین اجتماعی بهره‌مند هستند. از مهر ماه سال ۹۳، معرفی متقاضیان جدید قالی بافان و شاغلان صنایع دستی برای برخورداری از بیمه تامین اجتماعی متوقف شده است. قانون بیمه‌های تامین اجتماعی قالیبافان، بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی شناسنامه دار در ۱۸ آبان ۱۳۸۸ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و اجرای آن از ۲۲ آذر‌‌ همان سال آغاز شد. ** بیمه افزون بر پنج هزار بافنده فرش خراسان جنوبی مجید درویشی مدیرکل تامین اجتماعی خراسان جنوبی گفت: وی با اشاره به پنج هزار و ۴۸۴ بیمه‌پرداز قالیبافی افزود: از این تعداد سه هزار و ۵۲ نفر در بیرجند، هزار و۱۲نفر از طبس، ۴۳۲ نفر در قاینات، ۳۷۲ نفر از فردوس، ۲۵۲ نفر در بشرویه، ۱۹۲ نفر از نهبندان، و ۱۷۲ نفر هم در شهر عشق آباد بیمه هستند. وی با اشاره به آغاز اجرای طرح پایش قالیبافان بیمه شده از خرداد ماه ۹۴ گفت: در اجرای این طرح، مبنای برخورداری بافندگان بیمه شده، داشتن کارت مهارت فنی و معرفی آنان توسط سازمان صنعت، معدن و تجارت به شرکت ملی فرش است. وی با بیان اینکه تاکنون حدود ۱۰ درصد قالیبافان بیمه شده در این طرح پایش شدند، ادامه داد: افرادی می‌توانند از پوشش بیمه‌ای از این قانون بهره‌مند شوند که به این حرفه اشتغال داشته و از این راه امرار معاش کنند. این مسئول ادامه داد: در صورت تایید نشدن این افراد توسط بازرسان تامین اجتماعی بیمه آن‌ها قطع خواهد شد. درویشی با اشاره به اینکه تاکنون بیمه ۵۴ نفر از قالیبافان بدون شرایط قطع شد، تاکید کرد: اگر در بازدید بازرسان احراز شود، فرد بیمه شده در این رشته فعالیت ندارد یا در پرداخت حق بیمه تاخیر داشتخ ست بیمه وی قطع می‌شود. ** نبود اعتبار دولتی علت توقف بیمه قالیبافان درویشی می‌گوید: از ۲۷درصد حق بیمه قالیبافان، ۲۰ درصد سهم دولت و هفت درصد سهم بیمه شده است. وی حداقل سن متقاضیان برای برخورداری از بیمه قالیبافان را ۱۵ سال و حداکثر ۵۰ سال ذکر کرد که به گفته درویشی متقاضیان بیش از ۵۰ سال سن، باید تمام حق بیمه مازاد بر ۵۰ سال تا ۵۵ سال را حداکثر یک ماه پس از انعقاد قرارداد به حساب تامین اجتماعی واریز کنند. مدیرکل تامین اجتماعی استان مهم‌ترین علت قطع بیمه قالیبافان استان را تامین نشدن تامین بودجه توسط دولت عنوان کرد و افزود: بیمه قالیبافان با توجه به جایگاه اجتماعی این حرفه بسیار اهمیت دارد و موقعیت آن‌ها نیز در جامعه تثبیت می‌شود. این مسئول با اشاره به پیگیری‌های انجام شده و توسعه نیافتگی استان ابراز امیدواری کرد که سهمیه خاص از محل قطع بیمه قالیبافان کشور برای خراسان جنوبی در نظر گرفته شود. ** توقف طرح بیمه بافندگان فرش از مهر ماه سال ۹۴ همچنین محمد حسن کامیابی مسک، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستباف خراسان جنوبی می‌گوید: بیمه بافندگان دستباف از ۱۵ مهر سال ۹۴ متوقف شد و سال قبل به دلیل پرداخت نشدن به موقع حق بیمه بافندگان و به دلایل مختلف بیمه ۴۰۰ بافنده قطع شد. وی از فعالیت ۵۰ هزار بافنده فرش تمام وقت یا پاره وقت در استان خبر داد و گفت: از مهر ۹۴، ۲۰ درصد سهم دولت تاکنون پرداخت نشده است. کامیابی مسک تعداد بافندگان بیمه شده را پنج هزار و ۲۰۰ نفر ذکر کرد و از سهمیه اندک تعداد قالی بافان بیمه استان گلایه کرد. ** ۴۵ هزار بافنده استان در انتظار بیمه رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستباف استان در ادامه تعداد متقاضیان بیمه قالی بافی را در حال حاضر ۴۵ هزار نفر ذکر کرد. کامیابی مسک با بیان اینکه در برخی استان‌ها نسبت به تعداد بافنده، افراد بیشتری بیمه شدند، گفت: این نسبت در خراسان جنوبی رعایت نشده است. وی خواهان بازنگری تعداد سهمیه افراد بیمه شده قالیبافان خراسان جنوبی از سوی مسئولان کشوری شد و تاکید کرد: در همه استان‌ها سهمیه بیمه افراد بر اساس درصد جمعیت قالیباف باشد. به باور این فعال صنعت فرش دستباف توزیع عادلانه در بحث بیمه بافندگان فرش صورت نگرفت باید شرایطی ایجاد شود تا یارانه مختص تولیدکنندگان واقعی فرش باشد. به گفته کامیابی مسک، در جریان سفر رئیس جمهوری سال قبل به خراسان جنوبی مشکل بیمه قالیبافان مطرح شد، تاکنون اقدامی هم نشده است. وی تاکید کرد: به دلیل قیمت بالای مواد اولیه، بافندگان قدرت خرید مواد اولیه مرغوب را ندارند و این عامل فرش دستباف استان را تهدید می‌کند. وی تصریح کرد: در برخی استان‌ها با وجود تعداد کم بافنده تعداد افراد بیمه شده این حرفه بیشتر از خراسان جنوبی است و مشاغل دیگر از مزایای این بیمه استفاده کردند. وی یادآور شد: متوسط بیمه شدگان در سطح کشور بیش از ۲۰ درصد است که حدود ۱۰ هزار نفر باید در استان تحت پوشش بیمه قالی بافی باشند که این نسبت رعایت نشده است. وی بالا رفتن سن بافندگان فرش را از دیگر مشکل صنعت فرش دستباف استان عنوان کرد و گفت: تامین اجتماعی حاضر به پوشش بیمه‌ای افراد بالای ۵۰ سال سن نیست، این عامل باعث مشکلاتی برای بافندگان شده است. ** بیمه، خواسته اصلی بافندگان فرش دستباف همچنین فاطمه رضایی یکی ازقالیبافان خراسان جنوبی مهم‌ترین مشکل فعالان این صنعت را بیمه عنوان کرد و ادامه داد: دو سال قبل نسبت به بیمه قالیبافی اقدام کرد که به دلیل تاخیر پنج روزه در پرداخت حق بیمه، تامین اجتماعی اقدام به قطع بیمه وی کرد. وی با بیان اینکه در این ارتباط بار‌ها به مسئولان مراجعه کرد اما نتیجه‌ای نگرفت گفت: تعدادی از بافندگان از فقر، بیماری، فرسودگی و خمودگی رنج می‌برند. این بافنده با اشاره به مشکل فروش حاصل دست رنج خود اضافه کرد: در بازار را به دلیل رکود اقتصادی فرش را به قیمیت واقعی خریداری نمی‌کنند، برای فروش محصول مدت‌ها در انتظار خریداری صبر می‌کنیم. رضایی ادامه داد: در صورت وجود خریدار باید فرش را با اقساط بلند مدت به دلال فروخت و در مواردی دلالان هم حاضر به خرید فرش نیستند. لازم به ذکر است هر چند به دلیل برخی عوامل داخلی و خارجی، بازار فرش دستباف تا حدودی راکد است، اما امید می‌رود با اتخاذ تدابیری، گره‌های پیچیده این صنعت مهم گشوده شود. به اعتقاد شماری از کار‌شناسان اقتصادی می‌توان با افزایش کیفیت تولید و کاهش قیمت تمام شده زمینه رقابت بیشتر فرش ایرانی را در بازارهای جهانی فراهم کرد. در ایران تولید فرش دستباف بر خلاف اغلب کشورهای رقیب که به صورت کارگاهی و در قالب مجتمع بافته می‌شود، بیشتر به صورت خانگی است. از سوی دیگر هزینه تولید فرش در ایران به صورت کارگاهی و در مجتمع‌ها بیشتر از هزینه تولید خانگی است که این موضوع ناشی از پرداخت حقوق بافندگان در روزهای تعطیل، عیدی، پاداش پایان سال و پرداخت حق بیمه از سوی کارفرماست. از سوی دیگر شاهد عرضه فرش برخی کشورهای رقیب با کیفیت پایین در بازارهای جهانی هستیم و به نماد تجاری فرش دستباف ایران که از گذشته جایگاه ویژه‌ای نزد خریداران خارجی داشته، تا اندازه‌ای خدشه وارد شده است. علاوه بر مسائل داخلی، می‌توان به افزایش عرضه فرش ماشینی و موکت، رکود اقتصادی در جهان غرب، بیکاری و کاهش قدرت خرید مشتریان خارجی اشاره کرد. تجار و صادر کنندگان ایرانی، باید بازار هدف را تعریف و بر روی آن سرمایه گذاری کنند و به دلیل اشباع بازار از عرضه کالا با کیفیت پایان و رقابت ناسالم دست بردارند. صنعت فرش، برای افزایش رقابت در بازارهای جهانی نیاز به سرمایه گذاری برای تبلیغات و نیز تدوین راهبردی برای نفوذ بیشتر دارد، زیرا تبلیغات نقش مهمی در معرفی فرش دستباف ایران در بازارهای جهانی دارد. می‌توان با نظرخواهی از تولید کنندگان، تجار و دست اندرکاران فرش، حضور واسطه‌ها را محدود کرد، نقشه، طرح و رنگ را مطابق سلیقه مشتریان تهیه کرد و اگر غلفت کنیم، در انتظار کاهش صادرات فرش دستباف بیش از این خواهیم بود. گر چه اغلب مشتریان خارجی در جست‌و‌جوی فرش‌های تجاری و ارزان قیمت هستند، اما دوستداران این هنر همچنان طالب خرید فرش‌های اصیل ایرانی‌اند. به دلیل تغییرات اقتصادی نمی‌توان به تجارت فرش دستباف به شیوه سنتی ادامه داد و باید ارتباطات تجاری خود را با سیستم‌های جدید جهانی مطابقت داد و در این خصوص استفاده از شبکه جهانی اطلاع رسانی یکی از این راهکار هاست.

خراسان

منبع :