نواحی و مناطق قالی بافی

مراکز بافندگی ساروق

ساروق در چهل کیلومتری شمال اراک قرار دارد. فرش های خوش بافت و رنگ آن از یکی دو قرن پیش تا کنون برای آن شهرت فراوانی را به وجود آورده است. ساروق نامی شناخته شده در بین مجموعه داران فرش و فروشنده های قالی در ایران و بازارهای خارجی است.

 

فرش شناسان جهان ساروق را به ویژه دست بافته های قدیمی آن را مانند فرش های تبریز و کاشان و اصفهان تحسین می کنند. در این اقبال جهانی علاوه بر مشخصات عالی بافت و رنگ های پخته و اصیلی که همواره در فرش ساروق وجود داشته و با تقلب بافنده و یا سوداگر هیچ گاه این شهرت خوب خدشه دار نشده ، تبلیغ اولیه ی شرکت زیگلر و سایر همکاران خارجی آن که برای اولین بار این فرش ها در بازارهای خارجی عرضه کردند عامل بسیار با ارزش و مهمی بوده است.

بافنده های ساروقی کار خود را تحت ضابطه های خاص و کنترل شده ای شروع کرده و همواره با رعایت آن معیارها توانسته اند وضعیت فرش خود را در بازارهای متلاطم و پر رقابت جهانی حفظ نمایند. خوش نامی ساروق آن چنان است که با فرش های درجه دوم و حتی نامرغوب تر از آن که تولیدات محلات و مشگ آباد هستند نیز نام ساروق می نهند.

یکی از مشخصات ویژه ی فرش ساروق به خصوص انواع قدیمی آن کیفیت جالب رنگ های آن است. رنگ هایی که بیشتر در مایه های مسی ، بلوطی ، قرمز ، بژ و آبی به زمینه فرش منعکس می شوند. رنگ قرمز روناسی که به نام قرمز دوغی معروف است از ترکیب ماده ی رنگ دار گیاه روناس و دوغ که حاوی اسید لاکتیک است به وجود می آید. رنگ قرمز مسی ملایمی که به مرور زمان پخته و براق شده و به فرش حالت مخمل مانندی می دهد ، به ویژه آنهایی که با پشم های مرغوب و لطیف بافته شده اند.

فرش های ساروق بافت محکم و نسبتا ظریف دارند (حداکثر 5000 گره در دسی متر مربع). بافنده های محلی روش پود گذاری خاصی دارند به این ترتیب که بعد از هر ردیف گره دو نخ پود زده و گاهی در فاصله ی بین 5 تا 10 ردیف گره ، پود اضافی دیگری را نیز می گذارند.

فرش های آن اغلب در سبک های شاخه شکسته و یا منحنی و به طور معمول با طرح های لچک و ترنج و دسته گل بافته می شوند. در این ناحیه بافت فرش های مشابه با الگوی فرش های طرح اسلیمی اصفهان در کیفیتی نازل تر در زمینه ی قرمز روناسی با ترنج ظریف لوزی شکل به رنگ آبی کم رنگ نیز صورت می گیرد.

از طرح ترنج دار ساروق نمونه های مشابهی در قم ، قزوین ، ساوه و گلپایگان نیز بافته می شود. بافنده های ساروق اکثرا حاشیه ی فرش های خود را با نقوش سماوری ، خرچنگی یا نقش های کلاسیک شاه عباسی تزئین می کنند.

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :