اخبار فرش

چالش های بازگشت به بازار ینگه دنیا

رئیس مرکز ملی فرش ایران در گفت وگو با «فرهیختگان» مطرح کرد:

به این دلیل که آمریکا از دیرباز به عنوان بازار سنتی فرش ایران مطرح بوده است و در پنج سال گذشته به دلیل همین تحریم ها که سبب شد صادرات ایران به این کشور نزدیک به صفر شود، کشورهای رقیب ما از فرصت توانستند استفاده کنند. با این حال لغو تحریم واردات فرش ایرانی به ایالات متحده آمریکا در توافق وین قید شد و امیدوارم هستیم که ظرف دو ماه آینده با اجرایی شدن این توافق شاهد ورود فرش ایرانی به آمریکا باشیم. به طور طبیعی همه فعالان فرش ایرانی از اینکه به همت وزارت صنعت،معدن و تجارت این اهمیت فرش برای وزارت امور خارجه پررنگ شد و این وزارتخانه بعد از توافق لوزان در توافق وین قید رسمی پیدا کرد، خیلی خوشحال هستند.

بنابراین این امید را داریم که با لغو تحریم ها شاهد افزایش صادرات باشیم. هندوستان و پاکستان توانستند سهم ایران را تصاحب کنند؛ تا قبل از تحریم ها، آمریکا همیشه در دو دهه گذشته به عنوان بازار سنتی فرش ایران و همین طور به عنوان بزرگ ترین واردکننده فرش دستباف در تمام دنیا مطرح بوده است. درواقع آمریکایی ها در سبک زندگی شان فرش دستباف وجود دارد، اما همیشه بزرگ ترین سهم را ایران داشت.

تا سال 2010 و قبل از تحریم ها سالانه بیش از 80 میلیون دلار صادرات فرش به آمریکا داشتیم که این رقم بیش از 5/ 16 درصد از کل صادرات فرش ایرانی بود. یعنی رقمی کاملا قابل توجه و رتبه یک واردکنندگان فرش ایرانی. اما با وقوع این تحریم ها در پنج سال اخیر، این رقم به صفر رسید. در این باره اما و اگرهایی وجود دارد؛ اما این اما و اگرها درباره نبود توان ایران در تولید نیست؛ چراکه ایران می ‎تواند بیش از اینها تولید فرش دستباف داشته باشد. به عبارت دیگر در کشور ما در این حوزه بسیار بیشتر از میزان کشش فعلی بازار ظرفیت وجود دارد. در این پنج ساله به دلیل فقدان حضور ایران همان طور که گفتم کشورهایی مثل هند و پاکستان حضور داشتند و فعالیت و تبلیغات زیادی کردند و ذائقه بازار را هم تا اندازه ای توانستند پیدا کنند. در نتیجه، بخش عمده آن سهم 80 میلیون دلاری که ایران از دست داد را این دو کشور توانستند تصاحب کنند.

پس صرف اینکه تحریم ها برداشته می شود به این معنی نیست که ما دوباره آن بازار 80 میلیون دلاری را می توانیم به دست بیاوریم و همین طور سهم 16 درصدی را کسب کنیم، بلکه نیازمند هوشمندی و درایت هستیم. این هوشمندی هم در رصد کردن سلیقه و نیاز بازار است. شاهد هستید که تغییر نه از نسلی به نسل دیگر بلکه در درون یک نسل هم به وجود آمده و مدام سبک زندگی و مد در حال تغییر است. بنابراین به هوشمندی نیاز است که سلیقه و سبک زندگی امروز خریدار آمریکایی را درک کنیم. از طرف دیگر هم نوع کنش و فعالیت رقبای خودمان در این پنج سال را هم بررسی کنیم و آن وقت تولید باب میل آمریکا را در کشور داشته باشیم تا بتوانیم صادر کنیم.

اگر چنین اتفاقی بیفتد امیدوار هستیم که شاهد یک جهش صادراتی باشیم؛ در غیر این صورت فقط با باز شدن بازار، افزایش صادرات معمولی را خواهیم داشت. بند 22 برجام مستقیما به لغو تحریم فرش ایرانی و صادرات این کالا به آمریکا اشاره دارد. دلیل آنکه این موضوع در توافق هسته ای گنجانده شد، چه بود؟ به رقبیان فرش ایران در بازار آمریکا اشاره کردید، عمدتا این رقیبان از چه کشورهایی هستند؟ این میزان واردات قبل از تحریم ها چقدر بود و بعد از تحریم ها به چه رقمی رسید؟ با توجه به اینکه لغو تحریم صادرات فرش ایران به آمریکا در برجام تصویب شده، اما بسیاری از فعالان این حوزه می گویند با توجه به اینکه در پنج سال گذشته به دلیل تحریم ها تحرک و انگیزه کافی برای تولید فرش وجود نداشته است، ایران قادر نخواهد بود از فرصت به وجود آمده استفاده کند؛ چون تولید به اندازه تقاضای بازار نیست. پس این اما و اگرها چیست؟ «اعطای مجوز ورود فرش از مبدا ایران به ایالات متحده آمریکا»؛ این همان بند در توافق هسته ای میان ایران و غرب است که به گفته بسیاری موجبات خوشنودی نزدیک به دو میلیون فعال این حوزه ارزشمند را فراهم کرد.

سال 2010 بود که فرش دستباف ایرانی به صورت مستقیم از سوی آمریکا تحریم شد و حالا قرار ایران و آمریکا بر برداشته شدن این تحریم است. با این حال برخی بر این باورند که ایران شاید به سرعت توانایی بازگشتن به بازار آمریکا و تامین نیاز این بازار را نداشته باشد. اما حمید کارگر، رئیس مرکز ملی فرش ایران نظر دیگری دارد و در گفت وگو با «فرهیختگان» تاکید دارد ایران بیش از کشش بازار، ظرفیت تولید فرش دستباف را دارد. او در عین حال افزایش صادرات را به تنهایی مهم نمی داند و می گوید: «ایران برای بازگشتن به بازار 80 میلیون دلاری آمریکا نیازمند هوشمندی و درایت است و این هوشمندی هم در رصد کردن سلیقه و نیاز بازار است.»

رییس مرکز ملی فرش ایران در گفت وگو با «فرهیختگان» از چالش های ایران برای رقابت با کشورهایی مانند هند و پاکستان و همین طور پیش نیازهای بازار فرش در پساتحریم صحبت کرده است.

مرکز ملی فرش ایران

منبع :